Eski Avrupa Komisyonu üyesi Margrethe Vestager, ABD ile Danimarka arasında yürürlükte olan mevcut anlaşmaların, Grönland’ın devri olmadan da sahada daha fazla iş birliğine imkan tanıdığını belirtti.
Eski Avrupa Komisyonu üyesi Margrethe Vestager, ABD'nin Danimarka'ya bağlı özerk ada Grönland üzerindeki baskıyı artırmasıyla ilgili ''Bir NATO ülkesinin başka bir NATO ülkesine toprak kazanmak amacıyla saldırması, Başkan Trump için bile son derece ileri bir adımdır,” dedi.
Görevli olduğu dönemde Avrupa Komisyonu’nun rekabetten sorumlu üyesi olarak uluslararası alanda öne çıkan Vestager, Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen ve Avrupa Komisyonu Savunma Komiseri Andrius Kubilius’un, yaptığı sert uyarıları da yineledi.
Euronews'e “Bir NATO ülkesinin başka bir NATO ülkesinin toprağına saldırması, NATO’nun bugüne kadar karşılaştığı en varoluşsal tehdit olur,” diyen Vestager, Washington yönetiminin Grönland’ın kontrolünü “bir şekilde” ele geçirme yönündeki baskısını artırmasına dikkat çekti.
Trump, Arktik’te Rusya ve Çin’in artan varlığına karşı Grönland’ın ABD ulusal güvenliği açısından hayati öneme sahip olduğunu savunuyor. Ancak hem Danimarka hem de Grönland yönetimi bu iddiaları reddederek, adanın satılık olmadığını defalarca vurguladı.
Kamuoyu yoklamaları da Grönland halkının ezici çoğunluğunun ABD’ye bağlanmak istemediğini gösteriyor.
Vestager, ABD ile Danimarka arasında yürürlükte olan mevcut anlaşmaların, Grönland’ın devri olmadan da sahada daha fazla iş birliğine imkân tanıdığını söyledi. Ayrıca Kopenhag’ın NATO’ya ve küresel güvenliğe uzun süredir güçlü bir bağlılık sergilediğini hatırlattı.
Fransa ve Almanya’nın öncülük ettiği Avrupa kurumları ve üye ülkeler Danimarka’ya destek mesajları verirken, bazı çevrelerde NATO benzeri bir Avrupa gücünün Grönland’a konuşlandırılması fikri de tartışılmaya başlandı. Bu adımın, Arktik güvenliğinin Avrupa için de öncelik olduğunu Washington’a göstermeyi amaçladığı belirtiliyor.
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, pazartesi günü yaptığı açıklamada ittifakın “kriz modunda” olmadığını söyledi ve Danimarka ile ABD’nin Arktik’te güvenliği güçlendirmek için birlikte çalıştığını ifade etti. Danimarka Başbakanı Frederiksen ise Grönland’a yönelik herhangi bir zorlayıcı hamlenin, NATO ittifakına ve İkinci Dünya Savaşı sonrası kurulan güvenlik mimarisine kalıcı zarar vereceği uyarısında bulundu.
Avrupa Birliği’nin Danimarka’ya nasıl daha fazla destek verebileceği ve Grönland ile ilişkilerin nasıl güçlendirilebileceği sorusuna yanıt veren Vestager, bunun yatırım ve siyasi bağların derinleştirilmesiyle mümkün olabileceğini söyledi; ancak nihai kararın Grönland halkına ait olduğunu vurguladı.
“Bunlar Grönland halkının vereceği kararlardır. Eğer bir gün Avrupa Birliği’ne yeniden katılmak isterlerse, bu süreci başlatmak da onlara düşer,” dedi.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun, çarşamba günü Danimarkalı yetkililerle bir araya gelmesi bekleniyor.
Vestager, 2011–2014 yılları arasında Danimarka Ekonomi Bakanı olarak görev yaptıktan sonra, Avrupa Komisyonu’nda geçirdiği on yıllık görev süresi boyunca kurumların en tanınan yüzlerinden biri ve Danimarka’nın uluslararası alandaki en bilinen seslerinden biri hâline geldi.