Macaristan Parlamentosu'ndaki oylama, satranç şampiyonu Judit Polgar’ın başbakanın cumhurbaşkanlığı adaylığı teklifini geri çevirmesinden haftalar sonra yapılacak. Magyar henüz adayını açıklamadı ancak kamuoyunca tanınan birçok isimle görüştü.
Macaristan parlamentosu gelecek salı günü yeni cumhurbaşkanını seçmek için oylama yapacak. Ancak şu ana kadar cumhurbaşkanlığı görevi için henüz hiçbir aday resmen gösterilmedi.
REKLAM
REKLAM
Devletin kilit makamlarında değişim yapılması, Başbakan Peter Magyar’ın nisan ayındaki genel seçimlerde partisinin ezici bir zafer kazanmasının ardından verdiği başlıca vaatlerden biriydi. Magyar’ın liderliğindeki Tisza Partisi’nin seçim zaferi, Viktor Orban’ın 16 yıllık iktidar döneminin sona ermesi anlamına gelmişti.
Magyar hükümeti temmuz ayında anayasa değişikliğini kullanarak önceki cumhurbaşkanı Tamas Sulyok’u görevden aldı. Başbakan, Sulyok’u Orban’ın “kuklası” olarak nitelendirmişti.
Kısa süre sonra Magyar, cumhurbaşkanlığı görevini satranç efsanesi ve eski dünya şampiyonu Judit Polgar’a teklif etti. Ancak Polgar, Macaristan’daki derin siyasi bölünmeleri gerekçe göstererek adaylığı kabul etmedi.
Magyar’ın aday belirleme süreci, muhalefet milletvekilleri ve sivil toplum kuruluşlarının eleştirilerine yol açtı. Eleştirmenler, daha önce verdiği taahhüdün aksine süreçte gerçek bir kamu istişaresi yürütülmediğini savundu.
Magyar, Facebook üzerinden yaptığı açıklamada, Tisza Partisi’nin yalnızca öneri istediğini, bir “toplumsal istişare” süreci başlatmadığını belirtti. Nihai kararın ise partisinin meclis grubu ve Ulusal Meclis’e ait olduğunu ifade etti.
Magyar, temmuz ayının sonunda yayımladığı bir sosyal medya videosunda, “Birlikte karar verelim,” ifadelerini kullandı. “En uygun adayı puro odalarında bulmak istemiyoruz. Partiler, kamuya mal olmuş kişiler, sivil toplum ve bireyler önerilerini sunsun” dedi.
Cumhurbaşkanlığı makamı büyük ölçüde sembolik yetkilere sahip olsa da görevdeki kişi yasaları imzalayabiliyor veya Anayasa Mahkemesi’ne gönderebiliyor. Ayrıca hüküm giymiş kişileri affetme yetkisi de bulunuyor. Parlamento Başkanı Agnes Forsthoffer, yeni cumhurbaşkanı seçilene kadar görevi geçici olarak yürütüyor.
Çeşitli sivil toplum kuruluşları ve siyasi partiler aday önerileri sundu. Magyar da aralarında hukuk profesörü ve eski Kuria Başkanı Andras Baka, tarihçi Ignac Romsics ve 2024’te eski Cumhurbaşkanı Katalin Novak’ın istifasına yol açan çocuk istismarı davasındaki gizli cumhurbaşkanlığı affını ortaya çıkaran hukukçu Botond Fülöp’ün de bulunduğu çok sayıda tanınmış isimle görüştü.
Magyar’a göre yeni cumhurbaşkanı, ulusal birlik fikrini temsil etmeli ve geçmişinde herhangi bir parti bağlantısı olmadan ülkeye hizmet etmeli.
Orban’ın muhalefetteki Fidesz partisi ise Sulyok’un görevden alınmasının meşru olmadığını savunarak cumhurbaşkanlığı oylamasına katılmayacağını açıkladı.