Keşif, savaş sırasında hayatını kaybeden Müttefik savaş esirlerinin en büyük ve daha önce yeri bilinmeyen toplu mezarlarından birinin ortaya çıkarılması anlamına geliyor.
II. Dünya Savaşı'nın en karanlık insanlık trajedilerinden birine sahne olan Japon savaş gemisi Hōfuku Maru'nun enkazı, Filipinler açıklarında yaklaşık 80 yıl sonra bulundu.
REKLAM
REKLAM
Keşif, savaş sırasında hayatını kaybeden Müttefik savaş esirlerinin en büyük ve daha önce yeri bilinmeyen toplu mezarlarından birinin ortaya çıkarılması anlamına geliyor. Geminin Eylül 1944'te batması sonucu 1000'den fazla Müttefik savaş esirinin hayatını kaybettiği düşünülüyor.
Savaş sırasında Mihver Devletleri'ne (Almanya, İtalya, Japonya) karşı savaşan bloğa Müttefik Devletler adı verilmişti. Bu ittifakın başını Büyük Britanya, ABD, SSCB ve Fransa çekiyordu.
Keşif, kaşif Josh Gates ile Hellships Memorial Foundation araştırmacılarının ortak çalışması sonucu, Filipinler'in Luzon Adası'ndaki Zambales eyaleti açıklarında yaklaşık 50 metre derinlikte gerçekleştirildi.
'Cehennem gemileri' neydi?
Savaşta Müttefik savaş esirleri, Japonların mahkûm taşıma amacıyla kullandığı gemilere "Hellship" yani "cehennem gemisi" adını vermişti. Bunun nedeni, gemilerde hüküm süren son derece kötü, kalabalık ve insanlık dışı koşullardı.
Japon İmparatorluğu, savaş boyunca 130'dan fazla yük ve yolcu gemisini Güney Asya'daki çalışma kampları arasında savaş esirlerini taşımak için kullandı. Tarihçilere göre yaklaşık 125 bin Müttefik savaş esiri bu gemilerle taşındı ve bunların yaklaşık 20 bini yolculuklar sırasında yaşamını yitirdi.
Bu gemilerin çoğu Japon askeri konvoyları içinde gizleniyordu. Gemilerde savaş esirlerinin bulunduğundan habersiz olan Müttefik kuvvetler ise onları meşru askeri hedef olarak değerlendirerek saldırıyordu.
Üç dakikadan kısa sürede battı
Hōfuku Maru, 21 Eylül 1944'te bir Müttefik torpidosunun isabet etmesi sonucu vuruldu. Tarihî kayıtlara göre yük gemisi ikiye ayrılarak üç dakikadan kısa bir sürede battı.
Geminin alt güvertelerinde tutulan yüzlerce İngiliz ve Hollandalı savaş esiri kaçma şansı bulamadan enkazla birlikte denizin dibine gömüldü. Buna rağmen geminin kesin konumu onlarca yıl boyunca bilinmedi.
Arşivlerdeki gözden kaçan belgeler sırrı çözdü
Keşfe giden yol, emekli deniz subayı Randy Anderson tarafından kurulan Hellships Memorial Foundation'ın Amerikan ve Japon askeri arşivlerinde daha önce gözden kaçan belgeleri incelemesiyle açıldı.
Araştırmacılar Tim Beckensall ve John Duresky'nin de katıldığı çalışmalar sonucunda, Japon kaynaklarında saldırının gerçekleştiği bölge ve vurulan gemiler hakkında ayrıntılı bilgilerin bulunduğu ortaya çıktı.
Belgeler, geminin daha önce sanılandan yaklaşık 50 kilometre daha uzakta battığını gösteriyordu.
Sonar ve derin dalışlarla doğrulandı
Yeni belirlenen bölgede yürütülen araştırmalarda ekip, sonar taramalarıyla daha önce haritalanmamış bir enkaz tespit etti. Ardından gerçekleştirilen derin dalışlar sayesinde enkaz ayrıntılı biçimde görüntülendi ve fotogrametri yöntemiyle üç boyutlu olarak kayıt altına alındı.
Heritage Daily'nin aktarımına göre araştırmacılar, elde edilen verileri Hōfuku Maru'nun orijinal planlarıyla karşılaştırdı. Geminin boyutları, yük ambarlarının yerleşimi, direklerin konumu ve iki parçaya ayrılmış olması hem Japon hem de Amerikan savaş kayıtlarıyla büyük ölçüde örtüştü.
Enkazda insan kalıntıları bulundu
Dalgıçlar incelemeler sırasında insan kalıntılarına da rastladı. Bu durum, bölgenin yalnızca bir gemi enkazı değil, aynı zamanda bir savaş mezarlığı olduğunu teyit ediyor.
Keşif, Discovery Channel'ın Expedition Unknown programında detaylı ele alınıyor. Belgeselde, Filipinler'deki Subic Körfezi'nde batırılan bir başka cehennem gemisi olan Ōryoku Maru'daki kayıpların bulunması için çalışmalar yürüten ABD Savunma Bakanlığı'na bağlı POW/MIA Muhasebe Ajansı'nın faaliyetleri de aktarılacak.