İsrail kültür bakanı, “NAZA”nın Oscar’lı İsrailli yönetmenleri Yuval Abraham ile Rachel Szor’un vatandaşlıktan çıkarılmasını istedi. Gazze’de sivillerin kitlesel öldürülmesini konu alan belgesel, Venedik’te Jüri Özel Ödülü’nü almıştı.
Bu yılki Venedik Film Festivali’nin en çok konuşulan ve kutlanan filmlerinden biri, İsrailli No Other Land yönetmenleri Yuval Abraham ve Rachel Szor’un yeni filmi NAZA ve bu yıl ana yarışmaya seçilen tek belgesel.
REKLAM
REKLAM
Resmî özetine göre film, İsrail’in Gazze’deki Filistinli sivilleri planlı biçimde kitlesel olarak öldürmesinin arkasındaki sistemleri “ayrıntılı biçimde” ortaya koyuyor.
Gazze’deki savaş sürerken Tel Aviv’in çatılarında geceleri gizlice çekilen, 80 dakikalık bu tartışmalı belgeselde 24 İsrailli askerî istihbarat görevlisi, asker ve ihbarcıyla yapılan röportajlar yer alıyor. Bu isimler, Filistinlilerin nasıl hedef alındığını anlatıyor; buradan da filmin adına geçiliyor: NAZA, İsrail Silahlı Kuvvetleri’nin, Gazze’ye düzenlenen bir hava saldırısında öldürülmesi beklenen sivil sayısını ifade etmek için kullandığı askerî bir kısaltma. “Nezek Agavi”, yani tali zarar anlamına geliyor.
Cumartesi günkü ödül töreninde NAZA Jüri Özel Ödülü’nü kazandı. Yalnızca bir gün sonra, İsrail Kültür Bakanı Miki Zohar, yönetmen ikilinin İsrail vatandaşlığını “derhal iptal etmek için harekete geçeceğini” duyurdu ve İsrail’in eylemlerine yöneltilen eleştirileri doğrudan antisemitizmle eşitledi.
X’te sunulan bir çeviriye göre Zohar, NAZA için “iğrenç” ve Venedik Film Festivali’ndeki onurlandırılmasını “şok edici” ifadelerini kullandı ve şöyle ekledi: “Alkış uğruna tüm dünyadaki antisemitlerin önünde kendi vatanına zarar vermeye hazır olan yaratıcılarda yanan öz nefret akıl almaz ve devlete ihanet anlamına geliyor.”
Zohar’ın açıklamasının çevirisi şöyle: “Venedik Festivali’nde iğrenç NZA [sic] filminin ödül kazanması şok edici. Alkış almak için dünya çapındaki antisemitlerin önünde kendi vatanına zarar vermeye hazır olan yaratıcılarda yanan öz nefret akıl almaz ve devlete ihanet anlamına geliyor. İşte bu yüzden sinemada önemli reformu hayata geçirdim ki İsrail vatandaşları artık kendi ceplerinden, IDF askerlerine ve İsrail Devleti’ne verilen zararın bedelini ödemek zorunda kalmasın. Kültür Bakanı olarak, bu aşağılık yaratıcıların devlete ihanet etmeleri nedeniyle İsrail vatandaşlığını derhal iptal etmek için harekete geçeceğim.”
İsrail’in aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir ise X’te şunları yazdı: “Siz bütün İsrail halkı için yüz karası ve utanç vesilesisiniz. Defolun!” Ben-Gvir, “Sizin dostlarınızın, yani düşmanlarımız Hamas’ın Gazze’de sizi kucak açarak karşılayacağından hiç şüphem yok,” diye ekledi.
NAZA, Venedik’teki prömiyerinde rekor kıran, 25 dakikalık bir ayakta alkış aldı. Daha önce rekor, Tunuslu yönetmen Kaouther Ben Hania’nın Gazze’de geçen ve İsrail ateşi altında, ailesiyle birlikte Gazze Şehri’nden kaçmaya çalışırken öldürülen 6 yaşındaki bir kızın ölümünü anlatan The Voice of Hind Rajab adlı filminin elindeydi. Geçen yıl Venedik’te prömiyer yapan ve Euronews Culture’ın 2025’in En İyi Filmleri arasında yer alan film, 22 dakikalık bir ayakta alkış almıştı.
Zohar ve Ben-Gvir’in aksine bazıları NAZA ve yönetmenlerini övdü. Solcu Hadash partisinin başkanı, eski milletvekili Yousef Jabareen, yönetmenleri ödül nedeniyle tebrik ederek Gazze’deki “dehşet verici suçları ve vahşi gerçekliği” ortaya çıkardıkları için teşekkür etti.
Haaretz gazetesi de bir başyazıda şunları yazdı: “Filmlerini Venedik Film Festivali’nde göstererek Abraham ve Szor, İsraillileri zaten bildikleri gerçekle yüzleşmeye zorlamaya çalışıyor: İsrail’in Gazze’de savaşı yürütme biçimi üzerinde, hafif deyimle, kara bir leke var.”
Yuval Abraham ve Rachel Szor’un önceki filmi No Other Land, 2024’te gösterime girdi ve Batı Şeria’daki Filistinli topluluklara yönelik İsrailli yerleşimci şiddetini konu aldı. En İyi Belgesel dalında Oscar kazandı.
Hamas, 7 Ekim 2023’te İsrail’e bir saldırı düzenledi. Gazze Sağlık Bakanlığı, İsrail bombardımanının son üç yılında 73 binden fazla kişinin öldüğünü bildiriyor. Amnesty International, Human Rights Watch ve Birleşmiş Milletler’in de aralarında bulunduğu kuruluşlar İsrail’in eylemlerini “soykırım” olarak tanımlıyor; Haziran ayında yayımlanan bir BM bağımsız komisyonu raporu (kaynak İngilizce) da “İsrailli yetkililerin ve güvenlik güçlerinin kasıtlı olarak Filistinli çocukları hedef aldığını, bunun Gazze Şeridi’nde soykırım ve ağır toplu suçlara, Batı Şeria’da ise savaş suçlarına yol açtığını” tespit etti.
NAZA, 2023-2025 yılları arasında İsrailli-Filistinli +972 Magazine, İbranice yayın yapan Local Call ve The Guardian’da yayımlanan haberciliği temel alıyor. Belgesel, 23 Eylül’de İspanya’daki San Sebastián Uluslararası Film Festivali’nde, 26 Eylül’de ise New York Film Festivali’nde gösterilecek.
Bu haber hazırlandığı sırada, filmin resmî sinema vizyon tarihi henüz açıklanmamıştı; dünya gösterim haklarını ise Fransız dağıtım şirketi MK2 Films üstleniyor.