24 Şubat’ta Avrupa Parlamentosu, Ukrayna’ya destek amacıyla 90 milyar euroluk krediyi onayladığını duyurdu. Sosyal medyada bazı kullanıcılar, bunun Brüksel’in Macaristan’ın krediyi engelleme karşıtlığını aşmış olduğunu gösterdiğini iddia etti.
Avrupa Parlamentosu Başkanı Roberta Metsola’nın X platformunda yaptığı bir paylaşım, Avrupa Birliği’nin (AB) Ukrayna’ya yönelik 90 milyar avroluk destek kredisiyle ilgili yanlış bilgi dalgasını tetikledi. Söz konusu kredi, Rusya’nın süren işgali karşısında Kiev’in genel bütçe ve savunma ihtiyaçlarını karşılamasına yardımcı olmayı amaçlıyor.
REKLAM
REKLAM
Macaristan, hafta başında yaptığı açıklamada, aralık ayında AB liderleri tarafından üzerinde uzlaşı sağlanan kredi paketini ve Moskova’ya yönelik yeni bir AB yaptırım paketini, petrol tedariki konusundaki anlaşmazlık nedeniyle bloke edeceğini duyurmuştu.
Bu açıklamanın kısa süre ardından Metsola, X hesabından yaptığı paylaşımda, Ukrayna destek kredisini Avrupa Parlamentosu adına imzaladığını bildirdi.
Metsola, söz konusu fonun temel kamu hizmetlerinin sürdürülmesi, Ukrayna’nın savunmasının desteklenmesi, ortak Avrupa güvenliğinin korunması ve Ukrayna’nın geleceğinin Avrupa içinde sağlamlaştırılması amacıyla kullanılacağını ifade etti.
Avrupa Parlamentosu Başkanı Roberta Metsola’nın Ukrayna’ya 90 milyar euroluk destek kredisi için imza attığını duyurması, çevrimiçi ortamda yoğun tepkilere yol açtı. Bazı paylaşımlarda Macaristan’ın vetosunun görmezden gelindiği iddia edildi, ancak bu doğru değil.
Metsola, Avrupa Parlamentosu adına krediyi imzalamış olsa da bu, AB yasama sürecinde yalnızca bir adımdır. İmza, kredinin kesin olarak yürürlüğe girdiği anlamına gelmiyor.
Sürecin işleyişi
Aralık ayında, Rusya’nın dondurulmuş varlıklarının Ukrayna’nın savaş harcamalarını finanse etmek için kullanılması konusunda anlaşma sağlanamaması üzerine AB Konseyi, öncelikle önümüzdeki iki yıl boyunca Kiev’in bütçe ve askeri ihtiyaçlarını karşılamak için 90 milyar avro destek sağlama konusunda prensipte anlaşmıştı.
14 Ocak’ta Avrupa Komisyonu, 2026 ve 2027’de Ukrayna’ya mali desteğin devamını sağlamak amacıyla bir dizi yasama önerisi sundu.
Buna, 90 milyar euroluk Ukrayna destek kredisi kurulması önerisi, bütçe yardımlarının sağlandığı AB aracı olan Ukrayna Tesisi’ne (Ukraine Facility) ilişkin değişiklikler ve kredinin mevcut bütçe “fazla kapasiteleri” ile desteklenebilmesini sağlayacak çok yıllı mali çerçeve değişiklikleri dahil edildi.
AB yasalarına göre, bu önerilerin hem Avrupa Parlamentosu hem de AB Konseyi tarafından kabul edilmesi gerekiyor. Kredinin yürürlüğe girmesi için AB bütçe kurallarında değişiklik yapılması gerektiğinden, tüm üye devletlerin oybirliği ile onayı şart.
Bu nedenle Metsola’nın imzası nihai bir karar anlamına gelmiyor ve Macaristan’ın vetosunu geçersiz kılmıyor.
Macaristan’ın muhalefeti: Petrol anlaşmazlığı
Budapeşte, itirazlarının Sovyet döneminden kalan Druzhba boru hattıyla ilgili bir anlaşmazlığa dayandığını belirtiyor. Bu hat, Rus petrolünü Ukrayna üzerinden Macaristan ve Slovakya’ya taşıyor.
Temiz Enerji ve Hava Araştırmaları Merkezi’ne (CREA) göre, Macaristan ve Slovakya sadece Ocak ayında geçici bir AB muafiyetiyle boru hattı üzerinden yaklaşık 137 milyon avroluk Rus ham petrolü ithal etti.
Ocak ayı sonunda, Kiev’in batı Ukrayna’daki boru hattının güney kolunu Rus hava saldırısında zarar gördüğünü açıklamasıyla petrol akışı durdu. Macaristan ise bunu reddediyor; Başbakan Viktor Orban, Ukrayna’yı hattın kullanılmasını engellemekle suçladı.
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ve AB Konseyi Başkanı Antonio Costa ile birlikte Kiev'de konuşan Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy, boru hattına Kiev'in değil Rusya'nın zarar verdiğini söyledi.
Zelenskiy, onarımın tehlikeli olduğunu ve Ukraynalı askerleri tehlikeye atmadan hızlı bir şekilde gerçekleştirilemeyeceğini de sözlerine ekledi.
Ukrayna'nın boru hattına hizmet veren bir Rus pompa istasyonunu vurduğuna dair haberlerin ardından gerilim daha da tırmandı. Orban, Kiev'in Macaristan'ın enerji sistemini bozmaya çalıştığını iddia ederek kritik altyapı tesislerinde güvenliğin arttırılması emrini verdi.