AB Konseyi Başkanı Costa’nın Kremlin ile kurduğu tartışmalı diplomatik temas tepki çekerken, Komisyon Başkanı von der Leyen de AB liderlerine, Ukrayna konusunda Rusya ile müzakere yürütmek üzere bir AB yetkisini değerlendirmenin ve hazırlıklı olmanın zamanının geldiğini belirtti.
Euronews'ün edindiği bilgilere göre, AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, perşembe günü AB liderleriyle basına kapalı yapılan bir toplantıda konuşarak, Kiev'in diplomatik sürecin direksiyonunda kalması gerektiğinin altını çizdi ve AB'nin Ukrayna’daki barış görüşmeleri için bir müzakere yetkisini değerlendirmeye başlaması gerektiğini vurguladı.
Liderlere yaptırımların işe yaradığını da belirten von der Leyen, Rus ekonomisinin gücünü kaybetmeye başladığını ve enflasyonun yükseldiğini gösteren bir dizi ekonomik göstergeye dikkat çekti. Ayrıca savaşın gidişatının Ukrayna lehine dönmeye başladığına inandığını ifade ederek, cephedeki dinamiklerin değişimini "olağanüstü" olarak nitelendirdi.
Von der Leyen bu yorumları, 27 üye ülkenin koordinasyonunu sağlayan Avrupa Konseyi Başkanı Antonio Costa ile AB liderlerinin katıldığı özel bir toplantı sırasında yaptı.
Bu hafta başında, Costa'nın özel kalem müdürüne Kremlin ile diplomatik bir kanal açma talimatı verdiği ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in kıdemli yardımcılarından biriyle temasa geçtiği ortaya çıkmıştı. Bu kişinin Yuri Uşakov olduğu düşünülüyor.
Von der Leyen, bu telefon görüşmesi gerçekleşmeden önce Costa tarafından bilgilendirilmişti. Ancak liderlerden yalnızca küçük bir gruba danışılması, birçok liderin durumdan habersiz kalmasına ve oluyu çarşamba günü medya raporlarından öğrenmesine neden oldu.
27 lider Brüksel'de bir araya gelirken bu adım tartışmalara yol açtı. Özellikle doğu kanadındaki bazı üye devletler, Moskova ile herhangi bir temas kurmayı düşünmenin sırası olmadığını savunarak, Putin'i gerçek tavizler vermeye zorlamak için AB'nin yaptırımları iki katına çıkarması gerektiğinde ısrar etti.
Üst düzey toplantıda Costa, resmi müzakereleri başlatmadığını, AB kurumsal yapısına uygun olarak yalnızca diplomatik bir hat açtığını vurguladı.
Euronews'ün edindiği bilgilere göre birkaç lider, Costa’nın yaptırımlar, genişleme ve dondurulmuş varlıklar gibi konularda yetkisi olduğunu ancak güvenlik garantilerine ilişkin tüm meselelerin üye devletlerin kendi yetki alanına girdiğini belirtti. Bu nedenle, Fransa ve İngiltere liderliğindeki "Gönüllüler Koalisyonu"nun bu görüşmelerde başı çekmesi gerektiği ifade edildi.
Costa, hiçbir AB temsilcisinin Ukrayna adına toprak konusunda müzakere yapamayacağını da sözlerine ekledi. Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy, Kiev'in kontrol ettiği topraklardan vazgeçmeyeceğini söylemişti. Bununla birlikte Zelenskiy, liderleri Putin ile yapılabilecek olası görüşmelere hazırlıklı olmaya çağırmış ve AB'nin Ukrayna ile birlikte masada yer almasını talep etmişti.
Yine de perşembe günkü görüşmelerde Zelenskiy, savaşı bitirmenin tek yolunun Rusya’yı zayıflatmak olduğunu yineleyerek, güvenlik garantileri olmadan ilan edilecek bir ateşkesin Ukrayna için yeterli olmayacağını ekledi.
Zelenskiy, Rusya masaya oturma isteği göstermediği sürece AB’li bir müzakereci fikrinin varsayımsal kalacağını belirtti ve Putin'in şu an için buna hazır olmadığının altını çizdi.