Avrupa Parlamentosu (AP) milletvekilleri AB yönetiminden Rusya'nın Venedik Bienali'ne katılmasını engellemek için acil önlemler almasını talep ediyor.
Avrupa Parlamentosu (AP) milletvekilleri, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Güney Kıbrıs Dönem Başkanlığı Dışişleri Bakanlığı yetkilileri, Kaja Kallas ve diğer üst düzey yetkililere yazdıkları mektupta, 61. Venedik Bienali’nde Rusya’nın katılımına izin verilmemesi gerektiğini vurguladı.
REKLAM
REKLAM
AP milletvekilleri, bienal organizatörlerinin Rusya’yı tekrar etkinliğe davet etme kararını, “Ukrayna şehirleri bombalanırken, siviller öldürülürken ve Ukrayna kültürel mirası sistematik olarak yok edilirken” kınadıklarını belirtti.
Euronews tarafından görülen mektupta, “Avrupa Birliği’nin kapsamlı yaptırımları altında bir devlet olan Rusya, Avrupa vergi mükellefleri tarafından finanse edilen bir etkinliğe hiçbir koşulda katılmamalıdır,” ifadeleri yer aldı. İmzacılar, Rus pavyonunun açılmasının, ülkede “Ukrayna’daki eylemleri nedeniyle kaybolan prestiji yeniden kazandırıp meşruiyet sağlayacağını” vurguladı.
Ukrayna Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Georgiy Tykhiy Euronews’e yaptığı açıklamada, AP milletvekillerine “ahlaki netlik ve ilkesel duruşları” için teşekkür etti. Tykhiy, Ukrayna’nın herhangi bir kültür veya sanatı yasaklamak istemediğini, burada tartışılanın Venedik Bienali’nin organizatörlerinin tutarsız yaklaşımı olduğunu söyledi.
Tykhiy, 2022’de Rusya’nın tam ölçekli saldırısına başladığında bienal organizatörlerinin Rusya’nın katılımını sınırladığını hatırlattı: “Sebebini açıkça açıkladılar, Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik saldırısını kınadılar ve serginin diyalog platformu olduğunu, savaş ve saldırı platformu olmadığını vurguladılar.”
Sözcü, şunları ekledi: “Şimdi basit bir soru ortaya çıkıyor: Mart 2026’da saldırılar devam ediyor, terör devam ediyor, vurular sürüyor; ne değişti? Organizatörler pozisyonlarını hangi gerekçeyle değiştirdi?”
Tykhiy, Rusya’nın savaşı bitirme önerilerini reddettiğini ve organizatörlerin iddia ettiği diyalogu kabul etmediğini belirtti: “Ukrayna’nın kültürel ve tarihi mirasına artan saldırılar karşısında, Rusya’yı böyle bir uluslararası etkinliğe davet etmek ahlaksızlıktır.”
Ukrayna Dışişleri sözcüsü, Rusya’nın Avrupa’daki kültürü sistematik olarak yok eden bir ülke olduğunu vurguladı ve “Bu, 2022’de başlamadı; yüzyıllardır Rusya, Ukrayna’nın kimliğini ve kültürünü silmeye çalışıyor, şimdi ise bu tam ölçekli savaşta vahşi bir biçim aldı,” dedi.
Tykhiy ayrıca, bazı Rus organizatörlerin askeri-sanayi kompleksiyle yakın ilişkileri olduğunu belirterek, “Burada tarafsızlık yok. Rusya’da kültür ve otoriter rejim birbirinden ayrı değil; kültür, savaş suçlarını aklamak ve barış ülkesindeki hükümetleri ve toplumları etkilemek için kullanılıyor. Venedik’teki Rus pavyonu, savaşın yürütülmesine bağlı propagandanın bir parçası,” ifadelerini kullandı.
Dışişleri Bakanı Andriy Sibiga de sergi organizasyon komitesine hitap ederek, salı günü Lviv tarihi merkezine düzenlenen Rus saldırısını hatırlattı. Saldırıda onlarca kişi yaralandı ve UNESCO Dünya Mirası Listesi’ndeki Bernardine Manastırı hasar gördü.
Sibiga, “Bu, barbar Rusya’nın çirkin yüzü – Lviv’de tahrip edilmiş bir UNESCO Dünya Mirası. İşte Bienali’de normalleştirmek istediğiniz barbarlık bu,” diye yazdı.
'Fonlar durdurulsun, yaptırımlar uygulansın'
Avrupa Parlamentosu milletvekilleri, Brüksel’i, Rusya bienal katılımcıları listesinden çıkarılmazsa, Venedik Bienali’ne sağlanan AB fonlarını derhal durdurmaya çağırdı.
Mektupta ayrıca, Rus pavyonunun hazırlanmasında rol alan kişi veya kuruluşlara karşı “kısıtlayıcı önlemler” uygulanması talep edildi. Pavyonun, Rusya ordusunun önemli silah tedarikçisi olarak kabul edilen devlet şirketi Rostec ile bağlantıları olduğu vurgulandı. Pavyonun bazı projelerinin, şirketin başkan yardımcısı Nikolai Volobuev’in kızı ve Rusya Dışişleri Bakanı Sergei Lavrov’ın kızı tarafından denetlendiği belirtiliyor.
Mektup yazarları, “Kültür sorumluluktan muaf değildir” diyerek, “AB’nin değerleri için savaşan ve ölen Ukraynalı halk, belirsizlikten daha fazlasını hak ediyor” ifadeleriyle çağrıyı sonlandırdı.
Rusya’nın Venedik Bienali’ne katılımı haberi, bu ayın başında gündeme geldi. Organizasyon komitesinin basın açıklamasında, Bienal’in “açık bir organizasyon” olduğu ve “kültürde veya sanatta herhangi bir sansürü reddettiği” belirtildi.
Ukrayna Dışişleri Bakanlığı ise kararın yeniden değerlendirilmesini talep ederek, savaşta “346 Ukraynalı sanatçının öldüğünü, bin 707 kültürel miras anıtı ve 2 bin 503 kültürel altyapı nesnesinin tahrip edildiğini” hatırlattı.
Kiev, ayrıca Rusya’nın Ukrayna’dan 35 binden fazla müze eserini çaldığını tahmin ediyor. Ukrayna’nın kültürel mirasına verilen doğrudan zararın yaklaşık 4 milyar euro olduğu, dolaylı zararların ise çok daha yüksek olabileceği ifade ediliyor.
Eleştiri bombardımanı altında
10 Mart’ta Avrupa Komisyonu, kararı kınayarak, Bienal Vakfı (Fondazione Biennale)’nın önümüzdeki üç yıl için 2 milyon euroluk hibesini kesme tehdidinde bulundu.
Aynı zamanda, 22 Avrupa ülkesinin kültür ve dışişleri bakanları, Pietrangelo Buttafuoco’ya Rusya’nın askıya alınmasını talep eden bir dilekçe gönderdi.
Benzer bir talep, Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi’ndeki (PACE) Rus muhalefet platformu üyeleri tarafından İtalya Başbakanı Giorgia Meloni’ye iletildi.
İtalya Kültür Bakanlığı da karara karşı çıktı ve Vakıf yönetiminin kararını “İtalyan hükümetinin itirazına rağmen tamamen bağımsız olarak aldığını” açıkladı.
Rusya, yaklaşık 40 sanatçı ve müzisyenin katılımıyla “Tree Rooted in the Sky” adlı bir sergi sunmayı planlıyor.
2026 Venedik Bienali, 9 Mayıs – 22 Kasım tarihleri arasında gerçekleştirilecek.