Rusya'nın diplomatları hedef alma tehdidi, AB'nin Ukrayna savaşını bitirmek için Moskova ile doğrudan görüşmelere girip girmemesi tartışmasını değiştirdi. Dışişleri bakanları bu tartışmalı konuyu Kıbrıs'ta ele alacak.
Rusya'nın Ukrayna'ya karşı yürüttüğü savaşı sona erdirmek üzere Moskova ile doğrudan temas kurulması ihtimali, Moskova'nın Kiev'deki diplomatik misyonları vurmakla açıkça tehdit ettiği bir dönemde, Avrupa Birliği dışişleri bakanlarının Kıbrıs'ta bir araya gelmesiyle birlikte bir kez daha zayıfladı.
REKLAM
REKLAM
Ocak ayından bu yana siyasi gündeme girip çıkan doğrudan müzakere fikri, bu ayın başında Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy'nin, Beyaz Saray'ın Orta Doğu'ya yoğunlaşmasından duyduğu hayal kırıklığıyla, Avrupalılara 'tek bir ortak sesle' konuşmaları ve bu iş için özel bir temsilci atamaları çağrısında bulunmasının ardından yeniden ivme kazanmıştı.
Bu çağrının ardından, Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb, Avrupa Konseyi Başkanı António Costa, eski İtalya Başbakanı Mario Draghi ve eski Almanya Şansölyesi Angela Merkel gibi isimler, son derece riskli görev için kamuoyunda telaffuz edilmeye başlandı.
Ama tartışma, Rusya'nın hafta sonu Kiev genelinde konutları, süpermarketleri, okulları ve enerji tesislerini yerle bir eden geniş çaplı hava saldırılarının ardından yeni bir boyut kazandı. Can kayıplarına yol açan bombardımanda hipersonik Oreshnik balistik füzesi de kullanıldı.
Saldırıların ardından Kremlin, diplomatik misyonlara ve uluslararası kuruluşlara Ukrayna başkentini 'en kısa sürede' terk etmeleri çağrısında bulundu. Bu mesaj, sahadaki Avrupalı temsilcilere yöneltilmiş açık bir tehdit olarak yorumlandı.
Buna karşılık Almanya, Fransa, İspanya, Polonya, Hollanda ve Estonya'nın da aralarında bulunduğu çok sayıda ülke, tepkilerini iletmek için Rus büyükelçileri dışişlerine çağırdı.
Bu gelişmeler, çarşamba akşamı bir akşam yemeğiyle başlayıp perşembe günü devam edecek olan Kıbrıs'taki gayriresmî dışişleri bakanları toplantısının atmosferini şimdiden belirlemiş durumda.
Bir AB yetkilisi, 'Sizi öldürmek isteyen biriyle konuşmak biraz zor' değerlendirmesinde bulundu.
Brüksel'de, Rusya'nın söylemini tırmandırması ve geniş çaplı bombardımanları, yıl başından bu yana karşı taarruzda önemli kazanımlar elde eden Ukrayna karşısında cephede yaşanan ciddi gerilemelerin sonucu olarak görülüyor.
Bir diplomat, bu aşamada isimleri tartışmanın 'düpedüz aptalca' olduğunu belirtti.
İkinci bir diplomat ise önce böyle bir özel temsilciye gerçekten ihtiyaç olup olmadığının anlaşılması, ikinci olarak müzakerelerin hangi düzeyde yürütüleceğinin, üçüncü olarak da AB'nin neyin üzerinden pazarlık yapacağının netleşmesi gerektiğinin altını çizdi.
Rusya ile doğrudan temas konusunda defalarca şüphelerini dile getiren Yüksek Temsilci Kaja Kallas, bakanları ortak bir çizgide buluşturmaya çalışacak.
Kallas’ın yılın başlarında AB hükümetlerine gönderdiği bir notta taslak ortak pozisyon olarak; barış görüşmeleri süresince tam bir ateşkes sağlanması, tarafların birliklerini cepheden karşılıklı olarak çekmesi, işgal altındaki bölgelerin resmen tanınmaması ve savaş suçlarını yargılamak üzere özel bir mahkeme kurulması gibi unsurlar yer alıyordu.
Bu ilk pozisyonda köklü bir değişiklik yapılmamış olsa da, Kallas’ın bu ay başındaki Moldova ziyaretinin ardından, ayrılıkçı Transdinyester bölgesinin de Avrupa'nın güvenlik denkleminin bir parçası olarak ele alınması gerektiğine dair anlayış güçleniyor.
Blokun Rusya ile olası müzakere görüşmelerine ilişkin tutumu, ilk kez de olsa gayriresmî bir formatta dışişleri bakanlarının masasına yatırılacak.
Diplomatik kaynaklar, bu çalışmanın amacının resmî bir müzakere yetkisi çıkarmak değil, tüm başkentleri aynı çizgide toplamak ve resmî müzakere zamanı geldiğinde hazırlıklı olmak olduğunu vurguluyor.
Ukrayna'nın eski Başbakanı Arseniy Yatsenyuk Euronews'e, 'Putin'in anladığı tek dil, güç ve kuvvet dilidir' dedi.
'Ukrayna'nın ve tüm Avrupa'nın anlaması gereken, Putin'in ancak ekonomisini, ordusunu ve siyasi nüfuzunu olabildiğince zayıflatmak için elimizden geleni yaparsak tepki vereceğidir' diye konuştu.
Üye ülkeler arasındaki kökleşmiş görüş ayrılıkları nedeniyle bir dönüm noktası beklentisi düşük. Bazı başkentler Moskova ile doğrudan temas kurmak istemiyor ve bunun yerine ekonomik yaptırımları artırmayı tercih ediyor. Rusya’nın tırmandırıcı söylemi de tabloyu daha da karmaşık hale getiriyor.
Hatta Moskova ile diyalog kurulmasının en hararetli savunucularından Fransa bile, mevcut koşulların uygun olmadığını belirterek uyarıda bulundu.
Buna karşılık perşembe günkü toplantı, bakanların düşüncelerini açıkça ifade edebileceği ve haziran ortasında yapılacak, Rusya'nın diplomatik izolasyonuna son verilip verilmemesi konusunun ele alınmasının beklendiği AB liderler zirvesine zemin hazırlayacak bir fırsat olarak görülüyor.
Ukrayna dosyasının yanı sıra dışişleri bakanları, Orta Doğu'daki durumu, Hürmüz Boğazı'nın kapatılmasını ve bir güvenlik stratejisi hazırlamaya yönelik devam eden çalışmaları da ele alacak.