Avrupa Parlamentosu, Avrupa Merkez Bankası'nın (ECB) yıllık çalışmalarına ilişkin, dijital euroyu destekleyen bir metni de içeren raporu oylayacak. Oylama salı günü gerçekleştirilecek.
Avrupa Parlamentosu’ndan (AP) 48 milletvekili, salı günü oylanacak olan Avrupa Merkez Bankası (ECB) hakkındaki yıllık rapora dijital euroyu destekleyen bir metin ekledi.
Belgenin yasal bağlayıcılığı olmasa da değişiklik önerisinin oylanması, dijital euroya verilen desteğin kamuoyuna açık biçimde görülmesini sağlayacak.
Dijital euro, ECB tarafından çıkarılacak elektronik bir nakit biçimi olacak ve ticari bankaların çıkardığı nakit ve kartlara ek bir ödeme aracı olarak hizmet edecek.
Günlük kart ödemelerinde işlemler "özel" kabul edilirken, dijital euro vatandaşlara doğrudan "kamusal" dijital parayı kullanma imkânı verecek; bu da şu anda esas olarak nakit şeklinde mevcut.
Avrupa Komisyonu’nun önerisine göre dijital euro, hem çevrimiçi hem de çevrimdışı kullanılabilecek bir dijital cüzdan içerecek ve ödemeler izlenemeyecek.
Dijital euro teklifi, AB ile ABD arasındaki ekonomik gerilimler nedeniyle daha fazla önem kazandı; zira çoğu Avrupalının günlük yaşamda kullandığı iki ABD merkezli ödeme sistemi Visa ve Mastercard’a alternatif sunuyor.
AB'nin yasama politikası
Teklif, AB ülkeleri tarafından AB Konseyi’nde zaten desteklenmiş durumda. Bu da dosyada pozisyon alması gereken son ortak yasama organı olarak parlamentoyu bırakıyor.
Ancak Parlamento’da siyasi bir tıkanıklık yaşanıyor; dosya üzerinde çalışan milletvekilleri dijital euronun tasarımı konusunda ortak bir vizyonda uzlaşmakta zorlanıyor.
Özellikle dosyanın baş raportörü olan merkez sağdan İspanyol milletvekili Fernando Navarrete, dijital euronun kapsamını daraltmayı, örneğin yalnızca çevrim dışı kullanım için tasarlanmasını öneriyor.
Bu senaryoda dijital euro, Visa ve Mastercard’a alternatif bir ödeme aracı olmayacak.
Merkez sağ Avrupa Halk Partisi’nin (EPP) oylamada bölünmesi beklenirken, birçok aşırı sağ parti teklife sert şekilde karşı çıkıyor. Geçen hafta İspanyol aşırı sağ partisi Vox, Avrupa Komisyonu’ndan teklifi tamamen geri çekmesini istedi.
Euronews tarafından görülen ve salı günü oylanacak pasajda imzacı milletvekilleri, "çevrim içi ve çevrim dışı bir dijital euroya" destek çağrısı yapıyor ve bunun "ödemelere evrensel erişimi güvence altına almaya katkı sağlaması" gerektiğini, yalnızca özel ve Avrupalı olmayan sağlayıcılara dayanmaması gerektiğini vurguluyor.
İmzacı milletvekilleri, dijital euronun tasarımını ve kapsamını Avrupa Komisyonu’nun önerisi doğrultusunda tanımlayarak şöyle diyor:
"Nakit ve özel bankacılık hizmetlerine tamamlayıcı olacak; Avrupa parasal egemenliğini güçlendirecek, perakende ödemelerdeki parçalanmayı azaltacak ve tek pazarın bütünlüğünü ve dayanıklılığını destekleyecek."
Değişikliği destekleyenler
Dijital euronun kapsamını genişleten Avrupa Komisyonu’nun orijinal teklifini destekleyen rapordaki pasaj kısmı, Avrupa Parlamentosu’nda şu anda Sol Grup’ta yer alan Beş Yıldız Hareketi’nden İtalyan milletvekili Pasquale Tridico tarafından önerildi.
Tridico, Euronews’e yaptığı açıklamada, "Bugün tamamen büyük Amerikalı oyunculara, yani Visa ve Mastercard’a bağımlıyız ve bu durum AB’yi zayıf kılıyor, Trump’ın kararlarına bağımlı hale getiriyor," dedi ve Avrupa Parlamentosu’ndaki azınlıkların gecikme ve boykotlarının “verimsiz” olduğunu da ekledi.
Tridico, "Amerikan başkanı bir sabah uyanıp Avrupalıları dijital ödeme ağlarından kesmeye karar verse, Avrupalı vatandaşlar bugün en yaygın kullanılan ödeme aracı olan kredi kartlarıyla alışveriş yapamaz hale gelirdi," ifadelerini kullandı.
Dijital euroyu destekleyen değişiklik önerisi, merkez sağ Avrupa Halk Partisi, Sosyalistler ve Demokratlar, Renew Europe, Yeşiller ve Sol Grup dâhil olmak üzere çeşitli siyasi gruplardan milletvekillerinin desteğini aldı.
Avrupa Muhafazakârlar ve Reformistler Grubu’nda yer alan ve İtalya Başbakanı Giorgia Meloni’nin partisi olan İtalya’nın Kardeşleri’nin de değişiklik lehinde oy kullanacağı, isminin açıklanmasını istemeyen bir Parlamento yetkilisinin Euronews’e verdiği bilgiye göre belirtildi.
Yayınlandığı sırada, Avrupa Muhafazakârlar ve Reformistler Grubu, Avrupa için Vatanseverler (PfE) ya da Egemen Uluslar Avrupası gruplarından başka hiçbir milletvekili destek açıklamamıştı.