Wizz Air, AB'nin yeni sınır kontrolleri nedeniyle havaalanlarında uzun kuyruklar oluştuğu ve bazı yolcular uçaklarını kaçırdığı için, yolculara havalimanına üç saat erken gelmelerini öneriyor.
Bu yaz Avrupa'dan eve dönen İngiliz yolcular havaalanlarında çok daha uzun bekleme süreleriyle karşılaşabilir; düşük maliyetli havayolu Wizz Air, Brexit sonrası yeni sınır kontrolleri aksamalara yol açmayı sürdürdüğü için yolcuları kalkıştan üç saat önce havalimanında olmaları konusunda uyarıyor.
REKLAM
REKLAM
Düşük maliyetli havayolu, AB'nin Giriş/Çıkış Sistemi (EES) ile bağlantılı uzun pasaport kontrol kuyrukları nedeniyle bazı yolcuların şimdiden uçaklarını kaçırdığını söylüyor. Sistem, Schengen Bölgesi'ne girip çıkarken AB üyesi olmayan ziyaretçilerin biyometrik verilerini kaydettirmesini zorunlu kılıyor.
Avrupa genelindeki havaalanları, özellikle yoğun yaz sezonu yaklaşırken giderek kötüleşen ciddi kuyruklar yaşandığını doğruluyor.
Avrupa Komisyonu EES'nin geçiş noktalarının çoğunda iyi işlediğini defalarca vurgulasa da, birçok havayolu şirketi ve havaalanı sistem nedeniyle zorlanıyor.
Sistem, AB dışından gelen yolcuların, Brexit'in yürürlüğe girmesinden bu yana Birleşik Krallık vatandaşları da dahil, Schengen Bölgesi'ndeki birçok ülkeye girişte parmak izi de dahil biyometrik verilerini kaydettirmesini gerektiriyor. Bu bilgiler çıkışta yeniden kontrol ediliyor.
Geçen yıl ekim ayından bu yana bu şekilde neredeyse 80 milyon giriş-çıkış kaydedildi; 35 bin kişiye ise ülkeye giriş izni verilmedi.
Bu yıl nisan ortasından beri EES'nin havaalanları da dahil Schengen serbest dolaşım bölgesinin tüm sınırlarında tam olarak yürürlükte olması gerekiyordu; ancak işler pek de sorunsuz ilerlemedi.
İspanya, Portekiz ve Fransa'nın da aralarında bulunduğu popüler turistik destinasyonlarda uzun kuyruklar oluştu; Yunanistan ise kaosu azaltmak için Britanyalı vatandaşlara yönelik kontrolleri neredeyse tamamen askıya aldı.
Wizz Air'in Birleşik Krallık genel müdürü Yvonne Moynihan, BBC (kaynak İngilizce)'ye EES'nin etkisinin "Avrupa genelinde parçalı" olduğunu, bazı yerlerde oldukça sorunsuz işlese de havayolunun yolculara uzun bekleme sürelerine hazırlıklı olmalarını ve standart iki saat yerine kalkıştan üç saat önce havalimanında olmalarını tavsiye etmeyi sürdüreceğini söyledi.
Ayrıca yolculara, ortalamadan daha uzun kuyruklarda beklemek zorunda kalmaları ihtimaline karşı "taşınabilir şarj aleti ya da su" getirmelerini ve aktarmalı uçuşlarda daha fazla zaman bırakmalarını önerdiğini belirtti.
Bu yaz seyahat kaosuyla mı geçecek?
Bu görüşe, havaalanlarını temsil eden sektör kuruluşu ACI Europe da destek veriyor.
Kuruluş, BBC'ye yolcuların havalimanlarına havayolu şirketlerinin belirlediği saatlere göre gelmeleri gerektiğini, ancak EES etrafındaki karmaşanın üç buçuk saate varan kuyruklara neden olduğunu söyledi.
