Gençlerin ruh sağlığı ve gelişimi üzerindeki sosyal medya etkilerine yönelik kaygılar, birçok ülkeyi benzer düzenlemeleri tartışmaya yöneltiyor.
Portekiz Parlamentosu, 16 yaş altındaki çocukların sosyal medya kullanımını sınırlandıran yasa tasarısını kabul etti. Böylece Portekiz, gençlerin dijital platformlara erişimini kısıtlayan ülkeler arasına katıldı.
REKLAM
REKLAM
Yeni düzenlemeye göre 16 yaşın altındaki çocukların sosyal ağlar ve benzeri platformlara serbest erişimi sınırlandırılacak. 13 ile 16 yaş arasındaki çocuklar, bu platformları ancak ebeveynlerinin ya da yasal vasilerinin açık ve doğrulanmış izniyle kullanabilecek. Mevcut yasada bu yaş sınırı 13 olarak uygulanıyordu.
Yasa tasarısında, sosyal medya platformları, video paylaşım servisleri ve açık iletişim hizmetlerine bireysel erişim için minimum dijital yaş sınırının 16 olduğu belirtiliyor. 13 yaşın altındaki çocukların ise yasa kapsamındaki platform, uygulama ve oyunlara erişmesi tamamen yasaklanıyor.
Düzenleme kapsamında özellikle Instagram, Facebook ve TikTok gibi sosyal ağlara erişim sınırlanacak. Buna karşılık, ebeveynlerin çocuklarıyla iletişim kurmak için yaygın biçimde kullandığı WhatsApp gibi mesajlaşma uygulamaları düzenleme dışında bırakıldı.
Portekiz Sosyalist Partisi’ne göre, 13-16 yaş arasındaki kullanıcıların erişimine açık olan platformların, çocukların şiddet içerikleri, erken yaşta cinsellik, bağımlılık yaratan oyunlar ve manipüle edilmiş görüntüler gibi risklere maruz kalmasını önleyecek teknik önlemleri uygulaması gerekecek.
Tasarı ayrıca, 13 yaş altındaki çocuklar için yeni hesap açılmasını tamamen yasaklıyor. 13-16 yaş aralığında ise hesap açılabilmesi için dijital kimlik doğrulaması yapılması ve kullanıcının yalnızca yaş bilgisinin doğrulanması şart koşuluyor.
Yasanın uygulanmasının denetimi için ise Portekiz Ulusal İletişim Kurumu Anacom ile Ulusal Veri Koruma Komisyonu CNPD’nin sorumlu olması öngörülüyor.
Parlamentodaki görüşmeler sırasında muhalefet partileri, düzenlemenin uygulanabilirliği, kişisel verilerin korunması ve gençlerin VPN kullanarak erişim engellerini aşma ihtimali gibi konularda endişelerini dile getirdi. Bazı milletvekilleri ise tasarının gençlerin özgürlüklerini kısıtlayacağını savundu.
Benzer adımlar sıklaşıyor
Gençlerin ruh sağlığı ve gelişimi üzerindeki sosyal medya etkilerine yönelik kaygılar, birçok ülkeyi benzer düzenlemeleri tartışmaya yöneltiyor.
Avustralya, 16 yaş altındaki çocukların sosyal medya kullanımını sınırlayan düzenlemeyi hayata geçiren ilk ülkelerden biri oldu ve platformlara yaş doğrulama mekanizmaları kurma zorunluluğu getirdi.
Avrupa’da da benzer girişimler artıyor. Fransa geçen ay 15 yaş altındaki gençlerin sosyal medya erişimini sınırlayan bir yasa tasarısını kabul etti. Danimarka hükümeti de 15 yaş altına sosyal medya yasağı getirilmesini öngören siyasi anlaşmayı duyurdu.
İtalya Parlamentosu, 15 yaş altı kullanıcılar için sınırlamalar içeren bir yasa teklifini senato gündemine taşırken, İspanya 16 yaş altına sosyal medya yasağı getirilmesini tartışmaya devam ediyor. Ayrıca Slovenya, Yunanistan ve Almanya da çocukların sosyal medya kullanımını sınırlandıracak yeni düzenlemeler üzerinde çalışıyor.