AB genelinde hem ortalama hem de medyan emekli maaşlarına bakıldığında kadınlar ile erkekler arasında hâlâ belirgin bir fark bulunuyor.
Avrupa Cinsiyet Eşitliği Enstitüsü’nün (EIGE) Cinsiyet Eşitliği Endeksi’ne göre, AB'de kadınların liderlik pozisyonlarında temsilinin artması ve cinsiyetler arası ücret farkının daralmasına rağmen tam cinsiyet eşitliğine ulaşılması için hâlâ en az 50 yıl gerekiyor.
REKLAM
REKLAM
İyileştirilmesi gereken alanlardan biri ise emekli maaşları. Eurostat’ın yeni verilerine göre AB’de 65 yaş ve üzerindeki kadınların ortalama emekli maaşı 2024 yılında erkeklere kıyasla yüzde 24,5 daha düşük.
Ülke bazında bakıldığında en büyük emeklilik cinsiyet farkı Malta’da görülüyor. Kadınlar ortalama olarak erkeklerden yaklaşık yüzde 40 daha az emekli maaşı alıyor. Malta’yı Hollanda (yüzde 36,3) ve Avusturya (yüzde 35,6) takip ediyor.
Öte yandan en düşük farklar Estonya’da (yüzde 5,6), Slovakya’da (yüzde 8,4) ve Çekya ile Macaristan’da (her ikisi de yüzde 9,6) kaydedildi.
Bu oranlar listenin diğer ucuna kıyasla daha düşük olsa da, AB genelinde emeklilikte cinsiyet eşitliği konusunda hâlâ önemli bir mesafe olduğu görülüyor.
Benzer bir eğilim medyan emekli maaşlarına bakıldığında da görülüyor. Buna göre AB’de kadınların medyan emekli maaşı erkeklerinkinden yüzde 24,9 daha düşük.
En yüksek fark Lüksemburg’da (yüzde 43,3) kaydedildi. Bunu İspanya (yüzde 41,1) ve Hollanda (yüzde 39,6) izledi.
Listenin diğer ucunda ise Estonya’da fark yüzde -0,3 olarak ölçüldü. Bu da kadınların medyan emekli maaşının erkeklerden biraz daha yüksek olduğunu gösteriyor.
Estonya’yı Macaristan (yüzde 0,4) ve Danimarka (yüzde 2,7) takip etti. Bu ülkelerde emekli maaşları cinsiyetler arasında neredeyse eşit seviyede.
Kadınlar erkeklere kıyasla daha yüksek yoksulluk riskiyle karşı karşıya
Eurostat’a göre 65 yaş ve üzerindeki kadınlar, AB’de 22 ülkede erkeklere kıyasla daha yüksek yoksulluk riski ile karşı karşıya.
Ajansın verilerine göre 2024 yılında AB genelinde 65 yaş ve üzerindeki kadınlar ile erkekler arasındaki yoksulluk riski farkı (AROP) yüzde -5,6 olarak ölçüldü. Bu da kadınların daha dezavantajlı durumda olduğunu gösteriyor.
Bu durum özellikle Malta (yüzde -18,6), Litvanya (yüzde -13,3), Avusturya (yüzde -13) ve Portekiz’de (yüzde -12,5) daha belirgin.
Öte yandan yalnızca beş ülkede erkeklerin yoksulluk riski kadınlardan daha yüksek çıktı: Lüksemburg (yüzde 1,9), İsveç (yüzde 1,3), Danimarka (yüzde 0,7), Belçika (yüzde 0,48) ve Slovenya (yüzde 0,39).
Eurostat’a göre yoksulluk riski altındaki kişiler arasındaki cinsiyet farkı, 65 yaş ve üzerindekilerde, 65 yaş altındakilere kıyasla daha geniş. Ancak bu durum tüm ülkeler için geçerli değil.
AB genelinde yoksulluk riski oranındaki (AROP) cinsiyet farkı, 65 yaş altındaki kadınlar için yüzde -1,9, 65 yaş ve üzerindeki kadınlar için ise yüzde -5,6 olarak ölçüldü.
Fark özellikle Portekiz’de belirgin. Burada 65 yaş altındaki kadınlar için fark yüzde 8,4, 65 yaş ve üzerindekiler için ise yüzde -12,5; bu da toplamda yüzde -20,9’luk bir fark anlamına geliyor.
Portekiz’i Litvanya (yüzde -20,0), İrlanda (yüzde -18,7) ve Bulgaristan (yüzde -17,2) izliyor.
Genel olarak yaşlı kadınlar, aynı yaştaki erkeklere kıyasla daha yüksek yoksulluk riskiyle karşı karşıya olsa da bazı ülkelerde tam tersi bir tablo görülüyor.
Örneğin Lüksemburg’da fark yüzde 9,2, ardından Slovenya (yüzde 4,1), Danimarka (yüzde 2,5), Almanya (yüzde 1,3) ve Fransa (yüzde 0,7) geliyor.
Bu pozitif farklar, bu ülkelerde genç kadınların erkeklere kıyasla yaşlı kadınlardan daha büyük bir göreli dezavantajla karşı karşıya olduğunu gösteriyor.