Uganda'nın Tooro Krallığı'nda Kral Oyo'nun halefinin belirlenmesi süreci, Londra'da amatör futbol oynayan bir kalecinin kendisine teklif edilen tahtı reddetmesinin ardından kraliyet ailesi içinde krize dönüştü. Kralın ailesi, daha sonra komitenin seçtiği ikinci adayı da reddetti.
Londra'da amatör futbol oynayan bir kalecinin geçen hafta Uganda'daki Tooro Krallığı'nın tahtını reddetmesi, cumartesi günü Kral Oyo'nun cenazesinden önce açık bir çatışmaya dönüşen taht mücadelesini başlattı.
REKLAM
REKLAM
36 yaşındaki George Desmond Kamurasi, İngiltere'nin Crayford kentinde futbolun dokuzuncu lig seviyesinde mücadele eden SE Dons takımının kaptanı ve kalecisi. Kamurasi, kuzeni Kral Oyo Nyimba Kabamba Iguru Rukidi IV'ün halefi olarak 21 kişilik kraliyet veraset komitesi tarafından tercih edilen aday olarak seçildi.
Oylamaya katılan 18 üyeden 15'i Kamurasi'yi destekledi. Ancak Kamurasi, başka sorumlulukları bulunduğunu belirterek tahtı reddetti. Komite üyesi Rahip Charles Oyo, ESPN'e yaptığı açıklamada bunu doğruladı.
Tooro geleneğinde, resmi olarak seçildikten sonra tahtı reddetmek utanç verici kabul ediliyor. Kamurasi ise kararıyla ilgili kamuoyuna herhangi bir açıklama yapmadı.
Uganda medyasında yer alan haberlere göre Kamurasi, Londra'dan ayrılmak konusunda isteksizdi. İngiltere'de ailesi bulunan Kamurasi'nin, Kral Oyo'nun cenazesiyle aynı hafta sonuna denk gelen FA Vase eleme maçında forma giymesi bekleniyordu.
Komite daha sonra Uganda'nın kamu yayıncısı UBC'de haber spikeri ve editör olarak çalışan Prens Edward Rukidi Kijanangoma'ya yöneldi. Kijanangoma, bu hafta başında yeni kralın halefi olarak ilan edildi. Ancak bu karar daha sonra hayatını kaybeden kralın yakın ailesi tarafından reddedildi.
'Bırakın yasımızı tutalım'
Üç yaşında tahta çıkan ve Tooro Krallığı'nı 31 yıl yöneten Kral Oyo Nyimba Kabamba Iguru Rukidi IV, ABD'de kanser tedavisi gördüğü sırada 34 yaşında hayatını kaybetti.
Guinness Dünya Rekorları, Oyo'yu dünyanın en genç hüküm süren hükümdarı olarak tanımıştı.
Cumartesi günü Uganda'da binlerce kişi kralı son yolculuğuna uğurlamak için bir araya geldi. Devlet Başkanı Yoweri Museveni ise birlik çağrısında bulundu.
Museveni, cumartesi günü Batı Uganda'daki Fort Portal kentindeki Saint John's Katedrali'nde düzenlenen törende okunan açıklamasında, “Batoro halkının yeni kralı meselesi çözüme kavuştuğunda, Majesteleri Oyo ile yaptığımız gibi onunla da çalışmaktan memnuniyet duyacağız.” dedi.
Museveni, “Batoro halkına bu meseleyi barışçıl ve yasal yollarla çözmeleri, bölünme yerine birlikten yana olmaları çağrısında bulunuyorum,” ifadelerini kullandı.
Taht tartışması kraliyet ailesinde bölünmeye yol açarken, hayatını kaybeden kralın annesi kendisinin ve diğer kraliyet ailesi üyelerinin fiilen ev hapsinde tutulduğunu öne sürdü.
Kralın kız kardeşi Prenses Ruth Komuntale ise kendisi ve Kraliçe Anne Best Kemigisa'ya karşı “kötü niyetli akbabaların” komplo kurduğunu söyledi.
Komuntale, kralın 2022'de hazırladığını belirttiği bir vasiyetnameyi de kamuoyuna sundu. Vasiyetnamede, adı belirtilmeyen “biyolojik bir oğlun” veliaht olarak gösterildiği belirtildi.
Bu iddia, Tooro elitleri arasında şaşkınlık yarattı. Çünkü kralın böyle bir oğlunun varlığından daha önce haberdar olmayan birçok kişi, veraset oylamasında da bu kişinin adını dikkate almamıştı.
Kraliyet soyları, veraset ve aile meseleleriyle ilgili konularda geleneksel olarak karar veren Babiito Kraliyet Komitesi, cumartesi günü kendi kararını savundu.
Komite Başkanı Omusuuga Charles Karumasi, “Tooro'nun kültür ve geleneklerine uygun hareket ederek üzerimize düşen her şeyi yaptık. Hepimiz barışı ve huzuru korumalıyız.” dedi.
Kraliçe Anne ise yaptığı açıklamada taht mücadelesinin kralın ölümünün yasını tutmalarını engellediğini söyledi.
“Taht için mücadele edenlere de sesleniyorum: Lütfen, bunların hepsinin zamanı gelecek. Bırakın yasımızı tutalım ve oğlum Kral Oyo'yu toprağa verelim,” dedi.
'İnsanın asla atlatamadığı ölümlerden biri'
Uganda bir cumhuriyet olmasına rağmen dört geleneksel krallığı resmen tanıyor. Bu krallıklar, ülkenin bağımsızlığından sonra cumhuriyetçi bir lider tarafından, ülkeyi birleştirme amacıyla yasaklanmış ancak 1993'te yeniden kurulmuştu.
Krallıklar günümüzde ağırlıklı olarak kültürel kurumlar olarak faaliyet gösteriyor ve siyasi güçleri sınırlı.
Oyo, bir dönem dünyanın gayriresmî en genç kralı unvanını taşıyordu. Ulusal etkinliklerde kendisiyle tanışan Güney Afrika'nın eski Devlet Başkanı Nelson Mandela gibi dünya liderleri tarafından da sevilen bir figürdü. Krallık tarafından atanan naipler, Oyo 18 yaşına gelene kadar krallığı yönetti.
Hayatını kaybeden Libya lideri Muammer Kaddafi, Tooro kraliyet ailesiyle yakın ilişkiler kurmuştu. Kaddafi, Uganda'ya birçok kez gitmiş ve 2011'deki ölümüne kadar Oyo ve annesine yıllarca destek vermişti.
Tooro bölgesinden önde gelen analist Timothy Kalyegira, X'te yayımladığı anma yazısında Oyo'nun ölümünü “insanın asla atlatamadığı, Bob Marley tarzı ölümlerden biri” olarak nitelendirdi.
Kalyegira, “Oyo değil, o sevimli genç adam değil, 34 yaşında değil. Acı veren de bu.” ifadelerini kullandı.
Kralın kız kardeşi Prenses Ruth Komuntale ise cenaze töreninde yaptığı konuşmada, “İnsanları güldürme yeteneği vardı,” dedi.
Komuntale, “Günümü nasıl güzelleştireceğini her zaman bilirdi,” ifadelerini kullandı.