İtalya’da yargı reformuna ilişkin 2 gün sürecek referandum için sandıklar pazar günü açıldı. Oylama, Meloni hükümeti için kritik bir test olarak görülüyor.
İtalya genelinde kurulan sandıklarda seçmenler; hakim ve savcıların kariyer yollarını birbirinden ayıracak olan, siyasi bölünmeleri derinleştiren ve merkez sol muhalefeti birleştiren yargı reformu için oy kullanıyor.
İçişleri Bakanlığı’nın "Eligendo" portalından alınan verilere göre, saat 12:00 itibarıyla seçmen katılımı yüzde 14,88’e ulaştı. Bu rakam, 2025 yılındaki vatandaşlık referandumunun aynı saatteki katılım oranının 2 katı olmakla birlikte, son 23 yıldaki tüm referandumlar arasında kaydedilen en yüksek katılım oldu.
Ekim ayında parlamentodan geçen reform paketi, halk oylamasını baypas etmek için gereken üçte ikilik çoğunluğu sağlayamamıştı. Bu durum, süreci genel seçimlere bir yıl kala Başbakan Giorgia Meloni hükümeti için hayati bir sınav haline getirdi.
Seçmenlere sandık başında tek bir pusula veriliyor ve iki seçenek sunuluyor: reformun onaylanması için "evet" veya reddedilmesi için "hayır."
Son anketler, "hayır" kampının son dönemde ivme kazanmasıyla birlikte yarışın başa baş geçtiğini gösteriyor.
İtalya şu anda hakim ve savcıların aynı meslek grubuna bağlı olduğu birleşik bir yargı sistemiyle yönetiliyor. Aynı giriş sınavına giren hukukçular, kariyerleri boyunca bu iki rol arasında geçiş yapabiliyor.
Referanduma sunulan reform ise kariyer yollarını kesin olarak ayırıyor ve mesleğin başında bir seçim yapılmasını zorunlu kılıyor. Roller arası geçişe artık izin verilmeyecek. Şu anda hem hakim hem de savcıları yöneten Yüksek Yargı Kurulu (CSM), biri hakimler diğeri savcılar için olmak üzere iki ayrı kurula bölünecek. Her iki kurula da İtalya Cumhurbaşkanı başkanlık edecek.
Kurulların her biri üçte bir oranında sivil üyelerden ve üçte iki oranında hakim/savcılardan oluşacak. Üyeler seçimle değil, kura yöntemiyle belirlenecek.
Gelecek yılki seçimler öncesi hükümet için bir test
Birçok yorumcuya göre bu oylama, Meloni hükümeti için bir güvenoyu niteliğinde. İtalya Başbakanı başlangıçta imajını referandumla çok yakından ilişkilendirmekten kaçınsa da, bir "Evet" galibiyetinin hem yurt içindeki iktidarını hem de uluslararası itibarını önemli ölçüde güçlendireceği aşikar.
Anketlerin daralmasıyla strateji değiştiren Meloni, "Evet" kampanyasını tamamen sahiplendi. Geçen hafta bir kampanya etkinliğinde konuşan Meloni, "Eğer bu reform bu kez geçmezse, muhtemelen bir şansımız daha olmayacak," dedi.
Devlet televizyonunda yaptığı açıklamada ise dozajı artıran Meloni şu ifadeleri kullandı: "Kendimizi daha güçlü hiziplerin, daha ihmalkar hakimlerin ve gerçeküstü kararların ortasında bulacağız; göçmenlerin, tecavüzcülerin, pedofillerin ve uyuşturucu satıcılarının serbest bırakılarak güvenliğinizi riske attığı bir tabloyla karşı karşıya kalacağız."
YouTrend siyasi analisti ve anket uzmanı Lorenzo Pregliasco ise ol olası bir "Hayır" zaferinin siyasi bir sinyal göndereceğini belirterek, "Bu sonuç Meloni’nin yenilmezlik aurasını zayıflatırken, merkez sol muhalefeti ülkede halihazırda bir alternatif olduğu söylemine itecektir," değerlendirmesinde bulundu.