Yapay zekaya geçişte hazırlanan yeni küresel endekste Fransa son sırada yer alıyor. Fransa'da kamu görevlilerinin neredeyse yarısı, devletin bu alana yaptığı dev yatırımlara rağmen, iş sırasında hiç yapay zeka kullanmadığını belirtiyor.
Yeni bir araştırmaya göre, Avrupa ülkeleri kamu hizmetlerinde yapay zekâyı (AI) kullanma konusunda dünya genelinde birçok ülkenin gerisinde kalıyor.
Cumartesi günü yayımlanan Kamu Sektöründe Yapay Zekâ Benimseme Endeksi 2026'ya göre; Fransa, Almanya ve İngiltere, yapay zekâ konusundaki iddialı hedeflerini kamu görevlilerinin kullanabileceği somut araçlara dönüştürmekte zorlanıyor.
Kamuoyu araştırma şirketi Public First tarafından, Google'ın desteğiyle Veri İnovasyonu Merkezi için hazırlanan çalışma, dünya genelinde yapay zekâ kullanımı hızla artarken Avrupa ülkelerinin daha temkinli, riske kapalı bir yaklaşım benimsediğini ve bunun da pek çok kamu görevlisini, diğer ülkelerde kamu yönetimini dönüştüren bu teknolojiden mahrum bıraktığını ortaya koyuyor.
Yaygın benimsenmeye rağmen, dünya genelinde kamu görevlilerinin yüzde 74'ü artık AI kullanıyor ve yüzde 80'i bunun kendilerini güçlendirdiğini söylüyor. Ancak yalnızca yüzde 18'i hükümetlerinin bu teknolojiyi çok etkili biçimde kullandığını düşünüyor.
Endeks, aralarında İngiltere, Almanya, Fransa, Amerika Birleşik Devletleri, Japonya, Brezilya, Güney Afrika, Hindistan, Singapur ve Suudi Arabistan'ın da bulunduğu 10 ülkeden 3 bin 335 kamu görevlisiyle yapılan ankete dayanıyor.
Fransa son sırada
İncelenen 10 ülke arasında Fransa son sırada yer aldı. Fransız kamu görevlilerinin yüzde 74'ü yapay zekânın işlerinin hiçbir bölümünü yerine getiremeyeceğini söylerken, yaklaşık yüzde 45'i işlerinde hiç AI kullanmadığını belirtti.
Fransa'da çalışanların sadece yüzde 27'si kurumlarında AI araçlarına yatırım yapıldığını bildirirken, birçok kişi yöneticilerin yapay zekânın nasıl kullanılacağına dair verdiği rehberliğin belirsiz olduğunu dile getirdi.
Bu sınırlı pratik deneyimin, tutumları şekillendirdiği anlaşılıyor. Pek çok Fransız kamu görevlisi, yapay zekânın verimliliği artırmasını beklemiyor.
Raporda, “Fransa, rekabetçilik ve modernleşme için yapay zekâyı stratejik bir araç olarak konumlandırsa da, pratik deneyim olmadan bu teknolojinin değeri birçok çalışan için soyut kalıyor,” ifadelerine yer verildi.
Bu bulgular, Fransa'nın yapay zekâ altyapısına yaptığı kayda değer yatırımlar ve hükümette sorumlu AI kullanımını yönlendirmeyi amaçlayan etik çerçeveler geliştirmesi düşünüldüğünde daha da dikkat çekici.
Raporda, yapay zekâ konusunda sınırlı rehberlik sunan kurumlarda AI'ı aktif biçimde kullanan çalışanların yüzde 70'inin bunu “gölge” şekilde, yani işverenlerinin haberi olmadan AI araçlarına başvurarak yaptıkları uyarısında bulunuluyor.
Avrupa’nın yapay zekâya bakışı
Genel olarak Avrupa'da benimseme hâlâ temkinli ilerliyor. Almanya ve Fransa, yapay zekâ kullanımının uzmanlarla pilot projelerle sınırlı kaldığı, riske daha duyarlı ülkeler arasında sınıflandırıldı.
İngiltere, AI'ın benimsenmesinde ilerleme kaydetti ancak yönlendirme ve altyapı konusunda hâlâ eksikler bulunuyor. Kamu görevlilerinin yüzde 37'si bir tür AI eğitimi almış olsa da teknolojinin benimsenmesi birimden birime değişiyor ve birçok çalışan, onaylanmış araçlara erişemiyor.
Singapur, Suudi Arabistan ve Hindistan gibi ülkeler ise güçlü siyasi sahiplenmeyi kamu görevlerinde yaygın ve günlük AI kullanımıyla birleştirerek listenin üst sıralarında yer aldı.
Anket, benimsenme düzeyini beş başlık altında ölçtü: Yapay zekâYA yönelik tutumlar, kullanma konusundaki özgüven, onaylı araçlara ve yönetsel rehberliğe erişim, AI'ın günlük işe ne ölçüde entegre olduğu ve eğitime erişim.
Ankete imza atan ekip, bu unsurların hükümetlerin AI stratejilerini kamu hizmetlerinde somut iyileştirmelere dönüştürüp dönüştüremeyeceğini belirlediğini söylüyor.
Anket, Google'ın desteğiyle Veri İnovasyonu Merkezi tarafından yürütüldü.
Public First CEO'su Rachel Wolf, “Pek çok hükümetin kamu sektöründe yapay zekâya dair iddialı planları var, ancak bazıları bu teknolojinin sahada kullanılabilmesi için diğerlerinden daha iyi koşullar yaratıyor,” dedi.
“Araştırmamız, kimlerin başarılı olduğunu ve nerelerde iyileşmeye ihtiyaç duyulduğunu ortaya koyuyor. Bu önemli çünkü etkili yapay zekâ, daha iyi kamu hizmetleri, vatandaşlar için daha güçlü sonuçlar ve daha dirençli kamu kurumları sağlıyor,” diye ekledi.