Avrupa genelindeki sağlık kuruluşları, kamuoyunda 'parasetamol challenge' olarak bilinen sosyal medya akımı konusunda uyarıda bulunuyor. Söz konusu meydan okuma, gençleri ilacı tehlikeli dozlarda almaya teşvik ettiği iddiasıyla gündemde.
Sağlık otoriteleri, ergenlerin sosyal medya platformlarında en yüksek miktarda parasetamolü kimin alacağına dair tehlikeli bir yarışa girdiğine ilişkin haberler üzerine alarm verdi. Ancak TikTok’ta “paracetamol challenge” araması yapıldığında, kullanıcıların gerçekten bu akıma katıldığını gösteren çok az kanıt bulunuyor. İçeriklerin büyük bölümü sağlık profesyonellerinin ve haber hesaplarının uyarılarından oluşuyor.
REKLAM
REKLAM
Bu meydan okumaya ilişkin atıflar 2015 yılına kadar uzanıyor.
Belçika’da EpiCURA Hastane Merkezi, sosyal medya meydan okumasına katıldıktan sonra parasetamol doz aşımı nedeniyle şubat ayında üç hastayı tedavi ettiğini Euronews Health’e doğruladı.
Belçika Federal İlaç ve Sağlık Ürünleri Ajansı 6 Şubat’ta doz aşımı riskine ilişkin bir uyarı yayınladı. Ajans, yüksek dozlarda dahi parasetamol kullanımının herhangi bir psikotrop (bilinç değiştirici) etkisi olmadığını vurguladı.
Diğer Avrupa ülkeleri de doz aşımı vakalarında artış eğilimi bildirdi.
İspanya’da Malaga Bölge Üniversite Hastanesi’nde görev yapan çocuk hemşiresi Silvia Oliva, hastanenin sosyal medya paylaşımında ebeveynlere şu çağrıda bulundu: “Çocuklarınızla konuşun, teknolojiyi kullanmaları konusunda onlara rehberlik edin ve kusma, karın ağrısı veya aşırı uyku hali gibi uyarı işaretlerine karşı tetikte olun.”
Finlandiya İlaç Kurumu Direktörü Piia Vuorela da gençlerin ilaçlarla ilişkili riskleri anlamasının önemine dikkat çekerek yetişkinleri bu tehlikeleri küçük yaştaki çocuklarla konuşmaya çağırdı.
Portekiz’de Portekiz Eczacılar Birliği, söz konusu uygulamaların “ciddi bir sağlık riski” oluşturduğunu belirterek parasetamolün toksik etkilerinin klinik belirtiler ortaya çıkmadan önce gelişebileceğini vurguladı.
Birlik açıklamasında, “Doz aşımı akut karaciğer yetmezliğine, karaciğer nakli gereksinimine ve aşırı durumlarda ölüme kadar ilerleyebilen ciddi ve geri dönüşsüz karaciğer hasarına yol açabilir. Daha seyrek durumlarda, özellikle uzun süreli kullanım ve/veya aşırı alımla bağlantılı olarak böbrek hasarı da görülebilir” ifadeleri yer aldı.
Güvenli doz nedir?
Parasetamol, ağrı kesici ve ateş düşürücü etkisi nedeniyle en yaygın kullanılan ilaçlardan biri. Uygun dozlarda kullanıldığında genellikle güvenli kabul ediliyor.
Yetişkinlerde günlük toplam doz 4 gramı geçmemeli; her 4–6 saatte bir 500 mg ile 1 gram arasında alınabiliyor. Çocuklarda ise doz kiloya göre hesaplanıyor; genel kural olarak kilo başına günlük 60 miligram öneriliyor. Ebeveynler doğru doz hesaplaması için doğrulanmış çevrim içi araçlardan yararlanabiliyor.
Zehirlenmenin ilk belirtileri arasında bulantı, kusma, terleme ve halsizlik bulunuyor ve bu semptomlar genellikle ilk 24 saat içinde ortaya çıkıyor. Karaciğer hasarı ilerledikçe karın ağrısı ve daha ciddi komplikasyonlar gelişebiliyor. Doz aşımından şüphelenilmesi halinde derhal tıbbi yardım alınması hayati önem taşıyor.