Uluslararası Enerji Ajansı Başkanı Fatih Birol, Euronews’e AB’nin sanayi rekabet gücünü artırmak için “elektrik çağı”nı benimsemesi gerektiğini söyledi.
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, Euronews’e yaptığı açıklamada, Avrupa Birliği ekonomik egemenliğini korumak ve zorlanan sanayilerini yeniden canlandırmak istiyorsa, ulaştırma ile ağır sanayinin elektrifikasyonuna yatırım yapmasının izlenmesi gereken doğru enerji stratejisi olduğunu söyledi.
REKLAM
REKLAM
Birol, fosil yakıtlardan uzaklaşıp elektrik temelli bir ekonomiye geçişten yana olduğunu savunarak, elektriği yenilenebilir kaynaklardan, nükleer enerjiden ve belki doğal gazdan üretebileceklerini, ekonomilerini de mümkün olduğunca elektrikle işler hale getirmeleri gerektiğini belirtti.
Birol’un sözleri, AB’nin, ABD öncülüğündeki İran’la çatışma ve küresel petrol ile gaz arzının yaklaşık yüzde 20’sini taşıyan kilit bir deniz yolu olan Hürmüz Boğazının kapatılmasıyla daha da derinleşen bir enerji kriziyle karşı karşıya olduğu bir döneme denk geliyor.
Bu kesinti, hanelerin enerji faturalarını yukarı çekti ve zaten yüksek elektrik fiyatları ve zayıflayan rekabet gücüyle boğuşan ağır sanayi üzerindeki baskıyı artırdı. Üreticiler, tırmanan üretim maliyetlerinin yaygın kapanmalara yol açabileceği uyarısında bulunuyor.
IEA’nın tavsiyeleri doğrultusunda AB liderleri, elektrikli araçlara (EV), ısı pompalarına ve ağır sanayide fosil yakıtla çalışan yüksek fırınların elektrik ark ocaklarıyla değiştirilmesine yönelik yatırımları giderek daha fazla destekliyor. Amaç, hâlâ Birlik’in enerji ithalatının neredeyse yüzde 60’ını oluşturan fosil yakıtlara bağımlılığı azaltmak.
Ancak üye devletler ve sanayi için hedefler içermesi beklenen, uzun süredir merakla beklenen Avrupa Komisyonu’nun elektrifikasyon stratejisi iki kez ertelendi ve artık 22 Temmuz’da yayımlanması öngörülüyor.
Eleştirmenler, AB’nin enerji dönüşümünün altyapının ve tüketicilerin ayak uydurabileceğinden daha hızlı ilerlediğini savunuyor. Endişeler arasında yetersiz EV şarj ağları, depolama kapasitesi, yüksek elektrik maliyetleri ve elektrik şebekelerindeki tıkanıklıklar yer alıyor.
Fransa elektrifikasyonda vites yükseltiyor
Teknik zorlukların ötesinde, İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, yüksek enerji maliyetlerinin hane halkları ve işletmeler üzerindeki baskıyı giderek artırdığı uyarısında bulunarak, fiyatların düşürülmesine yardımcı olmak için Brüksel’e mali kuralları gevşetme çağrısı yaptı.
Enerji sistemi büyük ölçüde nükleer santrallere dayandığı için fiyat şoklarından kısmen korunmuş olan Fransa, geçen ay ithal fosil yakıtlara bağımlılığını toplam enerji tüketimindeki yaklaşık yüzde 60’tan 2035’e kadar yüzde 30’a indirmeyi hedefleyen 22 maddelik bir yol haritası açıkladı.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, perşembe günü elektrifikasyonun hızlandırılması için ülke çapında bir seferberlik çağrısında bulunarak bunun satın alma gücünü artıracağını, rekabetçiliği güçlendireceğini ve Fransa’nın enerji egemenliğini pekiştireceğini savundu.
Otomobil üreticisi Stellantis, 2029’dan itibaren yeni nesil elektrikli araçlar üretmek üzere Mulhouse tesisine 1 milyar avronun üzerinde yatırım yapmayı planlıyor. Fransız hükümeti ayrıca, petrol ve gazla çalışan ısıtma sistemlerini değiştiren dar gelirli haneler için sübvansiyonlu bir ısı pompası kiralama programı başlatmayı ve 240 bin ek şarj noktası kurmayı hedefliyor.
Macron salı günü yaptığı açıklamada, Fransa’nın mevcut jeopolitik bağlamda büyük bir elektrik gücü olmaktan gurur duyabileceğini belirterek, elektrik fiyatlarındaki artışların Fransa’da başka yerlere göre daha sınırlı kalmasının nedeninin de bu olduğunu söyledi.
Ayrıca Almanya’daki elektrik fiyatlarının Fransa’dakinin neredeyse iki katı olduğunu vurguladı.
Avrupa ölçeğinde bir strateji olarak elektrifikasyon
Zorluklara rağmen, perşembe günü yayımlanan IEA’nın son küresel yatırım raporu, elektrikle bağlantılı harcamaların artık küresel enerji yatırımlarının neredeyse yüzde 60’ını oluşturduğunu ortaya koyuyor; bu da Avrupa’nın sanayi ve düzenleyici alandaki hedefleriyle büyük ölçüde örtüşen bir eğilim.
Rapor, Çin elektrifikasyon yatırımlarında küresel liderliğini sürdürürken, 'elektrik çağı'nın aynı zamanda bir Avrupa projesine dönüştüğüne de işaret ediyor.
'Son on yılda yenilenebilir kaynaklara, nükleere, elektrifikasyona ve verimliliğe yapılan yatırımlar, büyük yakıt ithalatçısı bölgelerde enerji güvenliğini somut biçimde iyileştirdi ve emisyonları azalttı' denilen raporda, Avrupa Birliği Çin, Japonya ve Güney Kore ile birlikte öne çıkarıldı.
IEA’ya göre, bazı ülkelerde sübvansiyonların kesilmesine rağmen 2026’nın ilk çeyreğinde Avrupa’da elektrikli araç satışları yüzde 30, ısı pompası satışları ise yüzde 17 arttı.
Almanya’da ısı pompaları, enerji ajansı dena’ya göre ülkenin en çok satan ısıtma teknolojilerinden biri haline geldi. Geçen yıl satılan yeni ısıtma sistemlerinin neredeyse yarısı ısı pompasıydı ve 2025, satışların ilk kez gaz kazanlarını geride bıraktığı yıl oldu.
Rapor, Avrupa’da elektrik şebekeleri ve depolamaya yönelik yatırımların artışına da dikkat çekerek, Brüksel’in uzun süre hafife aldığı bir sorunun altını çizdi: Üretim kapasitesini artırırken iletim altyapısını güçlendirmemek, yeni kırılganlıklar yaratıyor.