Merak duygusu, duygusal direnç ve aktif bir sosyal yaşam, Sardinya’nın 'Mavi Bölge' (Blue Zone) sakinlerinin ilerleyen yaşlarına rağmen enerjik kalmalarının arkasındaki temel unsurlar olarak öne çıkıyor.
Dünya genelinde ortalama yaşam süresi 73,5 yıla ulaşırken, insanlar artık her zamankinden daha uzun yaşıyor. Ancak daha uzun yaşamak, her zaman daha sağlıklı bir ömür anlamına gelmiyor. Araştırmacılar artık sadece uzun bir yaşamın değil, aynı zamanda sağlıklı ve yüksek yaşam kalitesine sahip bir yaşlılığın da sırrını çözmeye çalışıyor.
REKLAM
REKLAM
Bu doğrultuda İtalya’daki Cagliari Üniversitesi'nden bilim insanları, Akdeniz adasının diğer bölgelerine ve Avrupa'nın geri kalanına kıyasla insanların çok daha uzun yaşadığı Sardinya "Mavi Bölge" yaşlılarını inceledi.
Mavi bölgeler; İtalya'nın orta-doğu Sardinya bölgesi, Japonya'nın Okinawa, Yunanistan'ın İkarya ve Kosta Rika'nın Nicoya bölgeleri gibi, sakinleri arasında istisnai bir uzun ömürlülük ve yüksek refah seviyesiyle karakterize edilen, coğrafi olarak izole edilmiş alanlardır. Bir yerin "Mavi Bölge" olarak kabul edilmesi için, net sınırlarının olması, son 150 yılda en az 90 yaşına kadar yaşayan olağanüstü yüksek bir insan konsantrasyonuna sahip olması ve doğum ile ölüm tarihlerini doğrulayan resmi kayıtların bulunması gerekiyor.
Önceki araştırmalar, bu bölgelerdeki insanların genetik, çevresel, beslenme, sosyo-kültürel ve psikolojik faktörlerin birleşimi sayesinde daha uzun bir yaşam sürdüklerini göstermişti.
Sardinyalı 'süper yaşlıların' sırrı ne?
International Journal of Applied Positive Psychology dergisinde yayınlanan yeni çalışmada, Sardinya’nın Mavi Bölgesi'nde yaşayan yaşlılar ile buraya yakın kırsal bir bölgede yaşayan akranları karşılaştırıldı. Katılımcılar yaşam tarzları, demografik özellikleri ve algıladıkları yaşam kalitesi hakkındaki soruları yanıtlayarak bir bilişsel teste tabi tutuldu.
Sardinya'nın Mavi Bölgesi'ndeki yaşlılar; düzenli, sosyal ve zihinsel olarak uyarıcı faaliyetlerden yararlanıyor, toplum içinde anlamlı bir rolü ve amaç duygusunu koruyor. Yazarlar bunu "başarılı yaşlanmanın temel unsurları" olarak tanımlıyor.
Araştırmacılar, Mavi Bölge'de yaşayanların yeni fikirlere karşı daha yüksek düzeyde merak ve açık fikirlilik gösterdiğini, ayrıca kendi duygularını anlama ve paylaşma konusunda daha güçlü bir yeteneğe sahip olduğunu buldu. Veriler; uyumlu kişilik profillerinin ve aktif yaşam tarzlarının, yetişkinliğin ilerleyen dönemlerinde zihinsel ve fiziksel sağlığı korumak için gerekli olduğunu ortaya koyuyor.
Mavi Bölge sakinleri basit ama oldukça aktif bir yaşam sürüyor. Zihinsel ve fiziksel olarak uyarıcı boş zaman aktivitelerine harcanan zaman, Mavi Bölge dışındaki alanlarda haftalık ortalama 6,8 saat iken, Mavi Bölge'de bu süre haftada ortalama 11,3 saate çıkıyor.
Araştırmacılar ayrıca, bu yaşlıların her şeyi yapmaya çalışmak yerine, bahçe işleri, yürüyüş yapmak veya toplum merkezlerindeki sosyal toplantılara katılmak gibi hala başarıyla yerine getirebildikleri ve "tatmin edici" buldukları faaliyetlere seçici olarak odaklandıklarını gözlemledi.
Mavi Bölge'deki yaşlılar toplulukları içinde güçlü sosyal bağlar koruyor; hem ailevi hem de aile dışı ilişkilerinden daha fazla memnuniyet duyduklarını belirtiyorlar. Ayrıca günlük sorunlarla başa çıkmada daha etkili stratejilere ve daha gelişmiş bir duygusal yetkinliğe sahipler. Araştırmacılar, sosyal katılımın ve etkili stres yönetiminin, bu benzersiz topluluklarda sağlıklı yaşlanmanın kritik bileşenleri olduğu sonucuna vardı.
Sardinya'nın Mavi Bölgesi nerede?
Yakın tarihli araştırmalara göre, Sardinya’daki mavi bölge adanın doğu-merkez kesiminde Ogliastra olarak adlandırılan yöredeki altı köye yayılıyor.
Burada, 1880 ile 1900 arasında doğanlar arasında 100 yaşına ulaşanların oranı, Avrupa’nın geri kalanına göre yaklaşık 5 kat, Sardinya’nın geneline göre ise 3 kat daha yüksekti. Yaklaşık 20 yıl önce bu terim ortaya atıldığından beri bu oran daha da arttı.
Dünya genelinde 100 yaşına gelen kadınların sayısı erkeklerden fazlayken, Sardinya’nın bu bölgesinde oranlar aşağı yukarı eşit.
Adadaki mavi bölgede araştırmacılar, 90 yaşın üzerindeki herkesin yaşını hem sivil hem de kilise arşivlerini karşılaştırarak ve hataları ya da kimlik karışıklıklarını dışlamak için aile soy ağaçlarını yeniden oluşturarak doğruladı.