Fransa merkezli bir geri dönüşüm şirketi, çöpe gitmek üzere olan spor ayakkabıları yeniden kullanıma kazandırarak hem ürünlerin ömrünü uzatmayı hem de tekstil sektöründe dönüşüm yaratmayı hedefliyor.
Bugün genç, orta yaşlı ve yaşlı pek çok insan spor ayakkabı giyiyor. Bu ayakkabılar neredeyse hayatın her alanında vazgeçilmez hale geldi.
REKLAM
REKLAM
Bu yüzden en sevdiğiniz ayakkabıların ömrü sona erdiğinde, Paris’in doğusunda faaliyet gösteren bir şirket için bu durum yepyeni bir iş fırsatının başlangıcı anlamına geliyor.
Fransız başkentindeki bir atölyeye her hafta yüzlerce kullanılmış spor ayakkabı ulaşıyor ve çalışanlar basit bir soruyu yanıtlamaya çalışıyor: Bir ayakkabı kurtarılabilir mi?
İşte bu noktada SneakCœurZ devreye giriyor.
Kâr amacı gütmeyen bu kuruluş, ayakkabıları ayıklayarak hangilerinin yeniden satılabileceğini, dağıtılabileceğini ya da tamamen elden çıkarılması gerektiğini belirliyor.
Firmanın genel müdürü ve kurucu ortağı Mohamed Boukhatem, geçen yıl toplanan 30 bin çift spor ayakkabının 2 bin çiftini yeniden sattıklarını ve şimdi bu kapasiteyi artırmak istediklerini söylüyor.
Boukhatem, “Önümüzdeki üç yıl içinde bu hacmi üç hatta dört katına çıkarmayı ve endüstriyel ölçekte çalışmayı hedefliyoruz. Bugün spor ayakkabı sektöründe bu ölçekte bir proje yok. Biz, spor ayakkabıların yeniden kullanımı için hem süreci hem de toplama sistemini endüstriyelleştirebilen tek yapıyız,” diyor.
Ayrıca bu kâr amacı gütmeyen kuruluş, ihtiyaç sahiplerine 7 binden fazla çift ayakkabıyı yeniden dağıttığını ve 19 kişiye istihdam sağladığını belirtiyor.
Grubun çalışmaları, dünyanın moda ve lüks merkezlerinden biri olarak kabul edilen Paris’te giderek büyüyen bir atık sorununa dikkat çekiyor.
Fransa’nın giysi, ev tekstili ve ayakkabı alanındaki devlet onaylı ekolojik kuruluşu Refashion, 2024 yılında ülkede 259 milyon çift ayakkabı satıldığını açıkladı.
Ancak kuruluş, kullanılmış tekstil ve ayakkabıların yalnızca yaklaşık üçte birinin ayrı olarak toplandığını, geri kalanının büyük ölçüde dolaplarda bekletildiğini ya da evsel atıklarla birlikte çöpe atıldığını ifade ediyor.
SneakCœurZ’nin Champs-sur-Marne’daki atölyesinde çalışanlar, kullanılmış ayakkabıları tek tek inceleyerek hangilerinin kurtarılabileceğini belirliyor.
Seçilen çiftler, tabandan başlayarak temizleniyor, içleri dezenfekte ediliyor ve bazı durumlarda UV ışığı altında beyazlatıldıktan sonra yeniden dolaşıma kazandırılıyor.
Atölye yöneticisi Paul Defawes Abadie, bir ayakkabının onarılıp onarılamayacağını belirleyen en önemli unsurun yapısal özellikleri olduğunu söylüyor:
“Yırtık bir cırt cırt kayışı engel değildir. Kopmuş bir bağcık da engel değildir. Kir hiçbir zaman engel değildir,” diyor. “Asıl önemli olan, ayakkabının yapısal malzemelerindeki aşınmadır; özellikle de dış taban.”
Zarif çözümler
Fransa, hızlı moda atık sorununa hem yasal düzenlemelerle hem de politik adımlarla çözüm üretmeye çalışıyor.
Ülkede 2020’de yürürlüğe giren atık karşıtı yasa, satılmayan gıda dışı ürünlerin imha edilmesini yasaklayarak yeniden kullanım, bağış veya geri dönüşümü zorunlu kılıyor.
Yetkililer ayrıca Kasım 2023’te kıyafet ve ayakkabılar için devlet destekli bir tamir teşvik sistemi başlattı. Bunun yanı sıra, tekstil sektörünün çevresel etkisini azaltmayı hedefleyen yeni bir yasa tasarısı üzerinde çalışmalar sürüyor.
Riskler ise oldukça büyük: Tekstil ve giyim sektörü, dünyanın en kirletici endüstrileri arasında yer alıyor.
Birleşmiş Milletler’e göre moda ve tekstil sektörü, küresel sera gazı emisyonlarının yüzde 8’ine kadarından sorumlu. Avrupa Parlamentosu (AP) ise 2020 yılında tekstil ürünlerinin Avrupa Birliği’ndeki su kirliliği ve arazi kullanımında üçüncü en büyük paya sahip olduğunu belirtiyor.