Zelenskiy: ABD-İran gerilimi Ukrayna’ya yardımları aksatabilir

Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy ABD, İsrail ve İran arasında uzun süreli çatışma olasılığının Washington'un dikkatini Ukrayna'dan uzaklaştırma riski taşıdığı ve Kiev'i temel Patriot hava savunma sistemlerinde tehlikeli bir eksiklikle karşı karşıya bırakabileceği konusunda uyardı.

REKLAM

REKLAM

Zelenskiy cumartesi günü geç saatlerde İstanbul'da verdiği mülakatta, Ukrayna'nın Rusya'nın günlük saldırılarına karşı koyabilmesi için daha fazla ABD yapımı Patriot hava savunma sistemine ihtiyacı olduğunu belirtti.

Rusya'nın 4 yıldan uzun bir süre önce Ukrayna'yı topyekûn işgale girişmesinin ardından cephe hattının gerisindeki kentsel alanları durmaksızın vurması binlerce sivilin ölümüne neden oldu. Ukrayna'nın yeni geliştirdiği insansız hava araçları (İHA) ve füzelerin endüstriyel üretimini sekteye uğratmak için Ukrayna'nın enerji arzını da hedef alan Rusya, kış aylarında sivillerin ısınma ve akan sudan mahrum kalmasına da neden oldu.

"Bugün için önceliğin biz olmadığımızı kabul etmeliyiz," diyen Zelenskiy şunu da sözlerine ekledi: "Bu nedenle uzun bir (İran) savaşının bize olan desteği azaltacağından korkuyorum."

Odak Ukrayna'dan uzaklaşıyor

Moskova ve Kiev heyetleri arasında ABD arabuluculuğunda yapılan son görüşmeler şubat ayında bir ilerleme kaydedilmeden sona erdi.

Rusya'yı işgali sürdürürken "müzakereleri sürüncemede bırakmaya çalışmakla" suçlayan Zelenskiy, Ukrayna'nın savaşı sona erdirecek olası bir anlaşma konusunda ABD'li müzakerecilerle temas halinde olduğunu ve daha güçlü güvenlik garantileri için baskı yapmaya devam ettiğini söyledi.

Ancak bu görüşmelerin bile Ukrayna’ya olan odağın genel olarak kaybedildiğini yansıttığını belirtti.

Zelenskiy'ye göre Ukrayna'nın en büyük endişesi, Rus balistik füzelerini durdurmak için gerekli olan Patriotlar. Zira Ukrayna'nın hala etkili bir alternatifi yok.

Söz konusu ABD sistemlerinin başlangıçta hiçbir zaman yeterli miktarda teslim edilmediğini belirten Zelenskiy, İran savaşı yakında sona ermezse, Kiev'e sağlanan "pek de büyük olmayan paketin gün geçtikçe daha da küçüleceğinden" korktuğunu ifade etti.

Birbiriyle bağlantılı savaşlar

Zelenskiy, kısıtlı arz ve sınırlı ABD üretim kapasitesine rağmen Patriot alımları için Avrupalı ortaklarına güveniyordu.

Ancak altıncı haftasına giren İran savaşı küresel ekonomide şok dalgaları yarattı. Orta Doğu'nun büyük bölümünü etkisi altına alan savaş, zaten kısıtlı olan bu kaynaklar üzerindeki baskıyı artırırken, stokların yönünü değiştirdi ve Ukrayna şehirlerini balistik saldırılara daha açık hale getirdi.

Kiev için kilit hedef Moskova'nın ekonomisini zayıflatmak ve savaşı aşırı maliyetli hale getirmek. İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapatmasıyla yükselen petrol fiyatları Kremlin'in petrol gelirlerini arttırarak ve Moskova'nın savaş çabalarını sürdürme kapasitesini güçlendirerek bu stratejinin altını oyuyor.

Zelenskiy röportajında Rusya'nın Ortadoğu'daki savaştan ekonomik fayda sağladığını belirterek, Rus petrolüne yönelik Amerikan yaptırımlarının sınırlı ölçüde hafifletilmesini örnek gösterdi.

