Macaristan vetosundan geri adım atmazken, Brüksel’de Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy’nin çözüm yönünde bir adım atmasının beklendiği belirtiliyor.
Macaristan ile Ukrayna arasında Sovyet döneminden kalma Druzhba petrol boru hattı üzerinden yaşanan gerilim yeniden alevlendi. Anlaşmazlık, Ukrayna’ya sağlanması planlanan 90 milyar euroluk Avrupa kredisini de kilitlerken, Brüksel’i zor bir pozisyona sürüklüyor.
REKLAM
REKLAM
Macaristan Başbakanı Viktor Orban, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’e gönderdiği mektupta Ukrayna’ya ham petrol akışını yeniden başlatması için “siyasi baskının artırılmasını” talep etti. Orban ayrıca, akışın kesilmesinin AB-Ukrayna Ortaklık Anlaşması’nı ihlal ettiğini savunarak Komisyon’dan anlaşmanın ilgili hükümlerini uygulamasını istedi.
Orban, boru hattının derhal yeniden faaliyete geçmesini engelleyen teknik ya da operasyonel bir neden bulunmadığını öne sürdü. Ukrayna’nın hattı açmamasının siyasi gerekçelere dayandığını ve bunun Macaristan’daki seçim kampanyasına müdahale amacı taşıdığını iddia etti.
Komisyon: Hat Rus saldırısıyla devre dışı kaldı
Avrupa Komisyonu ise Druzhba hattının bir Rus saldırısı sonucu devre dışı kaldığını belirtti. Ukrayna makamlarına göre, hattın Lviv’den geçen bölümü 27 Ocak’ta Rus insansız hava araçları tarafından vuruldu ve yangın çıktı.
Komisyon sözcüsü, Slovakya ve Macaristan başta olmak üzere ilgili üye devletlerle temasların sürdüğünü ve önceliklerinin üye ülkelerin enerji arz güvenliği olduğunu ifade etti.
Orban, hasar gören hattın incelenmesi için önerdiği bir “gerçekleri araştırma misyonunun” reddedildiğini söyledi. Slovakya Başbakanı Robert Fico da bu yönde bir girişimi destekliyor. Komisyon ise şu ana kadar resmi bir talep almadığını ancak Kiev izin verirse katılım sağlayabileceğini belirtti.
Zelenskiy’den sert yanıt
Macaristan vetosundan geri adım atmazken, Brüksel’de Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy’nin çözüm yönünde bir adım atmasının beklendiği belirtiliyor. Von der Leyen geçen hafta Zelenskiy’den onarım çalışmalarını hızlandırmasını istemişti. Ancak Ukrayna lideri, devam eden Rus bombardımanının teknik ekipler için ciddi risk oluşturduğunu söyledi.
Zelenskiy, onarımın hızla yapılamayacağını belirterek, “Bunun bedeli nedir? İnsanlar ölmeli mi, yaralanmalı mı?” ifadelerini kullandı. Macar ve Slovak liderleri Ukrayna’ya yeterli destek vermemekle eleştirdi.
İtalyan basınına verdiği röportajda Orban’ı “önemsiz” olarak nitelendiren Zelenskiy, 12 Nisan’daki Macaristan genel seçimlerinde Orban’ın yenileceğini öne sürdü. Ayrıca Rusya’dan enerji alımının Moskova’ya yeni silah finansmanı sağlayacağını savundu.
Brüksel alternatif arıyor
Avrupa Komisyonu, önceliğinin boru hattı üzerinden bir çözüm bulmak olduğunu belirtirken, Macaristan vetosunu aşmak için alternatif hukuki yolları da değerlendirdiğini ifade etti. Ukrayna’nın nisan başında yeni bir mali destek paketine ihtiyaç duyması, Brüksel üzerindeki zaman baskısını artırıyor.
Komisyon sözcüsü Paula Pinho, 90 milyar euroluk kredinin önünü açacak seçenekler üzerinde çalıştıklarını ve sürenin daraldığının farkında olduklarını söyledi.
Tartışmaların merkezinde, AB’nin 'samimi iş birliği' ilkesi bulunuyor. Orban daha önce, ülkesine tam muafiyet sağlanması karşılığında yardım planını desteklemeyi kabul etmişti. Mevcut krizin, yalnızca enerji güvenliğini değil, AB içindeki siyasi uyumu da test ettiği değerlendiriliyor.