Uzay ajansının nisan başında altı günlük bir fırlatma penceresi var. Bu fırsatı kaçırırsa 30 Nisan'a ya da mayıs başına kadar beklemek zorunda kalacak.
NASA, yeni bir onarım turunun ardından Ay roketine dört astronotla nisan ayında yapılabilecek bir fırlatma için onay verdi.
98 metrelik roketin gelecek hafta Florida’daki Kennedy Uzay Merkezi’nde hangardan çıkıp yeniden rampaya alınması bekleniyor; bu da en erken 1 Nisan’da bir fırlatma denemesinin önünü açacak. Bu, insanlığın 50 yılı aşkın bir süre sonra Ay’a yapacağı ilk yolculuk olacak.
Artemis II mürettebatının bu yılın başlarında Ay yörüngesinde bir uçuş için çoktan havalanmış olması gerekiyordu, ancak Uzay Fırlatma Sistemi (SLS) roketindeki yakıt sızıntıları ve diğer sorunlar buna engel oldu.
NASA şubatta rampadayken hidrojen yakıt sızıntılarını gidermeyi başardı ancak helyum akışındaki bir sorun, uzay ajansını roketi onarım için Araç Montaj Binası’na geri götürmeye zorladı ve görevi nisan ayına erteledi.
Ajansın nisan başında altı günlük bir fırlatma penceresi bulunuyor. Bu fırsat kaçırılırsa, 30 Nisan’a ya da mayıs başına kadar beklemek zorunda kalacak.
NASA’nın Keşif Sistemleri Geliştirme Misyon Direktörlüğü’nden (ESDMD) sorumlu başkan yardımcısı Lori Glaze, iki gün süren uçuşa hazırlık değerlendirmesinin sonunda, “Bu bir test uçuşu ve risksiz değil, ama ekibimiz de donanımlarımız da hazır” dedi.
Glaze ve diğer NASA yetkilileri, yaklaşan görev için risk olasılıklarını açıklamayı reddetti.
Görev yönetim ekibinin başkanı John Honeycutt, tarihin yeni bir roketin başarı şansının yüzde 50 olduğunu gösterdiğini söyledi.
Honeycutt, Uzay Fırlatma Sistemi’nin, üç yıldan fazla zaman önce ve mürettebatsız gerçekleştirilen tek diğer uçuşundan bu yana o kadar uzun bir ara verildiğini, bu yüzden herhangi bir risk değerlendirme rakamını anlamlandırmanın zor olduğunu belirtti.
“Bu ilk uçuş değil” diyen Glaze, “ama düzenli bir tempo içinde de değiliz. Dolayısıyla sürekli uçan bir uçuş sistemine kıyasla kesinlikle belirgin ölçüde daha yüksek risk taşıyoruz” ifadesini kullandı.
NASA’nın yeni yöneticisi Jared Isaacman, geçen ayın sonunda, işleri hızlandırmak ve böylece riski azaltmak amacıyla Artemis programında kapsamlı bir revizyon açıkladı.
Ay görevleri arasındaki yavaş tempo ve uzun aralıklardan memnun kalmayan Isaacman, gelecek yıl Dünya yörüngesinde ekstra bir prova uçuşu ekledi. Bu uçuş artık yeni Artemis III olarak adlandırılıyor; iki astronotun gerçekleştireceği Ay’a iniş ise Artemis IV’e kaydırıldı. Isaacman, 2028 için bir, hatta mümkün olursa iki Ay inişini hedefliyor.
Bu arada NASA Genel Müfettişlik Ofisi, bu hafta yayımladığı denetim raporunda ajansın Ay mürettebatları için hâlâ net bir kurtarma stratejisine ihtiyaç duyduğu uyarısında bulundu.
Rapora göre, engebeli kutup arazisi nedeniyle Ay’ın güney kutbu yakınlarına iniş, ekvatora daha yakın bölgelere inen Apollo astronotlarının karşılaştığından daha riskli olacak.
Raporda, ilk birkaç Artemis Ay inişi sırasında olası mürettebat kaybına en büyük katkıyı Ay iniş araçlarının yapacağı belirtildi. Ajansın kabul edilebilir mürettebat kaybı eşik değeri, Ay operasyonları için 40’ta 1, Artemis görevleri genelinde ise 30’da 1 olarak verildi.
Astronotlar için Ay iniş araçlarını sağlamak üzere NASA ile sözleşme imzalayan Elon Musk’ın şirketi SpaceX ve Jeff Bezos’un şirketi Blue Origin, yeni belirlenen 2028 hedef tarihine yetişmek için çalışmaları hızlandırdı. Genel müfettişlik ofisi, Ay’a uçmadan önce iniş araçlarını Dünya yörüngesinde yeniden yakıtla doldurmak da dahil olmak üzere çok sayıda teknik zorluğun sürdüğünü vurguladı.
NASA, Apollo programı kapsamında Ay’a toplam 24 astronot gönderdi; bunların 12’si yüzeye indi. Apollo 13 dışındaki tüm Ay uçuşları temel hedeflerine ulaştı. Program, 1972’de Apollo 17 ile sona erdi.