Rutte, Trump'ın NATO'yu güçlendirdiği konusunda ısrarcı. Rutte, Trump'ın müttefikler üzerinde savunma harcamalarını artırmaları için kurduğu baskıyı haklı bulurken, Putin'i müzakere masasına çekme yeteneğini de övdü.
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte perşembe günü yaptığı açıklamada, ABD Başkanı Donald Trump'ın müttefiklerini GSYH'lerinin yüzde 5'ini savunmaya harcamaya zorlayarak NATO'ya iyilik yaptığını söyledi.
ABD Başkanı'nın ittifakın daha güçlü ve güvenli olmasına yardımcı olduğunu yineleyen Rutte, NATO'nun tüm müttefiklerin GSYH'nin yüzde 2'sini ödediğini gösteren yıllık raporunu sunarken yaptığı konuşmada, Trump'ın müdahalesi olmasaydı, yıllardır hedefleri tutturamayan İspanya, Belçika ve İtalya da dahil olmak üzere, bunun gerçekleşmeyeceğini iddia etti.
Brüksel'de düzenlediği basın toplantısında gazetecilere konuşan Rutte, "Mevcut ABD yönetimi olmasaydı NATO'nun tamamının 2025 yılına kadar yüzde 2'ye ulaşacağına inanmıyorum," dedi.
Geçen yıl Lahey'de Trump için özel olarak düzenlenen bir zirvede müzakere edilen yeni hedef, GSYH'nin yüzde 5'inin sert kabiliyetlerde yüzde 3,5'lik iki kategoriye bölünmesi.
Rutte, Trump olmasa, "iddialı ama kesinlikle gerekli" olarak tanımladığı bu harcama hedefine NATO'nun bağlılık göstermeyeceğini vurguladı. Bu açıklamalar, NATO'nun 2025 yılı yıllık raporunun yayımlanması vesilesiyle Brüksel'deki genel merkezde yapıldı.
Raporda, Rusya'nın "güvenliğe ve Avrupa-Atlantik bölgesindeki barış ve istikrara yönelik en önemli ve doğrudan tehdit" olmaya devam ettiği belirtilirken, "Ukrayna'ya karşı yürütülen acımasız saldırganlık savaşının Çin, Kuzey Kore, İran ve Belarus tarafından desteklendiği" kaydedildi.
Hollanda'nın eski başbakanı olan Rutte, Avrupa'da sık sık Başkan Trump'a karşı fazla tavizkar olduğu ve ittifakın geri kalanının aleyhine olacak şekilde ABD'nin kararlarını eleştirmediği gerekçesiyle şimşekleri üzerine çekiyor.
Bunu takip eden basın toplantısında Rutte, müttefiki Danimarka'dan Grönland'ı alma tehditleri ve devam eden İran savaşı sonrası, ittifakın en etkili ortağı olan ABD'nin güvenilirliği hakkındaki soruları yanıtlamak zorunda kaldı.
Rutte, ABD'nin İsrail ile birlikte İran'a karşı yürüttüğü askeri operasyona destek verir görünerek, "ABD'nin şu an yaptığı şey (askeri) kapasiteyi zayıflatmaktır ve alternatifi safdillik olurdu. Ve evet, bunu alkışlıyorum," dedi.
NATO çatışmaya doğrudan müdahil değil.
Trump'ın, ABD-İsrail saldırılarına misilleme olarak İran'ın saldırısına uğrayan Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasına yardım etme çağrısına Avrupalı müttefiklerinin -şimdiye kadar- isteksiz yanıt vermesinden dolayı hayal kırıklığına uğradığını belirtti. Su yolu küresel petrol arzının beşte birini taşıyor ve bunun sonucunda enerji fiyatları istikrarsız bir sarmala girdi.
Rutte; Fransa, Almanya, İngiltere, Hollanda gibi kilit NATO ülkelerinin yanı sıra Japonya gibi ittifak dışı ülkelerin de bölgeye yardım etmek ve güzergâhı açmak için planlar hazırladığında ısrar etti. Bunun "şu an gerçekleşmekte olduğunu" söyledi.
Geçen hafta Brüksel'deki zirvede AB ülkeleri, herhangi bir müdahale çabasının ancak bölge "sıcak" ve tehlikeli bir çatışmanın ortasında değilken yapılmasını önermişti.
İngiltere Savunma Bakanlığı sözcüsü, İngiltere ve Fransa'nın bu hafta içinde Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması için bir koalisyon oluşturmak üzere 30'dan fazla ülke ile askeri görüşmelere başkanlık edeceğini söyledi ancak daha fazla ayrıntı vermedi.