AB büyükelçileri bu hafta, Viktor Orban hükümetinin daha önce koruduğu yaklaşık on kişiyi ve birkaç Rus gemisini hedef alan 'mini' bir yaptırım paketi üzerinde görüşecek.
Macaristan'ın yeni hükümeti, Rusya Ortodoks Kilisesi'nin lideri Patrik Kirill'in ve eski Başbakan Viktor Orban'ın şimdiye kadar koruduğu diğer kişilerin Avrupa Birliği tarafından yaptırıma tabi tutulmasına izin vermeye hazır olduğunun sinyalini verdi.
Euronews tarafından doğrulanan bu adım, Rusya'daki en etkili dini figürlerden birinin AB'nin yaptırım listesine eklenmesinin önünü açabilir. Yetkililere göre, küçük ölçekli bir yaptırım paketi şimdiden hazırlanıyor.
AB, Kirill'i 2022'de kara listeye almaya çalışmış, onu Ukrayna'nın kapsamlı işgalini desteklemekle ve revizyonist propaganda yaymakla suçlamıştı. Ancak Orban liderliğindeki Macaristan, bunu bir din özgürlüğü meselesi olarak nitelendirerek bu girişimi engellemişti.
Brüksel, Orban'ın halefi Peter Magyar'ın şimdi bu karara izin vereceğini umuyor. Magyar, kendisini Orban'ın tartışmalı veto kullanımından uzaklaştırmaya hevesli.
Magyar'a yakın bir isim olan ve Macar Parlamentosu Dış İlişkiler Komitesi'nin başkanı Marton Hajdu, Euronews'e yaptığı açıklamada, "Macaristan'ın ekonomik istikrarını zayıflatacak yaptırımlar bizim için kesinlikle kabul edilemez," dedi.
"Ancak önceki hükümetin Macar devletinin gücünü kullanarak özel anlaşmalar yaptığı durumlarda, yeni hükümetin Rusya üzerindeki baskıyı artırarak bu savaşı bitirmeye yönelik ortak AB çabalarını engellemeyeceğini bekliyorum."
Bazı diğer Ruslar başlangıçta yaptırım listesine eklenmiş, ancak Orban'ın ısrarı üzerine listeden çıkarılmıştı. Bunlar arasında özellikle Spor Bakanı Mikhail Degtyaryov ile oligark Vyaçeslav Kantor bulunuyor. Bu isimler şimdi yeniden masaya gelebilir.
Euronews'e açıklama yapan bir diplomatik kaynak, "İsimlerin gözden geçirilmesi olağan dışı bir durum değil," dedi.
Yaptırımlar oy birliğine dayanıyor ve müzakere süreci ilerledikçe önerilen isimlerin listesi değişebiliyor. Bazı Rusları kurtarmak için vetosunu kullanan Slovakya Başbakanı Robert Fico, AB 2022'de Kirill'i kara listeye almaya çalıştığında görevde değildi.
'Gölge filo' mercek altında
Ayrıca, kapsamı sınırlı olan öneri, Rusya'nın petrol satışlarına yönelik Batı kısıtlamalarını aşmak için kullandığı gölge filoya ait birkaç gemiyi hedef almayı amaçlıyor.
Gölge filo, sahte bayraklarla seyretmek ve yetersiz sigorta yaptırmakla, sabotaj eylemlerine karışmaklave çevreyi tehdit etmekle suçlanıyor. Son aylarda Fransa, İsveç ve Polonya gibi birkaç ülke şüpheli gemilere çıkarma yaparak bu yasakları delme girişimlerine karşı daha kararlı bir tutum sergilendiğini gösterdi.
Yüksek Temsilci Kaja Kallas, gölge filoya karşı tam kapsamlı bir yaptırım paketi beklenmeden daha hızlı harekete geçmesi için AB'ye çağrıda bulundu.
Kallas geçen ay "Gölge filoya yönelik yaptırımlar konusunda da kademeli bir yaklaşım benimsiyoruz; büyük paketler hazırlamıyoruz, ancak gemiler hakkında bilgi edinir edinmez onları listeye ekleyeceğiz,' diye konuşmuştu.
Sonuç olarak, AB gölge filoya ait gemileri ve belirli kişileri kademeli olarak hedef almaya başlayacak. Bu, Birliğin çalışma tarzı açısından yeni bir uygulama.
Büyükelçilerin, teklifi ilk kez ele almak üzere cuma günü bir araya gelmesi planlanıyor. Hedef, önerinin 15 Haziran'daki Dış İlişkiler Konseyi toplantısında kabul edilmesi.
21'inci ekonomik yaptırım paketinin haziranda sunulması ve 15 Temmuz'a kadar nihai onayının alınması bekleniyor.
AB, Orban sonrası oluşan ivmeden yararlanarak, yaptırımların yenilenme süresini altı aydan bir yıla çıkarma seçeneğini de değerlendiriyor. Macar başbakanı, veto kozunu elinde tutmak için bu değişikliğe şiddetle karşı çıkıyordu.