Güneş Terkol’un annesiyle birlikte yürüttüğü 20 yıllık sözlü tarih araştırmasından doğan 'Epipe,' Kazan Tatar kadınlarının göç hikayelerini çizim, animasyon ve dikiş aracılığıyla çok katmanlı bir görsel anlatıya dönüştürüyor.
Salt Galata, sanatçı Güneş Terkol’un Kazan Tatar kadınlarının göç hikâyelerine odaklanan yeni sergisine ev sahipliği yapıyor. “Epipe,” Terkol’un 2002 yılından bu yana annesi Elmira Terkol ile birlikte sürdürdüğü sözlü tarih ve arşiv çalışmasının bir sonucu.
Sanatçı, Kazan Tatarları’nın 19. yüzyıl sonunda Rusya’dan Çin’e, oradan da Türkiye’ye uzanan göç yolculuğunu; çizim, animasyon ve dikiş işlerini bir araya getirerek çok katmanlı bir görsel-işitsel anlatıya dönüştürüyor. Eski ve yeni işleri harmanlayan sergi, aile hafızası, kuşaklar arası aktarım ve kadın emeği etrafında örülmüş bir dayanışma hikâyesi sunuyor.
Epipe’nin hazırlık sürecinde Terkol, Kazan’daki Tatar Kadınları Forumu ve Eskişehir’deki Sabantuy Şenlikleri gibi etkinliklerde saha çalışmaları yürüttü. Bu buluşmalarda göç hikâyeleri dinlendi, aile albümleri açıldı, video söyleşiler kaydedildi. Sürecin son adımı ise Ankara’daki Kazan Kültür ve Yardımlaşma Derneği’nde, Çin’den göç eden Tatar kadınlarının katılımıyla gerçekleştirilen bir dikiş atölyesiydi. Katılımcıların paylaştığı anılar, eski Tatar şarkıları eşliğinde kumaşlara işlenerek kolektif bir pankarta dönüştü.
Adını dans eden kadın figürünü betimleyen ünlü bir Tatar halk şarkısından alan “Epipe”, savaşlar, ekonomik krizler ve rejim değişiklikleri arasında ayakta kalmış bir topluluğun hafızasına selam duruyor. Sergi, göçün yarattığı dağılmalara rağmen korunan üretim biçimlerini, bir aradalık hâllerini ve kuşaklar arası direnci görünür kılıyor.
BBVA Vakfı iş birliğinde düzenlenen Salt Sanatsal Araştırma ve Üretim Destek Programı kapsamında desteklenen proje, Terkol’un kolektif üretim ve kadın dayanışması üzerine yürüttüğü uzun soluklu çalışmaların bir uzantısı niteliğinde.
“Epipe”, 30 Ocak – 8 Mart tarihleri arasında Salt Galata’daki Mastercard Sergi Mekânı’nda görülebilir.