Bu ilaçların usulsüz kullanımı, eczanelerde asıl ihtiyaç sahipleri için stok sorununa yol açmıştı.
Portekiz, kötüye kullanım endişeleri nedeniyle popüler kilo verme ilaçlarının ve kan şekeri ölçüm cihazlarının reçetelenmesini sınırladı.
REKLAM
REKLAM
Cuma gününden itibaren, yalnızca endokrinoloji ve beslenme (hormon ve metabolizma hastalıkları ile beslenme üzerine çalışan uzmanlık), dahiliye, pediatri ve genel-aile hekimliği alanlarında uzman doktorlar bu ürünleri reçete edebilecek.
Kısıtlama, kan şekeri ölçüm sensörleri ile Ozempic, Wegovy ve Mounjaro gibi GLP-1 reseptör agonisti (vücuttaki tokluk hormonunun etkisini taklit ederek daha uzun süre tok hissettiren) ilaçları kapsıyor.
Bu ilaçlar tip 2 diyabet ve obezite tedavisinde kullanılıyor. Ancak özellikle kilo verme amacıyla büyük talep görüyorlar. Danimarkalı firma Novo Nordisk’in ürettiği Ozempic, Portekiz’de yalnızca tip 2 diyabet tedavisi için onaylı olmasına rağmen zayıflama amacıyla çok sayıda kişi tarafından isteniyor. ABD’li Eli Lilly’nin Mounjaro ve Novo Nordisk’in Wegovy ilaçları ise hem diyabet hem de obezite tedavisi için onaylı. 2025’in ilk dört ayında Portekiz’de bu ilaçlara yaklaşık 21 milyon euro harcandı.
Glikoz sensörleri (cilt üzerine yapıştırılan ve kan şekeri seviyesini sürekli ölçen küçük cihazlar) de diyabet hastası olmayanlar tarafından sıkça kullanılıyor. Público gazetesine göre, bu cihazlar diyet yapanlar, sporcular, sosyal medya fenomenleri ve hatta hayvanlar için bile talep görüyor. Bu durum, eczanelerde asıl ihtiyaç sahipleri için stok sorununa yol açıyor.
Portekiz Sağlık Bakanlığı, nisanda yayımladığı kararda, “Bu teknolojilerin usulsüz kullanımı, gerçekten ihtiyaç duyan hastalar için erişimi tehlikeye atıyor,” diyerek düzenlemeyi savundu. Bakanlık, amacın “bu sağlık araçlarına adil ve etkili erişimi sağlamak” olduğunu belirtti.
Portekiz Diyabetoloji Derneği Başkanı João Raposo, kararı olumlu karşıladığını ancak geç kalındığını ve bunun ilaçlara erişim sorununu tamamen çözmeyebileceğini söyledi. Raposo, diyabet ilaçlarının obezite tedavisinde kullanılmasına karşı olmadıklarını ama 'yanlış reçeteler' ve 'yeterli takip yapılmamasının' sorun yarattığını vurguladı.
Portekiz’de GLP-1 ilaçlarının yüzde 90’ı, glikoz sensörlerinin ise yüzde 85’i devlet tarafından karşılanıyor. Ancak reçetelerin dışında bu ürünlere kara borsada da yüksek talep var ve bu durum sahte ürün riskini artırıyor.