Avrupa’daki NATO üyelerinin askeri harcamaları geçen yıl, 1953’ten bu yana en hızlı artışını kaydetti.
Avrupalı liderler, savunmaya daha fazla harcama yapma vaatlerini yerine getirmeye başlamış görünüyor.
REKLAM
REKLAM
ABD baskısının ardından, Başkan Donald Trump’ın NATO müttefiklerini savunma harcaması hedeflerine ulaşmadıkları için sert şekilde eleştirmesiyle, kıtanın 2025’teki savunma yatırımları yüzde 14 arttı. Bu oran, diğer tüm kıtalardan daha yüksek oldu ve harcamalar 739 milyar euroya ulaştı.
Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü’ne (SIPRI) göre bu, 1950’lerden bu yana görülen en keskin artış ve 10 yıl önceki seviyenin iki katı. Birçok NATO üyesi, 2035 için belirlenen GSYH’nin yüzde 5’i düzeyindeki yeni harcama hedefine ulaşmaya çalışıyor.
Almanya geçen yıl savunmaya yaklaşık 97 milyar euro yatırdı. Bu, 2024’e kıyasla harcamalarda yüzde 24’lük bir artış anlamına geliyor.
Bu da Almanya’nın artık İngiltere'yi geride bırakarak Avrupa’nın en büyük savunma harcaması yapan ülkesi haline geldiği anlamına geliyor.
Almanya, dünyada ise ABD (854 milyar dolar), Çin (336 milyar dolar) ve Rusya’nın (190 milyar dolar) ardından dördüncü sırada yer alıyor.
Alman ordusu (Bundeswehr), 'Avrupa’nın en güçlü konvansiyonel silahlı gücü' olacak
EuroDefense Germany Başkanı emekli Albay Ralph Thiele, Europe in Motion’a yaptığı açıklamada, Almanya’nın devam eden 153 büyük projeden oluşan paketle yeni silah sistemleri edinmeyi, ekipmanlarını modernize etmeyi, altyapısını ve siber güvenliğini güçlendirmeyi hedeflediğini söyledi.
Almanya’nın silahlı kuvvetleri Bundeswehr, piyade tugaylarını daha fazla Puma zırhlı muharebe aracıyla güçlendiriyor. Ayrıca 2029’a kadar 237 adet Future Infantryman (Infanterist der Zukunft) sistemi için milyarlarca euroluk sipariş verildi.
Bu sistem, piyade birliklerine önemli ölçüde öldürücülük, hayatta kalma kabiliyeti, hareketlilik, muharebe komuta kapasitesi ve eğitim desteği sağlamak üzere tasarlanmış modüler ve entegre bir savaş sistemi.
Ordu ayrıca hava savunmasındaki açıkları kapatmaya odaklanıyor. Bu kapsamda 600’e kadar Skyranger 30 uçaksavar top tankı ve 20 yeni Eurofighter alımı planlanıyor. Thiele, güdümlü füze sistemlerine de ciddi yatırım yapılacağını, "Patriot, IRST ve Meteor için büyük siparişler" verileceğini söyledi.
Deniz kuvvetlerinin de genişletilmesi planlanıyor. Bu kapsamda "yeni korvetler ve denizaltılar dahil" 50 insansız sistemle entegre edilecek 42’ye kadar insanlı geminin tedarik edilmesi hedefleniyor.
Thiele, "Diğer stratejik öncelikler askeri uzay programlarında yatıyor," dedi. Bu alanda casus uydulara, uzay uçaklarına ve uzayda lazer tabanlı savunma sistemlerine yatırım yapılması öngörülüyor.
Thiele, bu yatırımların Almanya ordusunu "Avrupa’nın en güçlü konvansiyonel silahlı gücü" haline getireceğini belirtti.
Başka hangi ülkeler askeri harcamalarını artırıyor?
Askeri harcamaları artırmaktan kaçınmayan bir diğer büyük ekonomi de İtalya. Ülkenin savunma harcamaları yüzde 20 artarak 41 milyar euroya çıktı ve İsrail’le başa baş hale geldi.
NATO hedeflerinin gerisinde kalmasıyla bilinen İspanya ise daha da ileri giderek askeri harcamalarını yüzde 50 artırdı. Böylece İspanya, 1990’ların başından bu yana ilk kez ittifakın eski hedefi olan GSYH’nin yüzde 2’si seviyesine ulaştı.
GSYH’ye oranla en çok kim harcıyor?
Savunma harcamalarına GSYH içindeki payı üzerinden bakmak, hangi ülkelerin savunmayı ulusal öncelik olarak gördüğüne dair daha net bir tablo sunuyor.
Tahmini oranı yüzde 40 olan Ukrayna bir kenara bırakıldığında, dünyada lider ülke yüzde 8,8 ile Cezayir. Avrupa’da ise listenin üst sıralarında Rusya’ya sınırı olan ülkeler yer alıyor.
Polonya, GSYH’sinin yüzde 4,5’ini silah ve savunma altyapısına ayırarak ilk sırada bulunuyor.
Letonya yüzde 3,6 ile ikinci sırada yer alırken, onu Estonya yüzde 3,4 ve Norveç yüzde 3,3 ile izliyor. Sıralamanın sonunda ise İzlanda neredeyse yüzde 0, İrlanda yüzde 0,2 ve İsviçre yüzde 0,8 ile yer alıyor.
Kıtanın en büyük beş ekonomisi arasında, 2025’te askeri harcamalarda hafif bir düşüş yaşamasına rağmen, İngiltere GSYH’ye oranla yüzde 2,4 ile en fazla harcama yapan ülke olmaya devam ediyor.
Onu Almanya yüzde 2,3, İspanya yüzde 2,1, Fransa yüzde 2 ve İtalya yüzde 1,9 ile takip ediyor.
Ukrayna'daki savaş askeri harcamaları nasıl etkiliyor?
ABD’nin toplam askeri harcamalarında belirgin bir düşüş kaydedildi: yüzde 7,5. Ancak bunun temel nedeni, 2025’te Ukrayna’ya yeni mali askeri yardım onaylanmamış olmasıydı. Bu durum, Kiev için toplam 127 milyar dolarlık yardımın onaylandığı önceki üç yılla keskin bir tezat oluşturdu.
Washington yine de en fazla savunma harcaması yapan 15 ülke arasında, dünya toplam savunma harcamalarının yüzde 33’ünü karşılıyor. ABD’yi Çin yüzde 12 ve Rusya yüzde 6,6 ile izliyor.
SIPRI, "Devam eden ekonomik baskılara ve yaptırımlara rağmen Rusya, değişen tedarik ve operasyon stratejileriyle de olsa, 2022’den bu yana askeri harcamalarını yıldan yıla artırmayı şimdiye kadar başardı," değerlendirmesinde bulundu.
SIPRI ayrıca, "Ukrayna işgali giderek bir yıpratma savaşına dönüşürken, Rusya operasyonel maliyetleri sınırlamak amacıyla daha ucuz silah sistemlerinden yüksek miktarlarda tedarik etmeye yöneldi," dedi.