ABD’nin yoğun baskısına rağmen, müzakereciler altı saati aşan görüşmelerin ardından 10 gün içinde yeniden bir araya gelme konusunda anlaşmaya vardı. Uzlaşma arayışındaki her iki taraf da, görüşmeler sırasında ilerleme kaydedildiğini ifade etti.
Avrupa Parlamentosu (AP) ve AB üye devletlerini temsil eden Güney Kıbrıs Dönem Başkanlığı, çarşamba günü Turnberry anlaşması kapsamında kararlaştırıldığı üzere ABD sanayi ürünlerine yönelik AB gümrük tarifelerinin kaldırılması konusunda uzlaşmaya varamadı.
Söz konusu başarısızlık, ABD’nin Avrupa otomobillerine yüzde 25 oranında tarife uygulama tehdidini artırmasından yalnızca birkaç gün sonra geldi. Bu oran, geçen yaz ABD Başkanı Donald Trump ile Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen arasında Turnberry’de varılan anlaşmada ABD’nin AB ürünlerine uygulayacağı yüzde 15’lik tavanı aşıyor.
Gece geç saatlere kadar süren görüşmelere rağmen Güney Kıbrıs Dönem Başkanlığı, taraflar arasında “olumlu bir ivme” oluştuğunu ve müzakerelerde “ilerleme kaydedildiğini” açıkladı.
Zaman daralıyor
Avrupa Komisyonu’nun anlaşmanın hızlı şekilde uygulanması yönündeki baskısı ve Avrupa Parlamentosu’nun en büyük siyasi grubu olan muhafazakâr Avrupa Halk Partisi (EPP) liderlerinin şirketlerin netlik ihtiyacına dikkat çekmesiyle birlikte süreç üzerindeki baskı artmış durumda.
Güney Kıbrıs Ticaret Bakanı Michael Damianos, “Konsey anlaşmanın uygulanmasında hızlı hareket etmeye kararlıdır,” diyerek “Avrupa Parlamentosu ile yapıcı diyaloğu sürdürmeye tamamen bağlıyız,” ifadelerini kullandı.
AB’den bir diplomat, görüşmelerin temel amacının her iki tarafın siyasi pozisyonlarını ortaya koyması olduğunu, teknik müzakerelerin ise daha sonraki aşamada yapılacağını söyledi. Müzakereciler bir sonraki görüşme turunu 19 Mayıs için planlıyor.
Parlamento, anlaşmaya güçlü koruma mekanizmaları eklemiş durumda. Ancak üye ülkeler bu tüm korumaları desteklemiyor. Buna rağmen taraflar, özellikle Trump’ın yeniden gündeme getirebileceği otomobil tarifeleri veya Grönland gibi konulara karşı anlaşmayı koruma gerekliliği konusunda genel olarak hemfikir.
Alman sosyalist milletvekili Bernd Lange, “Hâlâ kat edilmesi gereken yol var,” diyerek, müzakerecilerin “koruma mekanizması ile temel düzenlemenin gözden geçirilmesi konusunda iyi ilerleme sağladığını” da ekledi.
Parlamento’nun talepleri arasında anlaşmanın geçici olması ve Mart 2028’de sona ermesi de bulunuyor. Bu tarih, Trump’ın ikinci başkanlık döneminin bitimine birkaç ay kala denk geliyor.