Avrupa Parlamentosu (AP) milletvekilleri AB yönetiminden Rusya'nın Venedik Bienali'ne katılmasını engellemek için acil önlemler almasını talep etti.
Avrupa Parlamentosu (AP) milletvekilleri, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Güney Kıbrıs Dönem Başkanlığı yetkilileri ve AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas’a gönderdikleri mektupta, 61. Venedik Bienali’nde Rusya’nın yer almaması gerektiğini vurguladı.
REKLAM
REKLAM
Milletvekilleri, bienal organizatörlerinin Rusya’yı yeniden davet etme kararını, “Ukrayna şehirleri bombalanırken, siviller hayatını kaybederken ve Ukrayna’nın kültürel mirası sistematik biçimde yok edilirken” kınadı.
Euronews’in ulaştığı mektupta, “Avrupa Birliği’nin kapsamlı yaptırımları altındaki bir devlet olan Rusya, Avrupa vergi mükellefleri tarafından finanse edilen bir etkinliğe hiçbir koşulda katılmamalıdır” ifadeleri yer aldı. İmzacılar, Rus pavyonunun açılmasının Moskova’ya “Ukrayna’daki eylemleri nedeniyle kaybettiği prestiji yeniden kazandırarak meşruiyet sağlayacağını” belirtti.
Ukrayna Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Georgiy Tykhiy, Euronews’e yaptığı açıklamada, AP milletvekillerine “ahlaki netlik ve ilkesel duruşları” için teşekkür etti. Tykhiy, Ukrayna’nın herhangi bir sanat veya kültürü yasaklama amacında olmadığını, tartışmanın Venedik Bienali organizatörlerinin tutarsız yaklaşımıyla ilgili olduğunu söyledi.
Tykhiy, 2022’de Rusya’nın tam ölçekli saldırısının ardından organizatörlerin Rusya’nın katılımını sınırladığını hatırlatarak, “Rusya’nın Ukrayna’ya saldırısını açıkça kınamış ve bienalin bir diyalog platformu olduğunu, savaşın değil barışın alanı olması gerektiğini vurgulamışlardı” dedi.
“Şimdi basit bir soru ortaya çıkıyor: Mart 2026’da saldırılar sürerken, ne değişti? Organizasyon neden pozisyonunu değiştirdi?” diye soran Tykhiy, Rusya’nın savaşın sona erdirilmesine yönelik önerileri reddettiğini ve gerçek bir diyalogdan uzak durduğunu ifade etti.
Tykhiy ayrıca, Rusya’nın kültürel ve tarihi mirasa yönelik saldırılarını artırdığını belirterek, “Bu şartlar altında Rusya’yı uluslararası bir etkinliğe davet etmek ahlaki değildir” değerlendirmesinde bulundu.
Rusya’nın Avrupa’daki kültürü sistematik biçimde hedef aldığını vurgulayan Tykhiy, “Bu süreç yeni değil; Rusya uzun süredir Ukrayna’nın kimliğini ve kültürünü silmeye çalışıyor ve savaşla birlikte bu çaba daha da vahşi bir boyut kazandı” dedi.
Sözcü, bazı Rus sanat ve kültür aktörlerinin askeri-sınai yapıyla bağlantılı olduğunu belirterek, Rusya’da kültür ile otoriter rejimin ayrılmaz bir bütün olduğunu ve kültürün propaganda amacıyla kullanıldığını söyledi.
Ukrayna Dışişleri Bakanı Andriy Sibiga ise Lviv’in tarihi merkezine yönelik son Rus saldırısını hatırlatarak, saldırıda onlarca kişinin yaralandığını ve UNESCO Dünya Mirası Listesi’ndeki Bernardine Manastırı’nın zarar gördüğünü belirtti.
Sibiga, “Bu, barbar Rusya’nın gerçek yüzü. Lviv’de tahrip edilen bir UNESCO mirası. Bienalde normalleştirmek istediğiniz şey tam olarak bu” ifadelerini kullandı.
'Fonlar durdurulsun, yaptırımlar uygulansın'
Avrupa Parlamentosu (AP) milletvekilleri, Rusya’nın Bienal katılımcıları listesinden çıkarılmaması halinde Avrupa Birliği’nin Venedik Bienali’ne sağladığı fonların derhal kesilmesi için Brüksel’e çağrıda bulundu.
Mektupta ayrıca, Rus pavyonunun hazırlanmasında rol alan kişi ve kuruluşlara yönelik “kısıtlayıcı önlemler” uygulanması talep edildi. Pavyonun, Rusya ordusunun önemli tedarikçilerinden biri olarak bilinen devlet şirketi Rostec ile bağlantılı olduğu vurgulandı. Ayrıca, projeye dahil bazı çalışmaların, Rostec başkan yardımcısı Nikolai Volobuev’in kızı ile Rusya Dışişleri Bakanı Sergei Lavrov’ın kızının denetiminde olduğu belirtildi.
Mektubu imzalayan milletvekilleri, “Kültür sorumluluktan muaf değildir” ifadelerini kullanarak çağrılarını, “AB’nin değerleri için savaşan ve hayatını kaybeden Ukrayna halkı belirsizlikten daha fazlasını hak ediyor” sözleriyle tamamladı.
Rusya’nın Venedik Bienali’ne katılımı, bu ayın başında gündeme gelmişti. Bienal organizasyon komitesi, yaptığı açıklamada etkinliğin “açık bir platform” olduğunu ve “kültür ya da sanatta her türlü sansürü reddettiğini” belirtmişti.
Ukrayna Dışişleri Bakanlığı ise karardan geri adım atılması çağrısında bulunarak, savaşta “346 Ukraynalı sanatçının öldüğünü, 1.707 kültürel miras anıtının ve 2.503 kültürel altyapı unsurunun yok edildiğini” hatırlattı.
Kiev ayrıca Rusya’nın Ukrayna’dan 35 binden fazla müze eserini kaçırdığını tahmin ediyor. Ukrayna’nın kültürel mirasına verilen doğrudan zararın yaklaşık 4 milyar euro olduğu, dolaylı zararların ise çok daha yüksek seviyelere ulaşabileceği belirtiliyor.
Eleştiri bombardımanı altında
10 Mart’ta Avrupa Komisyonu, alınan kararı kınayarak Venedik Bienali Vakfı’nın (Fondazione Biennale) önümüzdeki üç yıl için alması planlanan 2 milyon euroluk AB hibesi konusunda yaptırım uygulayabileceği uyarısında bulundu.
Aynı dönemde 22 Avrupa ülkesinin kültür ve dışişleri bakanları, Vakıf Başkanı Pietrangelo Buttafuoco’ya hitaben bir dilekçe göndererek Rusya’nın bienalden askıya alınmasını talep etti.
Benzer bir çağrı, Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi’ndeki (PACE) Rus muhalefet platformu üyeleri tarafından İtalya Başbakanı Giorgia Meloni’ye iletildi.
İtalya Kültür Bakanlığı ise karara tepki göstererek, vakıf yönetiminin söz konusu kararı “İtalyan hükümetinin itirazına rağmen tamamen bağımsız biçimde aldığını” açıkladı.
Rusya’nın, yaklaşık 40 sanatçı ve müzisyenin yer alacağı “Tree Rooted in the Sky” adlı bir sergiyle bienale katılması planlanıyor.
2026 Venedik Bienali, 9 Mayıs ile 22 Kasım tarihleri arasında düzenlenecek.