Build 2026’da tanıtılan yedi dahili model, Microsoft’un maliyetleri kısmayı ve en büyük yatırımcılarının rekor halka arzlara hazırlandığı bir dönemde yapay zekâ yarışına doğrudan girmeyi hedeflediğini gösteriyor.
Microsoft, San Francisco'daki yıllık Build geliştirici konferansında, kendi geliştirdiği yedi yapay zeka modelinden oluşan bir aileyi tanıttı; bu, teknoloji devinin milyarlarca dolar akıttığı yapay zeka şirketlerine bağımlılığını azaltmaya yöneldiğinin şimdiye kadarki en açık işareti.
Microsoft AI CEO'su Mustafa Suleyman, modellerini danışmanlık şirketi McKinsey için uyarladıktan sonra, şirketin kalite açısından OpenAI'nin GPT-5.5 modelini geride bıraktığını; kamuya açık fiyatlandırma verilerinden, farklı model boyutlarına ölçeklenerek yapılan hesaplamalara göre de maliyet etkinliğinde yaklaşık on kat avantaj öngördüklerini söyledi.
Konferansta konuşan CEO Satya Nadella, 'Artık her şirketin yalnızca en ileri düzey modelleri tüketmekten çıkıp bu sınırın şekillenmesine tam anlamıyla katılmasının zamanı geldiğine inanıyoruz' dedi.
Öne çıkan yeni ürün, Microsoft'un ilk akıl yürütme modeli olan MAI-Thinking-1; sıfırdan, temiz ve ticari lisanslı verilerle, üçüncü taraf sistemlerden herhangi bir damıtma yapılmadan eğitildi.
35 milyar etkin parametreye ve 256 bin tokenlık bağlam penceresine sahip orta ölçekli bir model olan MAI-Thinking-1, çok adımlı karmaşık talimatlar, uzun bağlamlı akıl yürütme ve kod üretimi için tasarlandı.
Bununla birlikte şirket, metin açıklamalarını uygulamalar ve internet siteleri için kaynak koda dönüştüren bir kodlama modeli olan MAI-Code-1-Flash'i de tanıttı; model, GitHub Copilot ve Visual Studio Code genelinde yayına alınmaya başladı.
Kendi modellerini Azure altyapısı üzerinde çalıştıran Microsoft, böylece halihazırda üçüncü taraf sağlayıcılara ödediği ücretlerden kurtulup tasarrufu geliştiricilere yansıtabiliyor.
Microsoft'a göre, bağımsız insan değerlendirici ortağı Surge tarafından yürütülen kör testlerde MAI-Thinking-1, Anthropic'in Claude Sonnet 4.6 modeline tercih edildi; şirket, kodlama kıyaslarında Claude Opus 4.6 ile başa baş olduğunu söylüyor.
Kuantumda sıçrama
Microsoft, Build etkinliğinde ayrıca Majorana 2 kuantum yongasının selefine kıyasla bin kat daha güvenilir olduğunu açıkladı; bunun, şirketin ticari açıdan kullanılabilir bir kuantum bilgisayara ulaşmasını 'eli kulağında' hale getiren bir dönüm noktası olduğunu belirtti.
Kuantum hesaplamanın temel birimi olan kubitler son derece kırılgan; sıcaklıktaki küçük dalgalanmalar ya da titreşimler bile işleyişlerini bozabiliyor. Majorana 2 yongası bu sorunu doğrudan hedef alıyor.
Yeni yongadaki kubitler, ilk nesilde milisaniyelerle sınırlıyken artık ortalama 20 saniye kadar kararlı kalabiliyor; şirket bu sıçramayı, her gün şarj gerektiren bir telefondan yıllarca dayanan bir cihaza geçmeye benzetiyor.
Microsoft Quantum kurumsal başkan yardımcısı Zulfi Alam, '2029'da ticari olarak anlamlı, makul problemleri çözebilen bir kuantum makinemiz olacak' dedi. Yonganın şu anda yalnızca 12 kubiti bulunurken, gerçekten işe yarar bir makinenin milyonlarca kubite ihtiyaç duyacağı belirtiliyor.
Microsoft'un yaklaşımı, İtalyan fizikçi Ettore Majorana'nın 1930'larda ilk kez kuramsallaştırdığı bir yarı parçacığın özelliklerine dayanan, sözde topolojik kubitlere odaklanıyor.
Yolculuk sorunsuz ilerlemedi; şirket, söz konusu parçacığa dair kanıt sunduğunu öne süren ve 2018'de Nature dergisinde yayımlanan bir makaleyi geri çekmek zorunda kalmıştı. Buna rağmen çalışmalarını sürdürdü ve ikinci nesil yonga, kısmen süper iletken olarak alüminyum yerine kurşun kullanılmasıyla ilk versiyona göre iyileştirildi.
Ancak yonga ve onu destekleyen araştırmalar henüz hakemli denetimden geçmedi; bazı fizikçiler daha fazla veri paylaşılması çağrısı yapıyor.
IPO yarışı kızışıyor
Microsoft'un modellerde bağımsızlığa yönelmesi, milyarlarca dolar taahhütte bulunduğu şirketlerin borsada ses getirecek halka arzlara hazırlanmasıyla aynı döneme denk geliyor.
Claude'un arkasındaki yapay zeka laboratuvarı Anthropic, değerlemesini 965 milyar dolar (877 milyar avro) seviyesine çıkaran ve 65 milyar dolar (59 milyar avro) topladığı Seri H finansman turundan sadece birkaç gün sonra, 1 Haziran'da gizli bir ilk halka arz başvurusu yaptı. OpenAI de kendi gizli başvurusunu hazırlıyor.
Microsoft, OpenAI'ye 13 milyar dolar (11,8 milyar avro) taahhüt etti ve Anthropic'e de 5 milyar dolara (4,5 milyar avro) kadar yatırım yaptı; her iki şirketin modellerini de Azure üzerinden müşterilere sunuyor.