Trump, İran'ın yeni müzakere teklifinden "tatmin olmadığını" ve iki taraf arasındaki barış görüşmelerinin haftalar süren ateşkese rağmen dondurulduğunu açıkladı.
ABD Başkanı Donald Trump cuma günü yaptığı açıklamada İran'ın yeni müzakere teklifinden "tatmin olmadığını" ve iki taraf arasındaki barış görüşmelerinin haftalar süren ateşkese rağmen dondurulduğunu söyledi.
IRNA haber ajansının bildirdiğine göre, İran teklif metnini perşembe akşamı arabulucu Pakistan'a iletti. Haberde teklifin içeriğine ilişkin ayrıntı verilmedi.
Trump gazetecilere verdiği demeçte "Şu anda sundukları tekliften memnun değilim," diyerek İran'la görüşmelerin tıkanmasının sorumlusu olarak İran yönetimi içindeki "muazzam anlaşmazlığı" öne sürdü.
"Gidip onları havaya uçurup sonsuza kadar bitirmek mi istiyoruz yoksa bir anlaşma yapmaya mı çalışacağız? Yani, seçenekler bunlar" diyen Trump, bir sonraki adım sorulduğunda "insani temelde" ilk seçeneği "tercih etmeyeceğini" sözlerine ekledi.
ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta sürpriz bir saldırı dalgasıyla başlattığı savaş 8 Nisan'dan bu yana askıya alınmış durumda, ancak İranlı ve ABD'li temsilciler arasında sadece bir kez doğrudan görüşme gerçekleşti.
Bu arada İran, Hürmüz Boğazı üzerindeki hakimiyetini sürdürerek dünya ekonomisine büyük miktarda petrol, gaz ve gübre akışını keserken, ABD de İran limanlarına karşı abluka uygulamaya başladı.
Savaşın sona erdirilmesine yönelik müzakerelerin başarısız olmasına rağmen ateşkes devam ediyor. Cuma günü yargı başkanı Gholamhossein Mohseni Ejei "İslam Cumhuriyeti hiçbir zaman müzakerelerden kaçınmamıştır," dedi.
Ancak Mizan Online sitesi tarafından paylaşılan bir videoda Ejei, Tahran'ın savaşa geri dönülmesini istememesine rağmen "dayatmayı kesinlikle kabul etmeyeceğini" ekledi.
Yetersiz ayrıntılar
Beyaz Saray İran'ın yeni teklifinin detayları hakkında yorum yapmayı reddetti.
Ancak Axios haber sitesi, ABD elçisi Steve Witkoff'un bu hafta başında, Tahran'ın nükleer programı konusunu yeniden müzakerelere dahil etmeyi amaçlayan teklifte değişiklikler istediğini bildirmişti.
Axios'un konuyla ilgili bilgi sahibi bir kaynağa dayandırdığı haberine göre, bu talepler arasında İran'ın geçen yıl kısa süreli savaş sırasında bombalanan tesislerden zenginleştirilmiş uranyum çıkarmaya çalışmaması ya da görüşmeler devam ederken buralarda herhangi bir faaliyete yeniden başlamaması da yer alıyor.
İran'ın teklifine ilişkin haberlerin ardından gelen iyimserlik, ABD'nin gösterge petrolü West Texas Intermediate için petrol fiyatlarının yaklaşık yüzde 5 oranında düşmesine neden olmuştu.
Ancak tüccarlar Hürmüz'ün uzun süreli kapanmasıyla yüzleşirken fiyatlar hala savaş öncesi seviyelerinin yaklaşık yüzde 50 üzerinde seyrediyor.
Bir AB yetkilisi, bloğun dış politika şefi Kaja Kallas'ın cuma günü İran Dışişleri Bakanı Abbas Irakçi ile boğazın yeniden açılmasına yönelik diplomatik çabalar hakkında telefonda görüştüğünü söylemişti.
Savaş gücü tartışması
Bu arada Washington, Trump'ın İran'la savaş için Kongre'den onay isteme süresinin geçip geçmediğine dair hukuki bir tartışmaya sahne oluyor.
Yönetim yetkilileri, ateşkesin yürürlüğe girmesiyle birlikte başkanın Kongre’den savaş yetkisi talep etmesini gerektiren 60 günlük sürenin duraklatıldığını savunuyor.
Trump cuma günü bu gerekçeyi yineleyerek ABD'nin "büyük bir zaferin ortasında" olduğunda ısrar etti.
Trump, enflasyonun yükselmesi, görünürde net bir zaferin olmaması ve kasım ayında yapılacak ara seçimler nedeniyle savaş konusunda giderek artan bir iç baskı altında.
Bu arada İran'da, yıllardır süren sert uluslararası yaptırımların üzerine gelen savaşın ekonomik sonuçları da kendini hissettirmeye başladı.
ABD cuma günü üç İranlı döviz firmasına yeni yaptırımlar uygularken, Hazine Bakanlığı da Hürmüz Boğazı'ndan güvenli geçiş için Tahran'a "geçiş ücreti" ödemenin yaptırımları tetikleyebileceği konusunda diğerlerini uyardı.
Perşembe günü ABD ordusu, ablukanın İran'ın 6 milyar dolar değerinde petrol ihraç etmesini engellediğini ve enflasyonun son haftalarda yüzde 50'yi aştığını savundu.