Trump yönetimi, Danimarka, Norveç, İsveç, Fransa, Almanya, İngiltere, Hollanda ve Finlandiya'ya 1 Şubat'tan itibaren yüzde 10 gümrük vergisi uygulayacak.
ABD Başkanı Donald Trump, ABD'nin Grönland'ı ilhakına karşı çıktıkları için sekiz Avrupa ülkesinden gelen mallara 1 Şubat'tan itibaren yüzde 10 ithalat vergisi uygulayacağını söyledi.
Trump Cumartesi günü sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada Danimarka, Norveç, İsveç, Fransa, Almanya, İngiltere, Hollanda ve Finlandiya'nın gümrük vergisiyle karşı karşıya kalacağını ve ABD'nin "Grönland'ı tamamen ve bütünüyle satın alması" için bir anlaşma yapılmaması halinde bu oranın 1 Haziran'da yüzde 25'e yükseleceğini söyledi.
Gümrük vergisi tehdidi, Trump ile NATO müttefikleri arasındaki hesaplaşmanın sert ve potansiyel olarak tehlikeli bir şekilde tırmanması anlamına gelirken, 1949'dan bu yana Avrupa ve Kuzey Amerika'ya kolektif güvenlik sağlayan bir ittifakı daha da gerdi.
Cumhuriyetçi Başkan, müttefiklerini ve rakiplerini kendi iradesine boyun eğdirmek için defalarca ticaret cezalarını kullanmaya çalışmış, bazı ülkelerden yatırım taahhütleri alırken Çin, Brezilya ve Hindistan gibi ülkelerin de geri adım atmalarını sağlamıştı.
Trump Truth Social paylaşımında gümrük vergilerinin İngiltere, Hollanda ve Finlandiya'dan temsilcilerin Grönland'a yaptıkları son gezilere ve NATO müttefiki Danimarka'nın bu yarı özerk bölgesini satın alma çabalarına yönelik genel muhalefete misilleme olduğunu söyledi. Grönland'ın ABD'nin "Altın Kubbe" füze savunma sistemi için gerekli olduğunu ve Rusya ve Çin'in adayı ele geçirmeye çalışabileceğini savundu.
Kıtadaki bazı ülkeler Washington ile ekonomik ve güvenlik ilişkilerini korumak için geçen yıl Trump'ın yüzde 15 gümrük vergisini kabul etmiş olsalar da Avrupa'da Trump'ın şahin politikalarına karşı direnç giderek artıyor.
Cumartesi günü erken saatlerde Grönland'ın başkentinde yüzlerce kişi dondurucu soğuklara, yağmura ve buzlu sokaklara göğüs gererek kendi özyönetimlerini desteklemek üzere bir miting düzenledi.
Grönlandlılar Nuuk'un küçük şehir merkezinde yürürken kırmızı-beyaz ulusal bayraklarını salladılar ve geleneksel şarkılar dinlediler. Bazıları "Geleceğimizi biz şekillendiririz", "Grönland satılık değildir" ve "Grönland zaten BÜYÜK" gibi mesajlar içeren pankartlar taşıdı. Danimarka krallığı genelinde düzenlenen mitinglerde onlara binlerce kişi katıldı.
Mitingler, Kopenhag'daki iki partili ABD kongre delegasyonunun Danimarka ve Grönland'a verdikleri destek konusunda güvence vermeye çalışmasından saatler sonra gerçekleşti.
ABD Senatörü Chris Coons, Grönland'la ilgili mevcut söylemin Danimarka Krallığı'nda endişeye neden olduğunu ve durumu yatıştırmak istediğini söyledi.
Kopenhag'da yaptığı açıklamada "Danimarka Krallığı halkının Amerikan halkına olan inançlarından vazgeçmemelerini umuyorum" dedi ve ABD'nin Danimarka'ya ve NATO'ya "birlikte yaptıklarımızdan dolayı" saygı duyduğunu sözlerine ekledi.
NATO eğitim tatbikatları
Müşterek Arktik Komutanlığı'nın lideri Danimarkalı Tümgeneral Søren Andersen Associated Press'e yaptığı açıklamada Danimarka'nın ABD ordusunun Grönland'a ya da başka bir NATO müttefikine saldırmasını beklemediğini ve Avrupa birliklerinin kısa süre önce Arktik savunma eğitimi için Nuuk'a konuşlandırıldığını söyledi.
