Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik son saldırılarında Oreşnik füzesinin yanı sıra uzun menzilli ve yüksek hassasiyetli silahlar ile saldırı drone'ları da kullanıldı.
Rusya, Ukrayna’ya yönelik savaşta Oreşnik füzesini ateşleyerek tansiyonu bir kez daha yükseltti.
Moskova, perşembe gece boyunca Ukrayna’ya düzenlenen geniş çaplı saldırıda ilk kez tam yıkıcı kapasiteyle bu balistik füzeyi kullandığını duyurdu.
Kremlin bu saldırının, Ukrayna’nın Devlet Başkanı Vladimir Putin’e ait bir konuta insansız hava aracıyla saldırı girişiminde bulunmasına misilleme olduğunu savundu. Kiev ise bu iddiayı “tamamen uydurma” olarak niteliyor.
Rusya Savunma Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, saldırıların enerji altyapısı, insansız hava aracı üretim tesisleri ve Ukrayna’nın askeri-endüstriyel kapasitesini destekleyen kritik noktaları hedef aldığı belirtildi.
Bakanlık, Oreşnik füzesinin yanı sıra uzun menzilli ve yüksek hassasiyetli silahlar ile saldırı drone'larının da kullanıldığını açıkladı.
Lviv bölgesi hedef alındı, can kaybı var
Saldırıların ana hedeflerinden biri, NATO üyesi Polonya sınırındaki Lviv bölgesiydi.
Lviv Belediye Başkanı Andriy Sadoviy, balistik bir füzenin kritik altyapıyı vurduğunu doğrularken, sosyal medyada paylaşılan ve büyük bir yer altı doğal gaz depolama tesisinin hedef alındığı yönündeki iddialar henüz doğrulanmadı.
Ukrayna Hava Kuvvetleri, saldırıda kullanılan balistik füzenin yaklaşık 13 bin kilometre/saat hızla ilerlediğini açıkladı.
Ukraynalı yetkililere göre başkent Kiev’de en az dört kişi hayatını kaybetti, 22 kişi de yaralandı.
Oreşnik nedir, neden bu kadar çok tartışılıyor?
Fındık Ağacı anlamına gelen Oreşnik füzesi, orta menzilli hipersonik balistik füze sınıfında yer alıyor.
Rusya bu silahı daha önce yalnızca Kasım 2024’te Ukrayna’ya karşı Dnipro saldırısında kullanmış, ancak o saldırıda patlayıcı içermeyen sahte savaş başlıkları kullanıldığı için hasar sınırlı kalmıştı.
Son saldırı ise, Oreşnik’in ilk kez gerçek savaş başlığıyla ve tam yıkıcı niyetle kullanıldığı saldırı olarak değerlendiriliyor.
Füzenin en dikkat çekici özelliği, aynı anda birden fazla hedefi vurabilen çoklu savaş başlığı (MIRV) taşıyabilmesi. Bu özellik genellikle kıtalararası balistik füzelerde (ICBM) görülüyor. Oreşnik’in, Rusya’nın RS-26 Rubezh balistik füzesinden türetildiği ve kökeninin RS-24 Yars ICBM sistemine dayandığı belirtiliyor.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Oreşnik’in ses hızının 10 katı hıza ulaştığını, mevcut hava savunma sistemleri tarafından önlenemez olduğunu ve konvansiyonel başlıkla dahi nükleer silaha yakın yıkım gücüne sahip olduğunu iddia ediyor.
Ancak Batılı askeri uzmanlar bu açıklamaların abartılı olduğunu savunuyor. ABD’li yetkililer silahın deneysel nitelikte olduğunu ve Rusya’nın elinde sınırlı sayıda bulunduğunu ifade ediyor.
Nükleer başlık yok ama mesaj sert
Oreşnik, nükleer başlık taşıma kapasitesine sahip olsa da, Rusya’nın son saldırıda konvansiyonel başlık kullandığı bildirildi.
Reuters'a konuşan Ukraynalı kaynaklara göre Kasım 2024’te fırlatılan Oreşnik füzesinin hedefine ulaşması yaklaşık 15 dakika sürmüştü.
Füzenin seri üretimine 2024'te başlandığı ve ardından 2025 itibarıyla askeri envantere girdiği belirtiliyor. Putin’in bu füzenin seri üretimini aktif şekilde başlattığını 2024'te açıklamış, birkaç hafta önce bu füzelerden müttefiki Belarus’a da teslim ettiğini bildirmişti.
Füzenin geliştirme aşaması ise 2020’lerde yürütülmüştü.
Nükleer başlık taşırsa ne olur?
Bu füzeler hem konvansiyonel hem de nükleer savaş başlıklarıyla donatılabilir.
Rus basınındaki tahminlere göre, nükleer başlıkla donatıldığı durumda gücü Hiroşima’da kullanılan bombanın birkaç katına ulaşabilir. Bir savaş başlığı örneğin 150 kt civarında bir kapasiteye sahip olabilirse, bu bir şehir çevresinde yıkıcı bir ateş topu, geniş ölçekte radyasyon ve altyapının yok edilmesiyle sonuçlanabilir.
Rusya bugüne kadar bu füzeyi nükleer başlıkla kullanmadığını açıklasa da, nükleer taşıyabilme kapasitesi teknik olarak belirtiliyor.
Barış çabaları sürerken gerilim artıyor
Saldırı, ABD Başkanı Donald Trump’ın Rusya ve Ukrayna’yı barış görüşmelerine ikna etmeye çalıştığı bir dönemde geldi.
Şubat 2022’de başlayan ve bin 400 günü aşkın süredir devam eden savaşta, Rusya’nın Oreşnik gibi yeni nesil silahları devreye sokması, çatışmanın daha da tırmanabileceği yönündeki endişeleri artırdı.
Ukrayna yönetimi, uluslararası topluma özellikle de ABD’ye, Rusya’ya karşı daha net ve caydırıcı bir tutum alma çağrısında bulunuyor.