Eurostat’ın 2025 verileri, teknik uzmanlık eksikliği, veri gizliliği endişeleri ve hukuki belirsizliğin, AB şirketlerinde yapay zekâ kullanımının başlıca engeli olduğunu, çoğu firmanın ise yapay zekânın değerini kabul ettiğini ortaya koyuyor.
Avrupa Birliği, Avrupalı işletmelerde yapay zekâ kullanımını ve uygulamalarını teşvik edecek yollar arıyor; böylece Avrupa’nın rekabet gücünü ve verimliliğini artırmayı hedefliyor. Bu arada karar vericiler, idari yükü hafifletmek ve çakışan kuralları ortadan kaldırmak için yapay zekâ ve veri koruma mevzuatını basitleştirmeye çalışıyor.
REKLAM
REKLAM
Bu çerçevede, Eurostat’ın son anketinden (kaynak İngilizce) elde edilen ve “Avrupalı işletmeler neden yapay zekâ araçlarını kullanmıyor?” gibi son derece temel bir soruya odaklanan veriler, özellikle Yapay Zekâ Omnibusu, Dijital Omnibus ve 2028-2032 dönemi AB bütçesine ilişkin müzakereler bağlamında, bundan sonraki siyasi tartışmalar için son derece değerli.
Teknik uzmanlık eksikliği ve uyumla ilgili endişeler
Hem orta hem de büyük ölçekli şirketler arasında en çarpıcı sonuçlar teknik uzmanlık eksikliğine ilişkin. Bu neden, 50-249 kişi çalıştıran şirketlerin %10,51’i ve 250’den fazla çalışanı olan büyük şirketlerin %10,32’si tarafından yapay zekâ araçlarının kullanımını engelleyen bir bariyer olarak sıralanıyor.
Buna ek olarak Avrupalı şirketler, veri gizliliği ve korunmasının yanı sıra hukuki sonuçların belirsizliği konusunda da kaygılı. Orta ölçekli şirketlerin %7,95’i ve büyük şirketlerin %9,31’i veri koruma ve mahremiyet ihlallerine yönelik endişeleri dile getirirken, orta ölçekli şirketlerin %7,51’i ve büyük şirketlerin %8,12’si hukuki sonuçlara dair belirsizliğe dikkat çekiyor.
Genel olarak sonuçlar oldukça karışık. Avrupalı şirketler yapay zekâ araçlarının kendileri için faydalı olabileceğinin farkında görünüyor (yalnızca orta ölçekli şirketlerin %2,09’u ve büyük şirketlerin %1,55’i bunları şirketleri için faydalı değil olarak görüyor), ancak AB’nin kendilerine nasıl yardımcı olabileceğini net biçimde ifade edemiyorlar.
Yalnızca veri ve yapay zekâ yoğun işletmelere odaklanan benzer bir anket, gelecekteki yasal düzenlemelere çerçeve çizmek ve yaklaşan Çok Yıllı Mali Çerçevenin önceliklerini belirlemek açısından son derece yararlı olacaktır.
50-249 çalışanı olan şirketlerde yapay zekâ araçlarının kullanılmama nedenleri
50-249 çalışanı olan işletmelerin yalnızca %5,67’si maliyetle ilgili gerekçeleri sıralıyor (kaynak İngilizce); Portekizli işletmeler %9,56 ile listenin başında yer alıyor.
Tüm ülkeler arasında en yaygın görüş, teknik uzmanlık eksikliği. Şirketlerin %10,51’i bunu ana neden olarak gösteriyor. Danimarkalı işletmelerin %15,44’ü, Almanların %14,63’ü ve Finlerin %13,99’u bu görüşü paylaşıyor ve tablonun zirvesinde yer alıyor. Genel olarak yapay zekâ kullanımında en önde gelen ülkeler arasında sayılan Danimarka ve Finlandiya’dan gelen bu itiraf, son derece özeleştirel ve gerçekçi görünüyor.
Şirketlerin %6,38’i, mevcut donanım, yazılım veya sistemlerle uyumsuzluk gibi teknik sorunların asıl mesele olduğuna inanıyor; Finlandiya’da bu oran %11,82, Malta’da %9,44, Almanya’da ise %9,42.
Avrupa’daki işletmelerin %6,51’i yapay zekâ araçlarını benimsemelerini gerekli verinin olmamasının engellediğini düşünüyor. Bu konuda en eleştirel olanlar %10,31 ile Finler ve %9,12 ile Almanlar.
Veri gizliliği ihlalleri ve hukuki sonuçlara dair belirsizlik, teknik uzmanlık eksikliğinin ardından en sık dile getirilen ikinci bariyer. Avrupalı işletmelerin %7,95’i veri koruma ve mahremiyet ihlallerine ilişkin kaygıların yapay zekâ araçlarını kullanmalarını engellediğini söylüyor. Öte yandan %7,51’i hukuki sonuçlara ilişkin netlik eksikliğine işaret ediyor.
İşletmelerin yalnızca %3,45’i yapay zekâ araçlarını kullanmama gerekçesi olarak etik kaygıları öne sürüyor.
Son olarak, çoğunluğun yapay zekâ araçlarının aslında işlerine fayda sağlayabileceğini anladığı görülüyor; zira yalnızca %2,09’u yapay zekâ araçlarının kendileri için faydalı olmadığını belirtiyor.
250’den fazla çalışanı olan şirketlerde yapay zekâ araçlarının kullanılmama nedenleri
250’den fazla çalışanı olan büyük işletmelerde yapay zekâ araçlarının neden kullanılmadığına ilişkin tablo benzer (kaynak İngilizce).
Şirketlerin yalnızca %5,51’i maliyeti başlıca gerekçe olarak gösterirken, %10,32’si ilgili uzmanlığın eksikliğini, %6,02’si mevcut yazılım ve sistemlerle uyumsuzluğu, %6,94’ü ise veri mevcudiyeti ve kalitesinin yetersizliğini vurguluyor.
Büyük şirketler, veri gizliliği ve hukuki sonuçların belirsizliği konusunda KOBİ’lere kıyasla biraz daha endişeli. Bu şirketlerin %9,31’i veri gizliliği ve koruma ihlallerine yönelik kaygıları, %8,12’si ise hukuki sonuçlara dair anlayış eksikliğini dile getiriyor.
Yalnızca %3,36 etik hususlardan endişe duyduğunu belirtirken, sadece %1,55 yapay zekâ araçlarının şirketleri için faydalı olmadığına inanıyor.
Bu haber ilk olarak EU Tech Loop (kaynak İngilizce) sitesinde yayımlandı ve bir anlaşma kapsamında Euronews’te paylaşıldı.