Bir Hollandalı ornitolog, bir yolcu gemisindeki yolcular arasında yayılan hantavirüs salgınında “hasta sıfır” olmakla suçlanıyor. Peki virüsle nerede ve nasıl temas etti?
Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) hastalık salgınına ilişkin haberlerinde (kaynak İngilizce) “vaka 1” olarak anılan kişi, MV Hondius yolcu gemisinde hantavirüs enfeksiyonu sonrası hayatını kaybeden ilk yolcuydu. Hastalığının nedenini doğrulayacak mikrobiyolojik testler yapılmadığı için kendisi resmen “olası vaka” olarak değerlendiriliyor.
REKLAM
REKLAM
O ve eşi, Arjantin, Şili ve Uruguay’da üç aydan uzun süren bir seyahatin ardından 1 Nisan’da Arjantin’in Ushuaia kentinde kruvaziyere bindi. DSÖ’ye göre 6 Nisan’da semptom geliştirdi ve 11 Nisan’da gemide hayatını kaybetti.
4 Mayıs’ta, ölümünden neredeyse bir ay sonra, DSÖ, o sırada Batı Afrika ada ülkesi Yeşil Burun Adaları açıklarında bulunan gemide şüpheli bir hantavirüs salgınına müdahale ettiğini açıkladı.
“Vaka 2”, “vaka 1’in yakın teması olan yetişkin bir kadın”, 24 Nisan’da mide-bağırsak semptomlarıyla Saint Helena’da gemiden indi. Durumu 25 Nisan’da Güney Afrika’nın Johannesburg kentine yaptığı uçuş sırasında kötüleşti ve ertesi gün Johannesburg’daki bir klinikte hayatını kaybetti. Mikrobiyolojik testler, insandan insana bulaştığı bilinen tek hantavirüs olan Andes hantavirüsü enfeksiyonunu doğruladı.
Yerel Hollanda gazetesinde ölüm ilanları
Amerikan medyası çiftin kimliğini açıkladı. New York Post (kaynak İngilizce)’un haberine göre 1 ve 2 numaralı vakalar, her ikisi de emekli ornitolog olan, 70 yaşındaki Leo Schilperoord ile 69 yaşındaki eşi Mirijam’dan oluşan Hollandalı bir çift.
Memleketleri olan, Hollanda’nın kuzeyindeki Haulerwijk’in yerel gazetesi, ölüm ilanları yayımladı (kaynak İngilizce) ve bu ilanlarda ilgili ölüm tarihleri yer aldı.
“Güney Amerika turu sonrası dönüş yolculukları sırasında komşularımızın vefat haberini büyük bir üzüntüyle öğrendik. Ölümlerinin bu kadar kısa aralıklarla gerçekleşmesi bizi derinden etkiledi. Ailelerine ve sevenlerine bu zor zamanda çok güç diliyoruz.” ifadesi, yerel Mahalle Derneği tarafından yayımlanan ölüm ilanlarından birinde yer aldı.
Enfeksiyonun nerede gerçekleştiğine dair varsayım
Kruvaziyere binmeden önceki günlerde çift, Arjantin’in güneyindeki Ushuaia’da, kuş gözlemcilerinin uğrak yeri olarak bilinen bir çöp depolama sahasını ziyaret etti. Enfeksiyonun burada gerçekleşmiş olabileceği yönünde bir varsayım bulunuyor.
Yerel yetkililer bu iddiayı reddediyor. Ulusal sağlık yetkilileri tarafından isimsiz şekilde Associated Press’e iletildiği bildirilen bu iddiaya karşı yetkililer, Arjantin’in Tierra del Fuego bölgesindeki söz konusu çöp depolama sahasının çevresinde, bırakın Andes suşunu, tek bir hantavirüs vakasının bile hiç kaydedilmediğini belirtiyor.
Eyaletin Epidemiyoloji ve Çevre Sağlığından Sorumlu Genel Direktörü Juan Facundo Petrina, Associated Press’e yaptığı açıklamada, virüsü taşıyan kemirgen türünün bölgede bulunmadığını söyledi.
Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi (ECDC), mevcut varsayımın (kaynak İngilizce) en az bir yolcunun gemiye binmeden önce Arjantin veya Şili’de Andes virüsüne maruz kaldığı yönünde olduğunu belirtiyor. Merkez, bu yolcunun daha sonra gemideki diğer yolculara virüsü bulaştırmış olabileceğini de ekliyor.
Uzun bir kuluçka dönemi
Hantavirüs genellikle kemirgen dışkılarıyla temas yoluyla bulaşır ve kişiden kişiye kolay kolay geçmez.
Ancak ağırlıklı olarak Güney Amerika’da görülen ve kruvaziyerle bağlantılı salgınla ilişkilendirilen bir hantavirüs türü olan Andes virüsü, nadir durumlarda insanlar arasında da yayılabiliyor. Ateş, titreme ve kas ağrıları gibi belirtiler genellikle maruziyetten bir ila sekiz hafta sonra ortaya çıkıyor, DSÖ’ye göre (kaynak İngilizce).
Virüs, hızla ağırlaşabilen ve yaşamı tehdit eden ciddi bir akciğer enfeksiyonu olan hantavirüs pulmoner sendromuna yol açabiliyor.
Sağlık çalışanları arasında ikincil enfeksiyon vakaları, nadir de olsa daha önce sağlık kurumlarında belgelendi. Bulaşmanın, virüsün daha fazla yayıldığının düşünüldüğü hastalığın erken evresinde daha olası olduğu değerlendiriliyor.
DSÖ ayrıca, insandan insana sürdürülebilir bulaşın görüldüğü salgınların azlığı nedeniyle eldeki kanıtların sınırlı olduğuna dikkat çekiyor.
Hem DSÖ hem de ECDC (kaynak İngilizce), Andes virüsünün insanlar arasında yalnızca çok yakın kişisel temas ortamlarında yayılması nedeniyle genel nüfus için riskin düşük olduğunu vurguluyor.