Macaristan’ın direnci ve Polonya’dan gelen tepkiyle karşı karşıya kalan Volodimir Zelenskiy, üyelik sürecinin 'duygulara' değil 'kurallara' dayanması gerektiğini belirtti.
AB Konseyi’nde altı aylık dönem başkanlığını devralan İrlanda’nın gündeminin ilk sırasında genişleme yer aldı. Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy, ülkesinin tüm müzakere kümelerinin açılması için gereken "her şeyi" yaptığını söyledi.
Zelenskiy, açılış töreninin yapıldığı Dublin Kalesi’nde çarşamba günü yaptığı açıklamada, "Ukrayna’nın mümkün olan en kısa sürede AB’de yer alması tüm ülkelerin çıkarına," dedi.
Ukrayna şu ana kadar yalnızca "Temel İlkeler" başlıklı bir müzakere kümesini açabildi ve yaz arasından önce kalan beş kümenin önündeki engelleri kaldırmak istiyor.
Ancak bu iddialı takvim, Macaristan’ın yeni başbakanı Peter Magyar’ın Kiev’in üyelik sürecine ilişkin yeni kaygılar dile getirmesi ve daha kapsamlı, hızlı bir ilerleme beklentilerini düşürmesiyle ciddi şekilde sorgulanmaya başladı.
Aynı dönemde Zelenskiy’nin bir askeri birliğe Ukrayna İsyan Ordusu’nun (UPA) adını verme kararı, Polonya ile ilişkileri sert biçimde bozdu. Yakın tarihli bir ankete göre Polonya vatandaşlarının yüzde 60’ı Ukrayna’nın AB’ye katılmasına karşı çıkıyor.
UPA, Ukrayna’da Sovyetler Birliği’ne karşı direnişi ve bağımsız devlet hedefi nedeniyle saygı görüyor. Ancak Polonya’da UPA, Varşova’nın soykırım olarak kabul ettiği Volhinya ve Doğu Galiçya’daki Polonyalı katliamlarından sorumlu tutuluyor.
Zelenskiy, İrlanda’nın başkentine yaptığı ziyaret sırasında gerilimi yatıştırmaya çalışırken, savaştan yıpranan ülkesinin bir sonraki adımları atmayı hak ettiğini savundu.
Euronews’in sorusuna yanıt veren Zelenskiy, "Biz kendi tarafımızdan Konsey’in ve tüm liderlerin bizden istediği her şeyi yaptık. Viktor Orban hükümetiyle bazı zorluklar yaşansa da her şeyi yaptık," dedi.
Ukrayna lideri, "Bu yüzden Peter Magyar’ın destek vereceğini umuyorum, Polonya hükümetinin de destek vereceğini umuyorum. Hepimizin kuralları olduğunda bunun yalnızca siyasi duygulardan ibaret olmaması bence önemli," diye devam etti ve ekledi:
"Savaş sırasında tüm bu konuları tamamlamak bizim için kolay olmadı. Bence bu da önemli bir an; çünkü elbette her şeyden önce Ukrayna’yı koruyor ve savunuyoruz ama aynı zamanda Avrupa’nın diğer ülkelerini de savunuyoruz."
Zelenskiy, Ukrayna ile Polonya arasında "tarihimizdeki zorluklarla" bağlantılı "bazı iç meseleler" bulunduğunu kabul etti. Ancak iki tarafa da Rusya’nın yayılmacılığına karşı safları sıklaştırma ve "geçmişten çok gelecekte yaşama" çağrısı yaptı.
"Şimdi tek bir saldırganımız var," dedi. "AB’yi savunuyoruz ve halkımızın gelecekteki güvenliğini düşünmek zorundayız."
Zelenskiy, Ukrayna’nın "yanıtlar bulmaya hazır" olduğunu da ekledi. Bu ifade, Polonya Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki’nin Zelenskiy’den Polonya’nın en yüksek nişanını geri almasına yol açan UPA anlaşmazlığını çözme konusunda Kiev’in artan bir isteklilik gösterdiği şeklinde yorumlandı.
Yanında duran İrlanda Başbakanı Micheal Martin ise AB’nin en hassas politikalarından biri olan genişleme tartışmasının "karşılıklı saygı" temelinde "farklı gelenekleri, kültürleri ve dilleri" anlamayı gerektirdiğini söyledi.
Martin, "İkili meselelerin üyelik sürecinde sorun yarattığı ilk kez görülmüyor. Örneğin Batı Balkanlar’da bunu birkaç kez yaşadık," dedi.
İrlanda lideri, "Macaristan’da seçimden sonra yaşananlar ve benzeri gelişmeler dikkate alındığında, Avrupa’ya yaklaşım açısından bu bir temiz hava etkisi yarattı. Bunun müzakere kümelerinin açılması konusunda da devam etmesini umuyoruz," diye ekledi.
İrlanda, altı aylık AB Konseyi dönem başkanlığında AB genişlemesini merkezi önceliklerinden biri haline getirdi. Konu, Dublin’deki ilk günde gündemin merkezine oturdu.
Bununla birlikte İrlandalı yetkililer, değişen siyasi tabloyu dikkate aldıklarını ve gündemi pragmatik bir yaklaşımla ilerletmeyi planladıklarını söylüyor.
Mevcut durumda Brüksel’de en gerçekçi hedef, yaz arasından önce bir ya da belki iki müzakere kümesinin açılması; kalanların ise daha sonra kademeli olarak ele alınması.