Izlandalılar, AB üyelik görüşmelerine yeniden başlanmasını oyluyor. Yarış başa baş, zayıf Evet üstünlüğü son anda eriyor. Sonuçların pazar sabahı açıklanması bekleniyor.
İzlandalılar bugün, AB'ye katılım sürecini yeniden başlatıp başlatmama ya da Birliğe katılma ihtimalini öngörülebilir gelecek için rafa kaldırma konusunda sandık başına gidiyor.
Sandıklar yerel saatle 09.00'dan 22.00'ye kadar açık; seçmenler, ya üyelik müzakerelerine dönülmesine ya da olası bir anlaşmanın koşullarını dahi masaya yatırmayı reddetmeye karar verecek.
"Evet" oyu, İzlanda'yı AB'ye katılmaya bağlayıcı şekilde zorunlu kılmayacak, ancak katılım müzakerelerini yeniden açacak; ortaya çıkacak herhangi bir üyelik anlaşması ise yeniden referanduma götürülecek.
İzlanda, finansal krizinin ardından 2009'da Birliğe katılmak için başvurdu. Ancak 2013'te göreve gelen yeni AB karşıtı hükümet, 2015'te ülkenin adaylığını resmen geri çekmeden önce AB'ye katılım müzakerelerini askıya aldı.
Daha sonra AB yanlısı bir koalisyon, bu sürecin yeniden başlatılması konusunda referandum düzenleme vaadiyle 2024 seçimlerini kazandı ve bugün sandığa gidiliyor.
Yaklaşık 400 bin nüfusuyla İzlanda, Birliğin nüfus açısından en küçük üye devleti olacak; bu unvan şu anda Malta'ya ait. Ancak oylamanın önemi, ülkenin büyüklüğünün ima ettiğinden çok daha yüksek.
Birleşik Krallık'ın Brexit referandumundan on yıl sonra, Avrupa projesi genişleme ivmesini yeniden kazanma fırsatına sahip; özellikle de daha varlıklı İskandinav ülkeleri için hâlâ cazibe taşıdığını göstermeye; süreci Norveç yakından izliyor.
Erken oy kullanma alışılmadık derecede yoğun geçti: İzlanda medyasına göre çarşamba gününe kadar 40 binden fazla kişi, yani seçmenlerin neredeyse yüzde 15'i sandığa gitmişti. Erken oylamanın sadece 27 Temmuz'da başlamış olması göz önüne alındığında bu sayı dikkat çekici; ancak alışılmadık derecede uzun erken oy kullanma süresi, geçmiş seçimlerle karşılaştırmayı zorlaştırıyor.
Anketler giderek başa baş hale geldi ve sonucu öngörmeyi imkânsız kılıyor. Bir zamanlar açık ara önde olan "Evet" cephesinin üstünlüğü eridi: pazar araştırma şirketi Maskína'nın 21-25 Ağustos tarihlerinde yaptığı son ankete göre, müzakerelere yeniden başlanmasına verilen destek yüzde 51,3, "Hayır" oyları ise yüzde 48,7 düzeyinde.
Son düzlüğe girilirken ivme daha da tersine dönmüş olabilir. Perşembe günü yayımlanan bir Gallup anketi, fark hata payı içinde kalsa da, "Hayır" oylarını az bir farkla önde gösterdi.
Referandumun sonucu bağlayıcı değil, danışma niteliğinde olacak; ancak sandıktan çıkacak net bir "Evet", Reykjavik'i kaçınılmaz olarak ilerleme yönünde adım atmaya zorlayacak.
İlk sonuçların pazar sabahının erken saatlerinde açıklanması bekleniyor.