Zarrab, yaptırım delme mekanizmasını kolaylaştırmak için Türkiye'deki yetkililere milyonlarca dolar rüşvet ödediğini öne sürmüştü. Cumhurbaşkanı Erdoğan ise bu yolsuzluk iddialarını Türkiye'ye yönelik bir Amerikan 'şantajı' ve kumpası olarak nitelendirerek kamuoyu önünde reddetmişti.
ABD'de mahkeme, ABD'nin İran'a yönelik yaptırımlarının yasa dışı yollarla delinmesindeki rolünden ötürü yargılanan Reza Zarrab'a yönelik hükmünü açıkladı. Salı günkü duruşmada Zarrab'ın soruşturma makamlarıyla iş birliği yaptığı gerekçesiyle yattığı süre göz önünde bulunduruldu ve fazladan bir hapis cezası almamasına karar verildi.
REKLAM
REKLAM
Suçunu kabul ettikten sonra Zarrab'ın 288 bin dolarlık bir tekne ile 88 bin dolar nakit parayı ABD hükümetine devrettiğini belirten avukatlar, müvekkillerinin şu an 50 milyon dolar borcu olduğunu iddia etti. Yargıç Richard Berman, teslim edilen tekne ve nakit paranın ceza için yeterli olduğunu belirterek ek bir tazminat veya para cezası uygulamadı.
Böylece Türk kamuoyunun da yakından takip ettiği bu uzun süreli hukuki ve diplomatik kriz sona ermiş oldu.
İran'ın petrolünü altınla takas ederek ABD yaptırımlarını delmesine yardımcı olmak amacıyla bir Türk bankasıyla iş birliği yaptığını itiraf eden iş insanı Zarrab, bu mekanizmayı kolaylaştırmak için Türkiye'deki yetkililere milyonlarca dolar rüşvet ödediğini beyan etmişti.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ise bu yolsuzluk iddialarını Türkiye'ye yönelik bir Amerikan "şantajı" ve kumpası olarak nitelendirerek kamuoyu önünde reddetmiş, davanın durdurulması için 3 farklı ABD başkanının yönetimi nezdinde girişimlerde bulunmuştu.
Erdoğan ile yakın ilişkileri olan ABD Başkanı Donald Trump, ilk döneminde davanın devam etmesine izin vermişti. Ancak bu yıl ABD Adalet Bakanlığı, İran'ın yaptırım kapsamındaki 20 milyar dolarlık petrol gelirini transfer etmesine yardımcı olmakla itham edilen Halkbank’a yönelik 2019'dan bu yana süren kovuşturma çabalarından vazgeçti.
Zarrab, 2017'deki davanın ardından ABD makamlarıyla iş birliği yaptığı için kendisini öldürmekle tehdit eden bıçaklı bir mahkumun saldırısına uğradığını belirterek cezaevinden tahliye edilmişti. Salı günkü karar duruşmasından önce kısa bir konuşma yapan Zarrab, ABD Bölge Hakimi Richard M. Berman'a ve kendisi ile ailesini koruma çabalarından dolayı ABD hükümetine teşekkür etti.
New York'taki savcılar, Zarrab'ın müfettişlere "doğru, eksiksiz ve güvenilir" bilgiler sağlayarak yardımcı olduğunu kaydetti. Zarrab, bu iş birliği sonucunda yıllarca hapis yatma ihtimalinden kurtulmuş oldu. İş insanı, 2017 yılında "banka dolandırıcılığı" ve "kara para aklama" suçlamalarını kabul etmişti.
Zarrab'ın cezası, suçunu kabul etmesinden nerdeyse 9 yıl sonra New York'taki federal mahkeme tarafından açıklandı.
2016'da o dönem evli olduğu sanatçı Ebru Gündeş ve kızı ile birlikte gittiği Miami'de ABD Federal Soruşturma Bürosu (FBI) tarafından gözaltına alınmış ve 21 Mart 2016'da resmi olarak tutuklanmıştı.
Zarrab, davaya diplomatik bir çözüm bulabilmek amacıyla eski New York Belediye Başkanı Rudolph Giuliani ve eski ABD Adalet Bakanı Michael Mukasey'yi avukat olarak tuttu.
Ardından 2017 yılında davada beklenmedik bir gelişme yaşandı: Zarrab'ın hakkındaki suçlamaları gizlice kabul ettiği ortaya çıkarken, Halkbank yöneticisi Mehmet Hakan Atilla'nın ABD'deki davasında sürpriz tanık olarak kürsüye çıktı.
Zarrab ifadesinde; İranlıların ve İran hükümetinin ABD yaptırımlarını delmesine yardımcı olmak amacıyla, Türkiye'deki hükümet ve bankacılık yetkililerine milyonlarca dolar rüşvet verdiğini iddia etti.
Zarrab ayrıca, yaptırımların etrafından dolaşarak İran'a petrol ve doğalgaz ödemelerinin aktarılması için kullandıkları 10 aşamalı mekanizmayı da mahkemede detaylarıyla anlattı. Bu süreçte suçsuz olduğunu savunan eski Halkbank Genel Müdür Yardımcısı Hakan Atilla, yargılama sonunda 32 ay hapis cezasına çarptırıldı.
Zarrab adına mahkemeye sunulan karar öncesi savunma dilekçesinde avukatları, müvekkillerinin hayatının davadan bu yana tamamen değiştiğini belirtti. Şarkıcı Ebru Gündeş'ten 2021 yılında boşanan Zarrab, daha sonra eski bir Türk milli yüzücü ile evlendi.
Ancak Zarrab'ın ABD'deki yeni yaşamı da mercek altındaydı. Organize Suç ve Yolsuzluk Raporlama Projesi (OCCRP), Law & Crime platformu ve Miami Herald gazetesinin ortak araştırmasında, Zarrab’ın Miami’de "Aaron Goldsmith" adıyla yaşamına devam ettiği, eski suç ağlarıyla ilişkilerini sürdürdüğü ve Türkiye’den kendisine şüpheli banka havaleleri gönderildiği iddiaları yer aldı.
Öte yandan, davanın odağındaki kurumsal bacakta da önemli gelişmeler yaşandı.
İran'a yönelik yaptırımların delinmesinde rol oynamakla suçlanan Halkbank aleyhindeki ceza davası, geçen ay New York'ta görülen duruşmada düşürüldü.
ABD Adalet Bakanlığı, bankayla davanın çözüme kavuşturulması konusunda mart ayında bir uzlaşmaya varmış, Yargıç Berman da bu anlaşma doğrultusunda davanın düşürülmesi talebini karara bağlamıştı.