Ayrıca bazı havalimanlarının özellikle yoğun dönemlerde EES'yi kısmen askıya almasına rağmen, yazın en yoğun dönemine girilirken durumun "daha da kötüleşmesini" ve "yönetilemez hale gelmesini" beklediğini kaydetti.
Bu tablo, İran'daki çatışmanın jet yakıtı tedarikinde sorunlara yol açtığı ve süren belirsizlik nedeniyle bazı yolcuların uçuş rezervasyonlarını son dakikaya bırakarak ekstra temkinli davrandığı bir döneme denk geliyor.
Moynihan, Wizz Air'de geç yapılan rezervasyonların arttığı bir eğilim gördüklerini, ancak yolcuların yaz tatillerini rezerve ederken kendilerini rahat hissetmeleri gerektiğinde ısrarcı olduğunu söylüyor; EasyJet ve Jet2'ninkiler de dahil diğer havayolu yöneticileri de aynı görüşü paylaşıyor.
Buna karşın Wizz Air İngiltere yöneticisi, tedarikçilerinin uyum sağladığını, herhangi bir kıtlık beklenmediğini ve uçuş programında kesinti öngörmediklerini vurguladı.
Petrol fiyatlarının yüksek kalması halinde bilet fiyatlarının ileride artması muhtemel. Ancak Moynihan, kısa vadede havayollarının başka alanlarda tasarruf ederek maliyetleri düşürebileceğini belirtti.
İngiliz yolcular sadece havaalanlarında uzun kuyruklarla karşı karşıya değil; bu yıl Britanyalıların beşte birinin hiç tatile gidemeyecek durumda olduğu da ortaya çıktı.
SumUp ve YouGov tarafından 2 bin Britanyalıyla yapılan yeni bir anket, fırlayan maliyetler nedeniyle halkın yüzde 30'unun tatilini ertelediğini, yüzde 9'unun ise tasarruf için seyahat sürelerini kısalttığını ortaya koydu.
YouGov'un diğer Avrupa ülkelerinde yaptığı anketler de benzer sonuçlar veriyor; tatile gücünün yetmemesi söz konusu olduğunda Fransa, Almanya, İtalya ve İspanya'da oranlar yüzde 18 ile 21 arasında değişiyor.
EES kimler için geçerli, kimler muaf?
EES, Schengen veya AB ülkelerine 180 günlük bir dönem içinde en fazla 90 güne kadar kısa süreli kalış için giden, AB ve Schengen vatandaşı olmayan kişilere uygulanıyor.
Buna Birleşik Krallık vatandaşları ile vizesiz seyahat hakkı olan yolcular da dahil; turistik ya da iş amaçlı seyahat etmeleri fark etmiyor. Ayrıca AB'de mülk sahibi olup oturma izni bulunmayan kişiler de kapsama giriyor.
Ancak İrlanda ve Kıbrıs EES'yi kullanmaktan muaf; bu da bu ülkelerde pasaport kontrolünün manuel olarak sürdürüleceği anlamına geliyor.
Bazı kişiler de EES'den muaf tutuluyor. Buna AB ve Schengen üyesi ülkelerin vatandaşlarının yanı sıra, aralarında AB dışı uyrukluların da bulunduğu, bu ülkelerden uzun süreli vize veya oturma izni almış kişiler dahil.
Muafiyet, bu ülkelerden birinin verdiği oturum kartına sahip AB vatandaşı aile bireyleri ile geçerli Yerel Sınır Trafiği İzni bulunan sakinleri de kapsıyor.
Uluslararası seferlerde görev yapan tren ve uçak mürettebatı ile Barış için Ortaklık veya NATO görevi kapsamında seyahat eden askerî personel ve aileleri de sistemden muaf.
Schengen bölgesi dışında başlayıp sona eren kruvaziyer seferlerindeki günübirlik geziler için de bazı muafiyetler söz konusu olabilir.
Andorra, San Marino, Vatikan ve Monako vatandaşları da sisteme dahil edilmiyor.