İspanya’da 2025’te 83.683 evlilik sona erdi, önceki yıla göre yüzde 2,7 az. En dikkat çekici veri, artık ortak velayetin anneye tek başına verilen velayeti geride bırakmış olması.
İspanya Ulusal İstatistik Enstitüsü, 2025’in evliliklerin sona ermesi açısından yine düşüş yılı olduğunu doğruluyor. Boşanma, ayrılık ve iptal davaları dahil toplam 83.683 süreç kaydedildi; bunun %96,5’ini boşanmalar (80.785 vaka), %3,4’ünü ayrılıklar (2.872) ve yalnızca %0,1’ini (27) iptaller oluşturdu. Hem boşanma hem de ayrılık davalarının sayısı 2024’e kıyasla sırasıyla %2,7 ve %20,3 oranında geriledi.
Ayrılıkların büyük çoğunluğu çekişmesiz sonuçlandı: boşanmaların %80,5’i anlaşmalı gerçekleşirken, taraflar arasındaki uyuşmazlık nedeniyle mahkemeye taşınanların oranı %19,5 oldu. Resmi hale getirilirken izlenen yol açısından bakıldığında, vakaların %59,3’ü mahkeme kararıyla, %24,8’i kararnameyle ve %15,9’u noter huzurunda düzenlenen resmi senetle tamamlandı; son seçenek, önceki yıla kıyasla payını artırmaya devam ediyor.
2025’teki boşanmaların 2.221’i, toplamın %2,7’sine denk gelecek şekilde eşcinsel çiftlere aitti; kadın çiftler arasındaki boşanmalar (1.226) erkek çiftlere (995) göre daha fazlaydı. Ayrılıklar arasında da 80 dosya aynı cinsiyetten çiftlerle ilgiliydi.
2025’te boşanmayla sona eren evlilikler ortalama 16,2 yıl sürmüştü; bu, önceki yıla neredeyse bire bir yakın bir rakam. Ayrılıkların neredeyse üçte biri (%31,2’si) 20 yıl veya daha uzun bir evliliğin ardından geldi; çiftlerin birlikte iki yılı doldurmadan ayrıldığı durumlar ise yalnızca %3,4’ü oluşturdu.
Kimler hangi yaşta boşanıyor?
Boşananların ortalama yaşı her yıl artmaya devam ediyor: 2025’te erkeklerde 49,1, kadınlarda 46,6 iken, 2016’da bu yaşlar sırasıyla 46,7 ve 44,2 idi. Hem erkeklerde hem kadınlarda en çok boşanma, 40-49 yaş grubunda görüldü.
Farklı cinsiyetten bireyler arasındaki boşanmaların %80,4’ünde her iki eş de İspanyol vatandaşıydı; vakaların %12,1’inde eşlerden yalnızca biri yabancı uyrukluyken, %7,5’inde her ikisi de yabancıydı. Evlilikten önce, ezici çoğunluk bekardı: erkeklerin sadece %9,3’ü, kadınların ise %10,1’i daha önce boşanmıştı.
Çocuklar, velayet ve nafaka: en hızlı değişen veri
Dağılan evliliklerin neredeyse yarısının (%47,1) ne küçük ne de ekonomik olarak bağımlı yetişkin çocukları vardı. Çocukların bulunduğu durumlarda ise, velayetin paylaşımı raporun en çarpıcı verisini ortaya koyuyor: küçük çocukların bulunduğu vakaların %50,8’inde ortak velayet tercih edildi; bu oran artık, velayetin tek başına anneye verildiği %45,3’lük payın önüne geçmiş durumda, babaya bırakılan %3,4’lük cüzi oran ise geride kalıyor. Bu, yıllardır güçlenerek gelen ve geleneksel modeli tersine çeviren eğilimin teyidi niteliğinde.
Nafaka konusunda, çocuklu boşanmaların %53,7’sinde iştirak nafakası belirlendi; ödemeyi vakaların %52,1’inde baba üstlenirken, %44,1’inde anne ve baba arasında paylaşıldı. Çok daha sınırlı uygulanan dengeleyici nafaka ise boşanmaların %6,4’ünde karara bağlandı ve bu dosyaların %91,4’ünde ödeme yükümlüsü koca oldu.
Harita: Zirvede Ceuta, dipte başa baş tablo
Bölgelere göre bakıldığında, Ceuta evliliklerin sona ermesinde en yüksek oranı kaydetti; her 1.000 kişi başına 2,5 evlilik sonlanmasıyla ülke ortalamasının (1,7) oldukça üzerine çıktı. Tablonun diğer ucunda ise Extremadura ve Castilla y León en düşük oranı paylaşıyor; her biri 1,4’lük seviyede.
Dünya geneliyle karşılaştırıldığında İspanya oldukça sağlıklı bir konumda yer alıyor. Aşağıdaki grafik, belirli bir yılda boşanma sayısını o yıl içindeki evlenme sayısıyla ilişkilendiriyor (kaba boşanma oranı ile kaba evlenme oranı arasındaki oran). Yani, belirli bir bölgede bir yılda 500 boşanma ve 1.000 evlilik gerçekleşirse, oran her iki evliliğe bir boşanma, yani yüzde 50 olur.
Veriler her ülke için mevcut olan son yıla ait. Örneğin Portekiz’in verileri 2020’den, Almanya’nınki ise 2017’den kalma.