AB-Mercosur ticaret anlaşması, anlaşmaya karşı yasal bir itirazı önümüzdeki hafta oylayacak olan Avrupa Parlamentosu üyelerinin onayı olmadan uygulanamaz.
AB- Mercosur serbest ticaret anlaşması, geçtiğimiz cuma günü AB üye ülkelerinin çoğunluğu tarafından onaylanmasına rağmen henüz tehlikeyi atlatmış değil.
Fransa'nın başını çektiği bazı ülkeler, AB ile Arjantin, Brezilya, Paraguay ve Uruguay arasında bir serbest ticaret alanı yaratacak olan anlaşmaya karşı çıkmaya devam ediyor. Latin Amerika'daki daha gevşek üretim standartları nedeniyle AB çiftçilerini haksız rekabete maruz bırakacağını savunan bu ülkeler, anlaşmanın hayata geçmesini engelleme çabalarına devam ediyor.
AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ve AB Konseyi Başkanı Antonio Costa cumartesi günü Latin Amerika'da anlaşmayı imzalamaya hazırlanırken, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron geçen hafta X'te "Anlaşmanın imzalanması hikâyenin sonu değil," diye yazdı.
Paris, mücadeleyi Avrupa Parlamentosu'na taşımaya kararlı; zira AB anlaşmaları ticaret anlaşmalarının onaylanması için Parlamento'nun onayını gerektirdiğinden, milletvekilleri de anlaşmayı tamamen engelleyebilir.
Mercosur ticaret anlaşmasını eleştiren bazı çevreler, anlaşmanın yasa dışı ilan edilmesi için Avrupa Adalet Divanı'nda dava açmayı bile düşünüyor.
Avrupa Adalet Divanı'nda dava açılması
Euronews'e konuşan iki parlamento kaynağı, AP üyelerinin önümüzdeki çarşamba günü AB'nin en üst mahkemesini anlaşmanın yasallığını değerlendirmeye çağıran bir karar tasarısını oylayacağını söyledi.
İlk olarak Euronews'in haberleştirdiği karar tasarısı Yeşiller'den Majdouline Sbai (Fransa) ve Saskia Bricmont (Belçika) ile Sol Grup'tan Manon Aubry (Fransa) tarafından sunuldu. Önergenin kabul edilmesi halinde Parlamento, anlaşmada yer alan ve gelecekteki AB yasalarının Avrupa'ya ihracatlarını azaltmasıyla Mercosur ülkelerinin telafi edici tedbirler almasına olanak tanıyan "yeniden dengeleme mekanizmasının" yasallığına itiraz edebilir.
Böyle bir yargı denetimi tüm onay sürecini askıya alacaktır. Anlaşmanın muhalifleri için, yasal bir itirazın arkasında çoğunluğu toplamak, anlaşmayı tamamen engellemekten daha kolay olabilir.
Liberal Renew grubunun lideri Fransız AP üyesi Valerie Hayer, "Divan'dan, Mercosur'a ilişkin siyasi dinamiklerin ve pozisyonların ötesinde, tüm hükümlerin AB anlaşmalarına uygun olmasını ve AB'nin bağımsızlığını ya da yasama egemenliğini zedelememesini sağlamasını istemekte fayda var," dedi.
Mahkeme anlaşmanın bazı bölümlerinin yasa dışı olduğuna hükmederse, Komisyon anlaşmayı müzakere etmek için 25 yıl harcamış olsa da Mercosur ülkeleriyle müzakerelerin yeniden başlaması gerekecek.
Bununla birlikte Komisyon, cumartesi günü imzalanmasının ardından anlaşmayı geçici olarak uygulamak üzere harekete geçebilir.
Aralarında Almanya ve İspanya'nın da bulunduğu destekçi ülkeler, Latin Amerika'daki ABD ve Çin etkisine bir an önce karşı koymak amacıyla, Parlamento'nun nihai oylamasından önce geçici olarak da olsa anlaşmanın bir an önce uygulamaya konulması için bastırıyor.
Ancak Komisyon'un en üst düzey ticaret yetkilisi Sabine Weyand, Euronews tarafından görülen e-postalarda milletvekillerine, Parlamento anlaşmayı onaylamadan geçici uygulamanın başlamayacağını söyledi.
Hayer, "Siyasi bağlam, bu dosyanın ne kadar hassas olduğu ve bu Parlamentonun istikrarsızlığı göz önüne alındığında, Komisyon Başkanı geçici bir başvuruya karar verirse büyük bir siyasi risk almış olur," diye ekledi.
Son söz Parlamento'nun
Geçici başvuru olsun ya da olmasın, Parlamento'nun nihai olarak anlaşmaya resmi onay vermesi gerekiyor. Bir parlamento kaynağı, önümüzdeki hafta yargı itirazına ilişkin kararın başarısız olması halinde, onay oylamasının şubat ve mayıs ayları arasında yapılabileceğini söyledi.
Parlamento üyeleri ulusal çizgilerde derin bir bölünmüşlük içinde. Fransa, Avusturya, Polonya, Macaristan ve İrlanda geçtiğimiz cuma günü yapılan oylamada anlaşmaya karşı çıkarken Belçika çekimser kaldı. Euronews'e konuşan bir diplomat 15 ila 20 kadar milletvekilinin sonucu değiştirebileceğini söyledi.
Ekim ayında 269 milletvekili AB-Latin Amerika stratejisi ile ilgili bir kararda Mercosur anlaşmasının sonuçlanmasını memnuniyetle karşılayan bir paragrafı reddederken 259'u lehte oy kullanmıştı.
Destekçiler şimdi geçen hafta AB hükümetlerinin onayının Parlamento'daki dengeyi değiştirmeye yardımcı olacağını umuyor.
Vincenzo Genovese habere katkıda bulunmuştur.