Ölümcülleşebilen insan-fil çatışmalarını önlemek amacıyla Tayland, vahşi fillere doğum kontrolü aşıları yapıyor.
Tayland, insan ve hayvan nüfuslarının birbirlerinin yaşam alanına girmesiyle büyüyen sorunu frenlemek için, vahşi fillere doğum kontrol aşısı uyguluyor.
Özellikle tarım arazilerinin ormanlara doğru yayılması, filleri doğal yaşam alanlarından dışarı iterek sorunu daha da ağırlaştırıyor.
Bu girişim, zaman zaman ölümle sonuçlanabilen karşılaşmaları önlemeye yönelik çabaların bir parçası. Çiftçiler tarım alanlarını genişletmek için ormanları kestikçe, filler daralan yaşam alanlarından çıkıp yiyecek aramak zorunda kalıyor.
Resmi rakamlara göre geçen yıl Tayland'da vahşi filler 30 kişiyi öldürdü, 29 kişiyi yaraladı; ayrıca fillerin mahsullere zarar verdiği 2 binden fazla olay kayda geçti.
Yaban Hayatı Koruma Dairesi Direktörü Sukhee Boonsang, haber ajansı AP'ye yaptığı açıklamada, yerleşim yerlerinin yakınında yaşayan fil sayısının hızla artmasıyla birlikte vahşi fil nüfusunu kontrol altına almanın gerekli hale geldiğini, bunun da çatışma riskini yükselttiğini söyledi.
Tayland'ın fil sorunu: Çözüm doğum kontrolü mü?
Daire, ABD yapımı aşıdan 25 doz temin etti ve yedi evcil fil üzerinde iki yıl süren bir deneme yürüttü; yedi dozun kullanıldığı bu deneme umut verici sonuçlar verdi. Boonsang, aşının dişi fillerin yumurtlamasını durdurmadığını, ancak yumurtaların döllenmesini engellediğini belirtiyor.
Ardından ocak ayı sonunda, aşının ülkenin doğusundaki Trat eyaletinde üç vahşi file uygulandığını anlatan Boonsang, yetkililerin şimdi kalan 15 dozu kullanmaya hazırlanırken bir sonraki hedef bölgeleri belirlemeye çalıştığını ekliyor.
Aşının yedi yıl boyunca gebeliği önleyebildiği, bu sürenin sonunda hatırlatma dozu yapılmazsa fillerin yeniden üreyebileceği belirtiliyor. Uzmanlar, aşılanan filleri yedi yıllık dönem boyunca yakından izleyecek.
Koruma çabalarının 'altını oyduğu' eleştirisi
Aşı kampanyası, koruma çabalarının altını oyabileceği gerekçesiyle eleştiriliyor.
Tayland'da evcil fillerin tarımda ve taşımacılıkta kullanılması yüzyıllara dayanan bir gelenek. Filler aynı zamanda Tayland'ın ulusal kimliğinde önemli bir yer tutuyor ve resmen ülkenin simgesi ilan edilmiş durumda.
Boonsang, programın yalnızca insanlarla filler arasındaki şiddet içeren çatışmaların en yoğun yaşandığı bölgelerdeki vahşi filleri hedef aldığını söylüyor. Resmi istatistikler, bu bölgelerdeki vahşi filler arasında doğum oranının yılda yaklaşık yüzde 8,2 ile, ülke genelindeki yaklaşık yüzde 3,5'lik ortalamanın iki katından fazla olduğunu gösteriyor.
Ülkedeki yaklaşık 4.400 vahşi filin 800 kadarının bu çatışmaya açık bölgelerde yaşadığı tahmin ediliyor.
"Eğer harekete geçmezsek, bu bölgelerde yaşayan insanlar üzerindeki etkisi yönetilemez hale gelene kadar artmaya devam edecek" diyor Boonsang.
Fil-insan çatışmasını azaltmak
Yetkililerin, doğum kontrol aşısına ek olarak, çatışmayı azaltmak için de çeşitli önlemler aldığı belirtiliyor. Bunlar arasında fillerin yaşadığı ormanlarda ilave su ve besin kaynakları oluşturulması, koruyucu çitler inşa edilmesi ve yerleşim alanlarına giren filleri yeniden doğal yaşama yönlendirmek için korucuların görevlendirilmesi yer alıyor.
Bu ayın başında, kuzeydoğudaki Khon Kaen eyaletinde yerel halkla defalarca karşı karşıya gelen vahşi fillerin bölgeden uzaklaştırılmasına yönelik mahkeme kararıyla başlatılan bir operasyon, bir filin nakil sırasında ölmesi üzerine kamuoyunda tepki topladı.
Yetkililer, ilk otopsi bulgularının filin, nakil öncesinde yapılan anestezi sonrası boğulma sonucu öldüğünü gösterdiğini açıkladı.
Taşıma operasyonunu yürüten Ulusal Parklar, Yaban Hayatı ve Bitki Koruma Dairesi'nin genel müdürü Athapol Charoenshunsa, olaydan üzüntü duyduğunu ifade ederken, prosedürün kurallara uygun şekilde uygulandığında ısrar etti. Benzer olayların yeniden yaşanmaması için soruşturma başlatıldığını söyledi.