Robotu antikorlarla kaplayan araştırmacılar, 23 karaciğer kanseri hastasından alınan kan örneklerinde kanda dolaşan nadir kanser hücrelerini toplayarak, cihazın gelecekte kanserin izlenmesi ve tanısında kullanılabileceğini gösterdi.
Bilim insanları, kan akışını yönlendirebilen, ilaçların damar duvarlarına ulaşmasına yardımcı olabilecek, kan pıhtılarının çözünmesini hızlandırabilecek ve nadir kanser hücrelerini yakalayabilecek, kıl benzeri yapılarla kaplı minyatür, yumuşak bir robot geliştirdi.
REKLAM
REKLAM
Çin’deki Shenzhen Yapay Zekâ ve Toplum için Robotik Enstitüsü, Hong Kong Çin Üniversitesi ve Çin Halk Kurtuluş Ordusu Genel Hastanesi’nden araştırmacılar, CiliaVine adlı bir cihaz geliştirdi. Bu cihazın, ilaçların daha hassas verilmesine, kan pıhtılarının tedavisine ve kanda dolaşan tümör hücrelerini yakalayarak kanserin izlenmesine yardımcı olabileceği belirtiliyor.
Cihaz, tıbbi bir kılavuz tele bağlanıyor ve kirpiksi, kıl benzeri esnek yapıları (silia) farklı biçimlerde hareket ettirmek için manyetik alanlardan yararlanıyor.
Bu çalışmada (kaynak İngilizce) araştırmacılar, robotun laboratuvar ortamında pıhtıları parçalama ve ilaç taşıma kapasitesini, ayrıca karaciğer kanseri hastalarından alınan kan örneklerinde ve karaciğer tümörlü tavşanların vücudunda tümör hücrelerini yakalama yeteneğini test etti.
Kan normalde damarlarda düzgün, katmanlı bir akışla ilerler. Bu dolaşım açısından verimli olsa da, ilaçların, parçacıkların ya da hücrelerin kan akımı boyunca yanlara doğru hareket etmesini zorlaştırır.
Araştırmacılar robotu, bu akışı yerel olarak bozacak şekilde tasarladı. Manyetik alanın nasıl programlandığına bağlı olarak, üzerindeki silia, maddeleri damar duvarına doğru itebiliyor, duvardan uzaklaştırabiliyor ya da çevredeki sıvıyı karıştıran küçük girdaplar oluşturabiliyor.
Laboratuvar testlerinde robot, model bir ilacın damar duvarına doğru daha fazla miktarda taşınmasına yardımcı oldu.
Duvara ulaşan toplam ilaç miktarı, ilacın kendi haline bırakıldığı duruma kıyasla yüzde 146 daha fazlaydı. Damar duvarının 1 mm ötesine ulaşan miktar ise yüzde 75 artış gösterdi.
Araştırmacılar ayrıca robotun kan pıhtılarının çözünmesine yardımcı olup olamayacağını da inceledi. Pıhtı çözücü tPA ilacının kullanıldığı damar modelinde pıhtılar, robot çalışırken yaklaşık 40 dakikada çözüldü; robotsuz durumda ise ortalama 70 dakika sürdü.
Çalışmaya göre bu minyatür robot, kanserin izlenmesinde de kullanılabiliyor. Robotu antikorlarla kaplayan araştırmacılar, dolaşımdaki tümör hücrelerini, yani kana karışmış nadir kanser hücrelerini, Çin Halk Kurtuluş Ordusu Genel Hastanesi’nde test edilen 23 karaciğer kanseri hastasının tamamından alınan örneklerde yakalamayı başardı.
Ekip robotu, canlı karaciğer tümörlü tavşanların vücudunda da denedi. Cihaz büyük bir toplardamara kateterle yerleştirildi ve manyetik olarak 20 dakika çalıştırıldı; incelenen damar bölümlerinde iltihaplanma ya da doku hasarı belirtisine rastlanmadı.
Teknoloji, insan hastalarda tedavi ya da tanı amaçlı olarak henüz denenmiş değil. Ancak araştırmacılar, bunun sonunda, ilaç ve hücreleri yalnızca kan akışına güvenmek yerine, kan dolaşımının belirli bölgelerinde doğrudan yönlendirmeye imkân tanıyabilecek bir yöntem sunabileceğini söylüyor.