Trump, Almanya'daki 5 bin muvazzaf askeri geri çekme kararını aniden duyurmadan önce müttefiklerine uyarıda bulunmadı. Bu hamle, Almanya Başbakanı Merz’in İran savaşı ve Washington’ın stratejisini eleştirmesiyle alevlenen gerginliğin ortasında geldi.
Üst düzey NATO yetkilileri, Pentagon’un cuma günkü resmi duyurusundan önce, ABD Başkanı Donald Trump’ın önümüzdeki 6-12 ay içinde Almanya’dan 5 bin askeri çekme kararı hakkında bilgilendirilmedi.
REKLAM
REKLAM
Konuya yakın kaynakların Euronews’e verdiği bilgiye göre, askerlerin nereden ve nasıl çekileceği gibi lojistik sorular cevapsız kalırken, kararın savunma ittifakının genel kuvvet yapısını nasıl etkileyeceği de belirsizliğini koruyor. Cumartesi günü bir açıklama daha yapan Trump, Almanya'daki askeri varlığın başlangıçta duyurulan 5 binden "çok daha fazla" azaltılacağını ekledi ancak bu indirimlerin ne kadar olacağı veya ne zaman gerçekleşeceği konusunda detay vermedi.
'Rakamı kafasından uydurdu'
Üst düzey NATO komutasını hazırlıksız yakalayan duyurunun detaydan yoksun olduğu belirtiliyor. Washington, Almanya'dan ayrılacak birliklerin yeri doldurulmayacak bir rotasyon ekibi mi, bir hava filosu mu yoksa ana birliğin parçası mı olduğu konusunda ayrıntı paylaşmadı.
Eski ABD NATO Büyükelçisi Ivo Daalder, Euronews'e yaptığı açıklamada, "Bu güçlerin ne olduğunu bilmiyoruz; bir tugayın çekirdeği mi, yoksa bir hava filosu mu?" diyerek belirsizliğe dikkat çekti.
Bir başka ABD'li kaynak ise daha sert bir iddiada bulunarak, "Ortada detay yok çünkü Trump bu rakamı sadece kafasından uydurdu," dedi.
Askeri planlamacılar, savaşın doğasının artık askerden ziyade teknoloji ve gelişmiş silahlara dayanması nedeniyle, 5 bin kişilik azalmanın Avrupa'nın güvenlik duruşu üzerindeki etkisini düşük göstermeye çalışıyor.
Dahası, Almanya başta olmak üzere pek çok Avrupalı müttefik, geçtiğimiz yıl savunmalarını önemli ölçüde güçlendirdi. NATO ülkeleri, ABD'nin askeri varlığını her an gözden geçirebileceği bir senaryoya zaten hazırlıklıydı.
Merz ile söz düellosu
Buna rağmen müttefikler, Avrupa güvenliğini ve NATO topraklarını doğrudan etkileyen böylesine bir karardan önce kendilerine danışılmasını bekliyordu. NATO başkentlerindeki genel görüş, müttefiklerin durumdan tam haberdar olduğu ve caydırıcılık kabiliyetlerinin ciddi şekilde aksamadığı, düzenli ve iş birliğine dayalı bir geri çekilme sürecinin işletilmesi yönündeydi.
NATO yetkilileri, duyurunun zamanlamasını Başbakan Friedrich Merz’in birkaç gün önce yaptığı açıklamalara bağlıyor. Merz, İran’ın ABD’yi "aşağıladığını" ve Washington’ın yanlış kurgulanmış bir stratejiyle savaşa girdiğini söylemişti. Bir ABD'li kaynak, "5 bin rakamı, Trump'ın Merz ile girdiği çatışmanın bir parçası olarak gösterişli bir şey yapmak için havadan kaptığı bir sayı," değerlendirmesinde bulundu.
Trump, çarşamba gecesi Merz'in sözlerine cevaben Pentagon'un Almanya'daki varlığı azaltmayı "incelediğini" belirten bir paylaşım yapmış ve "Almanya Başbakanı, Rusya/Ukrayna savaşını bitirmeye ve kendi bozuk ülkesini düzeltmeye daha fazla zaman ayırmalı," demişti. Saatler sonra ise Pentagon Sözcüsü Sean Parnell, yaklaşık 5 bin askerin çekilmesi talimatının verildiğini duyurdu.
Beyaz Saray'ın, Avrupalı müttefiklerin Trump'ın İran'daki savaşa katılma çağrılarını reddetmesine de öfkeli olduğu biliniyor. Trump, bazı müttefikleri ve NATO ittifakının kendisini hedef alarak ittifakı "kağıttan kaplan" olarak nitelendirmişti.
Stratejik körlük eleştirisi
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte’nin sözcüsü Allison Hart ise yaptığı açıklamada, "Detayları anlamak için ABD ile çalışıyoruz. Bu düzenleme, Avrupa'nın savunmaya daha fazla yatırım yapması ve ortak güvenliğimiz için daha fazla sorumluluk alması gerektiğini vurguluyor," dedi.
Soğuk Savaş'tan bu yana Almanya'da yoğun şekilde konuşlanan ABD ordusunun bugün ülkede 36 binden fazla muvazzaf personeli bulunuyor. Bu varlık sadece Soğuk Savaş mirası değil, aynı zamanda ABD gücünün küresel ölçekteki en önemli yansımalarından biri olarak görülüyor.
Ivo Daalder'e göre, Trump yönetimi bu büyük resmi kaçırıyor: "Müttefikleri cezalandırdığını sanıyor ama aslında Amerika'nın çıkarlarına zarar veriyor. Avrupa artık ABD'nin öncelik listesinde ilk sıralarda bile değil."