Beyaz Saray bölgeyi güç kullanarak ele geçirmeyi göz ardı etmemiş olsa da amacın Trump yönetimine bir mesaj göndermek olmadığını söyledi.
Cumartesi günü Nuuk'ta demirli bir Danimarka askeri gemisinde AP'ye verdiği demeçte "İşin siyasi kısmına girmeyeceğim ama şunu söyleyebilirim ki bir NATO ülkesinin başka bir NATO ülkesine saldırmasını asla beklemem" dedi. "Bizim için, benim için, bu sinyal vermekle ilgili değil. Bu aslında askeri birlikleri eğitmekle, müttefiklerle birlikte çalışmakla ilgili."
Danimarka ordusu Cuma günü Grönland'da aralarında ABD'nin de bulunduğu NATO müttefikleriyle potansiyel bir Rus tehdidi karşısında ittifakın kuzey kanadında Arktik güvenliğini tartışmak üzere bir planlama toplantısı düzenledi. Andersen, Amerikalıların da önümüzdeki günlerde Grönland'daki Arktik Dayanıklılık Operasyonuna katılmaya davet edildiğini söyledi.
Grönland'da komutan olarak görev yaptığı 2,5 yıl boyunca Andersen, Trump'ın adanın açıklarında olduklarını söylemesine rağmen herhangi bir Çin ya da Rus savaş gemisi görmediğini söyledi.
Ancak Amerikan birliklerinin Danimarka topraklarında güç kullanması gibi beklenmedik bir durumda Andersen, Danimarka'nın angajman kurallarını düzenleyen Soğuk Savaş döneminden kalma bir yasayı doğruladı.
"Ancak haklısınız, Danimarka yasalarına göre bir Danimarka askeri saldırıya uğrarsa karşılık verme yükümlülüğü vardır" dedi.
'Tüm dünya için önemli'
Binlerce insan Kopenhag'da yürürken birçoğu Grönland bayrağı taşıdı. Diğerleri ise "Amerika'yı Yeniden Akıllı Yapın" ve "Ellerinizi Çekin" gibi sloganlar içeren pankartlar taşıdı.
Danimarkalı protestocu Elise Riechie, Danimarka ve Grönland bayraklarını tutarken AP'ye "Bu tüm dünya için önemli" dedi. "Birçok küçük ülke var. Hiçbiri satılık değil."
Trump, ABD'nin Grönland'ı ilhak etmesi yönündeki çağrılarını, Çin ve Rusya'nın Grönland üzerinde kendi planları olduğunu söyleyerek haklı çıkarmaya çalıştı.
Coons "Grönland'a yönelik mevcut bir güvenlik tehdidi yok" dedi.
Trump aylardır Grönland'ın ABD'nin kontrolünde olması gerektiği konusunda ısrar ediyor ve bu hafta başında Kuzey Kutbu adasının ABD'nin kontrolüne geçmesi haricinde bir planın "kabul edilemez" olacağını söyledi.
Cuma günü Beyaz Saray'da kırsal kesimde sağlık hizmetleriyle ilgili bir etkinlik sırasında konuşan Trump, Avrupalı müttefiklerini ilaçlara gümrük vergisi koymakla nasıl tehdit ettiğini anlattı.
Trump, "Bunu Grönland için de yapabilirim" dedi.
Daha önce konuyu zorlamak için gümrük vergilerini kullanmaktan bahsetmemişti.
Bu hafta başında Danimarka ve Grönland dışişleri bakanları Washington'da Trump'ın başkan yardımcısı JD Vance ve dışişleri bakanı Marco Rubio ile bir araya geldi.
Bu görüşme derin görüş ayrılıklarını çözmese de, Danimarka ve Beyaz Saray'ın kamuoyuna keskin görüş ayrılıkları sunduğu bir çalışma grubu kurulması konusunda anlaşmaya varılmasını sağladı.
Avrupalı liderler bölgeyle ilgili konularda karar verme yetkisinin sadece Danimarka ve Grönland'a ait olduğunu söylerken Danimarka bu hafta müttefikleriyle işbirliği içinde Grönland'daki askeri varlığını arttırdığını açıkladı.
Coons, "Amerika Birleşik Devletleri için Danimarka'dan daha iyi bir müttefik neredeyse yok," dedi. "Danimarkalıların bir NATO müttefiki olarak bize güvenip güvenemeyeceklerini sorgulamalarına neden olacak şeyler yaparsak, neden başka bir ülke bizim müttefikimiz olmak istesin ya da temsilciliklerimizin beyanlarına inansın?"