İngiliz hükümeti, çocukların kısıtlamalara rağmen sosyal medyada girmek için kullanabileceği VPN servislerini de engellemeyi değerlendiriyor.
Avustralya, Fransa ve Kanada'nın ardından İngiltere de belirli bir yaşın altındaki çocuklara sosyal medya yasağı getirme önerisini resmiyete döküyor.
REKLAM
REKLAM
Ancak İngiliz hükümeti, bir adım daha ileri giderek, çocukların kısıtlamaya rağmen sosyal medyada girmek için kullanabileceği VPN servislerini de engellemeyi değerlendiriyor.
15 Şubat'ta yayımlanan bir basın açıklamasında hükümet, çocukların çevrimiçi ortamdaki güvenliği için ele almak istediği konular listesinde VPN'lerden de bahsetti. Açıklamada "güvenlik korumalarını zayıflattığı durumlarda çocukların VPN kullanımını kısıtlama seçeneklerinin" değerlendirileceği belirtildi.
Bu cümle sosyal medyada büyük bir tartışma başlattı. Bazı kullanıcılar çocuklar için VPN yasağı ilan edilirse herkesin VPN'e erişmek için kimlik paylaşması gerekeceğinden endişeli. Zira böyle bir durumda gizlilik ve güvenlik için başvurulan VPN'lerde ciddi bir zafiyet ortaya çıkabilir.
Bu uygulamanın teknik açıdan nasıl işleyeceği veya yetişkinlerin internet kullanımına nasıl etki edeceği konusu ise henüz netleştirilmedi.
Ancak gizlilik savunucuları durumdan memnun değil. Dijital haklar savunucusu Silkie Carlo, X hesabından paylaştığı bir gönderide, VPN'ler için yaş kontrolü veya kimlik doğrulaması zorunluluğunun, VPN'leri fiilen işlevsiz hale getireceğini belirtti. Big Brother Watch derneğinin direktörü Carlo'ya göre böyle bir uygulama gazetecileri savunmasız kullanıcıları riske atabilir.
Lordlar Kamarası onaylamıştı
21 Ocak'ta Lordlar Kamarası, hükümetin Çocukların Refahı ve Okullar Yasası'na çocukların VPN kullanımını yasaklayacak bir değişiklik koyması önerisini oylamayla onaylamıştı. Ancak TechRadar'ın haberine göre bu değişikliğin Avam Kamarası'nda reddedilmesi bekleniyor.
Başbakan Keir Starmer'ın bu hafta söz konusu önlemlerle ilgili daha ayrıntılı bilgi vermesi planlanıyor; bu da İngiltere'de VPN'lere erişim şeklini temelden değiştirebilecek bir sürecin başlangıcı olacak.
Uzmanlar daha önce yaş doğrulama konusunda birincil düzenlemenin ardından "ikinci dereceden sansür" gelebileceği yönünde uyarmıştı. İkinci dereceden sansür uygulamaları VPN'lerin kısıtlanmasını da içeriyor.
ABD'de de benzer bir tartışma söz konusu. Michigan eyaletinde önerilen bir yasa tasarısı hem pornografiyi hem de VPN'leri yasaklamayı amaçlıyor.
Bakanların, Çocuk Refahı ve Okullar Yasası'na "hızlı hareket etme" yetkisi veren bir değişiklik önerisi de sunması bekleniyor. Bu kapsamda, VPN sağlayıcıları için yaş doğrulama zorunluluğu gibi önlemlerin yasalaşmadan önce Parlamento'da son bir oylamaya tabi tutulması gerekecek.
Çocukları bekleyen yeni tehlike
Çocuklara sosyal medya yasağı konusunda öncü konumda olan Avustralya, kullanıcıların yaşlarının belirlenmesi için platformlara belirli bir yöntemi zorunlu tutmadı. Platformların, kullanıcıların yaşını kanıtlamak için çok farklı ve kendi seçtikleri yöntemleri kullanmasına izin veriyor.
Meta gibi bazı platformlar yaş doğrulamada üçüncü taraf servisler aracılığıyla resmi kimlik belgeleri veya yüz/selfie doğrulaması gibi yöntemleri kullanıyor.
Bazı şirketler kimlik taramasına alternatif olarak yapay zeka tabanlı yaş tahmini, yüz analizi veya davranışsal işaretler kullanmayı planlıyor.
Ancak bu yöntemler çocuklar açısından yeni bir tehlikeyi daha gündeme getiriyor: Kimlik ve biyometrik verilerin gizliliği.
Sosyal medya devleri bu verileri doğrudan saklamanın yasal yükünden kaçmak için uzmanlaşmış aracı (taşeron) şirketlerle çalışıyor.
Uzmanlar ve dijital hak savunucuları, bu tür zorunlu kimlik/yaş doğrulamalarının gizlilik ve denetim risklerini artırabileceğine dair uyarıyor. Sosyal medya devlerinin bu işleri kendi başına yapmayıp üçüncü taraf servislere yönlendirmesi ve verilerin bu servislerde tutulması güvenlik endişelerini artırıyor.
Bazı şirketler, veriyi işledikten hemen sonra sildiklerini ve sadece "Evet, bu kullanıcı +15 yaşındadır" onayını sakladıklarını savunuyor. Ancak aracı kurum ne kadar güvenli olursa olsun, verinin internete yüklendiği an ile silindiği an arasındaki o kısa süre, "panelcilerin" iştahını kabartıyor.
Ayrıca deepfake teknolojisiyle 15 yaş altı çocukların "yetişkin" gibi görünerek bu sistemleri aşması mümkün, bu da sistemin hem işlevsiz kalmasına hem de verilerin boşa toplanmasına yol açabilir.