"Rusya bu sayede ek para alıyor, yani evet, faydaları var," diye ekledi.

Diplomatik girişim

Ukrayna'yı uluslararası gündemde tutmak için Zelenskiy, İran saldırılarına karşı etkili karşı önlemler geliştirmek üzere Ukrayna'nın zor kazanılmış savaş alanı uzmanlığını ABD ve müttefikleriyle paylaşmayı teklif etti.

Ukrayna, Rusya'nın İran yapımı Shahed (Şahed) tipi insansız hava araçlarını giderek artan bir sofistikasyon, teknolojik ustalık ve düşük maliyetle kullanmasına karşılık verdi.

Moskova, Geran-2 olarak yeniden adlandırılan orijinal Shahed-136'yı önemli ölçüde değiştirerek hava savunma sistemlerinden kaçma ve seri üretilme kabiliyetini arttırdı. Ukrayna ise gelen insansız hava araçlarını takip ve imha etmek üzere tasarlanmış düşük maliyetli önleyici insansız hava araçları da dahil olmak üzere hızlı bir inovasyonla karşılık verdi.

Zelenskiy, Ukrayna'nın Amerikalılar ve Avrupalı ortaklarının finansmanıyla ürettiği -tüketilenden çok daha fazla- önleme dronları ve deniz dronları da dahil olmak üzere deneyim ve teknolojisini İran'ın hedefindeki Körfez Arap ülkeleriyle paylaşmaya hazır olduğunu söyledi.

Zelenskiy bunun karşılığında bu ülkelerin Ukrayna'ya "anti-balistik füzeler konusunda" yardım edebileceğini belirtti.

Mart sonunda, İran savaşı tırmanırken Zelenskiy, Ukrayna'nın İran yapımı Shahed insansız hava araçlarına karşı tekil deneyimini tanıtmak için Körfez Arap ülkelerini ziyaret etti ve yeni savunma işbirliği anlaşmalarına yol açtı.

Zelenskiy ayrıca, Ukrayna'yı küresel ticaret yollarının korunmasında potansiyel bir ortak olarak konumlandırdı ve Ukrayna'nın Karadeniz'deki deniz koridorlarını güvence altına alma deneyimlerini paylaşarak Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasına yardımcı olmayı teklif etti.

Zelenskiy, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile görüşmek üzere İstanbul'daydı. Cumhurbaşkanı Erdoğan bir gün önce de Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile bir araya gelmişti.

Zelenskiy, barış görüşmelerini ve İstanbul'da olası bir liderler toplantısını ele aldıklarını belirtti. Ayrıca iki ülke arasında yakında yeni savunma anlaşmaları imzalanabileceğini söyledi.

Rusya bahar taarruzunu hızlandırdı

Rusya her yıl havaların düzelmesiyle birlikte yıpratma politikasını bir kademe daha ileriye taşıyor. Ancak, Ukrayna şehirlerini ele geçiremedi ve kırsal alanlarda sadece artan kazanımlar elde etti. Rusya, 2014 yılında ele geçirdiği Kırım Yarımadası da dahil olmak üzere Ukrayna'nın yaklaşık yüzde 20'sini işgal altında tutuyor.

Ukrayna'nın doğu ve güney kesimleri boyunca uzanan yaklaşık bin 250 kilometrelik cephe hattında, eli kolu bağlı olan Ukraynalılar Rusya'nın büyük ordusunun yeni bir saldırısına hazırlanıyor.

Ukrayna Silahlı Kuvvetleri Başkomutanı General Oleksandr Syrskyi, Rus birliklerinin son günlerde birçok stratejik bölgede eş zamanlı olarak savunma hatlarını yarma girişimlerinde bulunduğunu söyledi.

Zelenskiy'nin ısrarla üzerinde durduğu ve durmaya devam edeceğini söylediği konu ise toprak tavizi ve topraktan vazgeçmenin Ukrayna'nın gündeminde yer almadığı.