Yüzyıllardır Paskalya’nın simgesi yumurta; peki çikolata bu geleneğe ne zaman katıldı? Rebecca Spezzano, Brüksel sokaklarında el yapımı lüks Belçika çikolatasının sırlarını araştırıyor.
Paskalya yumurtası avı, dünyanın birçok yerindeki aileler için baharın vazgeçilmez etkinliklerinden biridir. Yumurta plastik, haşlanmış ya da çikolata olsun, bu yuvarlak şekil artık Paskalya ile özdeşleşmiş durumda.
Yumurtalar, İsa Mesih’in dirilişini simgeleyen, Paskalya’nın kadim sembollerinden biridir. Aynı zamanda bereketi, baharı, doğumu ve yeniden doğuşu temsil ettiği kabul edilir.
Tesadüf değil: Hristiyanlar Paskalya’dan önceki 40 günlük Büyük Perhiz döneminde yumurta yiyemezdi. Ancak tavuklar yumurtlamaya devam ettiği için Paskalya zamanı geldiğinde ortada bollukla yumurta olurdu. Tüketilemeyen yumurtalar süslenir, böylece bugün dünyanın pek çok yerinde gördüğümüz Paskalya geleneklerinin temeli atılmış olurdu.
Çikolata ve Paskalya
Çikolata Paskalya sahnesine 19. yüzyılda, Fransa ve Almanya’daki çikolatacıların Paskalya için çikolata yumurtalar yapmaya başlamasıyla girdi. İlk çikolata yumurtalar el yapımıydı ve bütünüyle katıydı.
19. yüzyılın ilerleyen dönemlerinde çikolata üretimindeki yenilikler sayesinde kakao yağı seri halde üretilebildi. Bu da kalıplara dökülerek yapılan içi boş yumurtaların ortaya çıkmasını sağladı. Böylece çikolata yumurtalar daha ucuza ve büyük miktarlarda üretilebilir hale geldi, daha geniş kitlelere ulaştı ve popülaritesi arttı.
Bugün usta çikolatacılar Paskalya’yı, çikolata işleme ve kalıplama becerilerini sergilemek için bir fırsat olarak görüyor. Mağazalarda sadece çikolata yumurtalarla sınırlı kalmayan ürünler görmek alışıldık bir durum. Tavşanlar, çiçekler ve kilise çanları Paskalya çikolatalarının en yaygın diğer şekilleri arasında.
Bir çikolatayı Belçika çikolatası yapan ne?
Belçika, çikolatasıyla dünya çapında ün yapmış başlıca ülkelerden biri.
Belçika çikolatasını diğerlerinden ayıran özellikler arasında ince öğütme yöntemleri, yüzde 100 kakao yağı kullanılması ve yüksek kakao oranı yer alıyor. Bir ürünün Belçika çikolatası sayılabilmesi için en az yüzde 35 kakao içermesi gerekiyor.
Belçikalı butik çikolatacı Passion Chocolat’ta çalışan Fatima Drejtova, Belçika çikolatasını yüksek kalitesi nedeniyle çok sevdiğini söylüyor.
“Ben çikolatayı lüks bir gıda olarak görüyorum” diyor.
“İşte bu, Belçika çikolatasının standardı. Belçika çikolatası lüks bir çikolatadır. Onu yerken sadece tatlı isteğinizi gidermek için değil, gerçekten hissetmek için yemeniz gerekir.”
Ayrıca Belçika çikolatasının, bazı diğer çikolatalar kadar şekerli olmadığını belirtiyor.
Kakao, Belçika’ya ilk kez 17. yüzyılda, ülke İspanyol yönetimi altındayken geldi. İspanyol kâşifler kakao çekirdeklerini Güney Amerika’dan getirdi; dönemin İspanyol soyluları kakoyu sıcak, lüks bir içecek olarak tüketiyordu.
19. yüzyılın sonlarına doğru Belçika Kongo’yu sömürgeleştirdi ve burada kakao çekirdeklerine rastladı. Bu sayede Belçika, kakao ticaretinde başlıca aktörlerden biri haline geldi ve kitlesel kakao üretiminin yolu açıldı.
Bilmeniz gereken çikolata terimleri
Bu Paskalya’da Belçika gibi bir çikolata merkezine yolunuz düşerse, birbirinden cazip seçeneklerle karşılaşmanız işten bile değil. Size en uygun tatlıyı seçebilmek için çikolata dünyasında kullanılan bazı temel terimleri bilmekte yarar var.
Pralin, Belçika’nın simge çikolatalarından biridir. 1912’de Belçikalı çikolatacı Jean Neuhaus II tarafından icat edildi. Belçika’da pralin, içi dolgulu çikolata olarak tanımlanıyor.
Passion Chocolat’tan Drejtova’ya göre iyi bir pralin, ince bir çikolata tabakasıyla kaplı olmalı.
“Eğer kalın bir çikolata tabakasıyla kaplanmış bir pralin görürseniz, bu onun el yapımı olmadığını gösterir” diyor.
Bir pralinin sert çikolata kabuğunun içinde çoğu zaman karamelize şeker ve kuruyemişten yapılan bir ezme olan praliné bulunur. Fındık ya da badem ne kadar ince öğütülürse, praliné o kadar pürüzsüz olur; daha iri öğütüldüğünde ise kıtırlığı artar. Pralinlerin içi, çikolata ile fındığın ipeksi bir karışımı olan gianduja ile de doldurulabilir.
Bu yüzden Drejtova’ya göre pralinler, ganaj veya trüf gibi diğer çikolata türlerine kıyasla genellikle daha kıtır ve daha yoğun kuruyemiş aromalı oluyor.
“Bir ganajı ısırdığınızda, iç kısmının çok daha yumuşak olduğunu hissedersiniz” diyor Drejtova.
Ganaj, çikolata ile kremanın pürüzsüz bir karışımını ifade eder. Belçika’daki çikolata dükkânlarında ganajı çoğunlukla yumuşak bir çikolata kabuğunun içindeki dolgu olarak görürsünüz. Ancak ganaj çok yönlüdür; trüflerin içinde de karşınıza çıkabilir.
Bir diğer klasik Belçika lezzeti olan trüf ise genellikle ganajın toplar haline getirilip kakao tozuna, çikolataya ya da kuruyemişe bulanmasıyla yapılır. Trüfler tamamen kabuksuz olabileceği gibi ince bir çikolata tabakasıyla da kaplanabilir.