Delhi'deki protestolar sırasında, mobil internet hizmetlerinin kesilmesi üzerine göstericilerin Bridgefy, Briar ve Bitchat gibi "Bluetooth mesh" teknolojisini kullanan uygulamalara yöneldiği bildirildi.
Hindistan'da protestolar sırasında internet kesintilerine rağmen iletişim kurulmasını sağlayan Bluetooth tabanlı mesajlaşma uygulamaları yeniden gündeme geldi. Hükümet, eski Twitter CEO'su Jack Dorsey'nin geliştirdiği Bitchat uygulamasının GitHub'dan kaldırılmasını talep etti.
REKLAM
REKLAM
Delhi'deki protestolar sırasında, mobil internet hizmetlerinin kesilmesi üzerine göstericilerin Bridgefy, Briar ve Bitchat gibi "Bluetooth mesh" teknolojisini kullanan uygulamalara yöneldiği bildirildi. Bu uygulamalar, WhatsApp veya Signal'dan farklı olarak internet bağlantısı olmadan da mesaj iletilmesine olanak tanıyor.
Ülkede sınav sorularının sızdırıldığı ve eğitim sistemindeki usulsüzlük iddiaları nedeniyle haftalarca süren protestolar, Eğitim Bakanı Dharmendra Pradhan'ın istifasıyla sonuçlanmıştı. Gençlerin öncülük ettiği kitlesel protestolara, sosyal medya merkezli Hamamböceği Janta Partisi (CJP) öncülük ediyordu. İstifanın ardından hareket, protestoları bitirdiklerini duyurmuştu.
İnternet olmadan nasıl çalışıyor?
Mobil şebekelerin veya internetin devre dışı kaldığı durumlarda bu uygulamalar, telefonların Bluetooth Low Energy (BLE) bağlantısını kullanarak birbirleriyle doğrudan iletişim kuruyor.
Sistemde uygulamayı kullanan her akıllı telefon küçük bir aktarma noktası (relay) görevi görüyor. Bir kullanıcı tarafından gönderilen mesaj, internet sunucularına gitmek yerine yakındaki telefonlar arasında sırayla aktarılıyor ve böylece hedef kullanıcıya ulaşıyor.
Bu sayede mobil veri, Wi-Fi veya hücresel şebeke olmadan da mesajlaşmak mümkün oluyor.
Ancak sistemin önemli bir sınırlaması var: Mesajların ilerleyebilmesi için aynı uygulamayı kullanan yeterli sayıda kişinin fiziksel olarak birbirine yakın olması gerekiyor. Kalabalık ortamlarda mesajlar çok sayıda cihaz üzerinden ilerleyebilirken, kullanıcı sayısının az olduğu bölgelerde iletişim zinciri kolayca kopabiliyor.
Kullanıcı sayısı neden önemli?
Bluetooth mesh ağı, etkin çalışmak için belirli sayıda kullanıcı gerektirmiyor. İki telefon birbirine doğrudan mesaj gönderebiliyor.
Ancak ağa katılan her yeni cihaz, mesajların farklı güzergâhlardan ilerleme ihtimalini artırıyor ve ağı daha güvenilir hâle getiriyor. Böylece protestolarda yaygın kullanılan toplu mesaj iletme ihtiyacı karşılanabiliyor.
Eğer uygulamayı kullanan kişi sayısı azsa veya kullanıcılar birbirinden çok uzaktaysa, mesajlar Bluetooth kapsama alanının dışına çıkamıyor. Böyle durumlarda mesaj, yeni bir uyumlu cihaz kapsama alanına girene kadar iletilemeyebiliyor.
Protestolar ve afetlerde neden tercih ediliyor?
Mobil şebekelerin çalışmadığı protestolar, doğal afetler veya büyük kalabalıkların bulunduğu etkinliklerde Bluetooth mesh uygulamaları geçici bir iletişim ağı oluşturabiliyor.
Aynı uygulamayı kullanan çok sayıda kişinin bulunduğu kalabalık alanlarda mesajlar çok sayıda telefon üzerinden aktarılabiliyor. Buna karşılık kullanıcı yoğunluğunun düşük olduğu bölgelerde ağın kapsama alanı hızla zayıflıyor.
Bu nedenle uzmanlar, Bluetooth mesh uygulamalarının WhatsApp veya Signal'ın yerine geçmekten ziyade, geleneksel iletişim altyapısının çöktüğü durumlarda kullanılabilecek bir yedek iletişim aracı olduğunu belirtiyor.
Hindistan'dan GitHub'a kaldırma talebi
Bu gelişmelerin ardından Hindistan İçişleri Bakanlığı'na bağlı Hindistan Siber Suç Koordinasyon Merkezi (I4C), Microsoft'un iştiraki GitHub'a gönderdiği resmi bildirimle Bitchat uygulamasının platformdan kaldırılmasını istedi.
Bitchat'in geliştiricisi Jack Dorsey, 24 Temmuz'da X hesabından yaptığı paylaşımda bildirimin bir kopyasını yayımlayarak, "Hindistan hükümeti Bitchat gibi teknolojileri istemiyor ve uygulamanın kaldırılmasını talep ediyor," ifadelerini kullandı.
23 Temmuz tarihli resmi bildiride, Bitchat'in ağ kesintileri sırasında da iletişime izin verdiği ve bunun "ülke karşıtı unsurlar, terör örgütleri, organize suç grupları ve siber suçlular tarafından kötüye kullanılabileceği" öne sürüldü.
Hükümet, yalnızca Bitchat'i değil, mobil şebeke, internet bağlantısı veya merkezi sunuculara ihtiyaç duymadan Bluetooth mesh ağı üzerinden eşler arası (peer-to-peer) iletişim kurabilen birden fazla uygulamayı tespit ettiklerini belirtti.
Bitchat'in kullanıcı kaydı, telefon numarası doğrulaması veya merkezi mesaj kayıt sistemi zorunluluğu yok. Bildirimde, bu mimarinin kolluk kuvvetlerinin iletişimleri yasal yollarla izlemesini, kullanıcıların kimliğini tespit etmesini ve soruşturma yürütmesini önemli ölçüde zorlaştırdığı ifade edildi.
Protestoların ardından harekete geçildi
Kaldırma talebinin, Delhi'deki Jantar Mantar'da düzenlenen protestolar sırasında hükümetin internet erişimini geçici olarak kısıtlamasının ardından gelmesi dikkat çekti.
Yetkililer, göstericiler arasında Bluetooth tabanlı mesajlaşma uygulamalarının kullanılmasının tespit edildiğini açıkladı.
Bildirimde ayrıca istihbarat değerlendirmelerine atıf yapılarak bu tür platformların yasa dışı gösterilerin organize edilmesi, şiddet olaylarının koordine edilmesi, yanlış bilgi yayılması, radikalleşme faaliyetleri ve suç örgütlerinin haberleşmesi amacıyla kullanılabileceği öne sürüldü. Buna göre söz konusu uygulamaların Hindistan'ın egemenliği, devlet güvenliği, kamu düzeni ve ulusal bütünlüğü açısından risk oluşturabileceği değerlendiriliyor.
BitChat nasıl bir uygulama?
Dorsey, geçen yıl yayımladığı teknik belgede (white paper) “BitChat, merkezi altyapıya bağımlı olmayan dayanıklı ve özel iletişim ihtiyacını karşılıyor,” demişti. Uygulamayı, "internet altyapısına ihtiyaç duymadan geçici ve şifreli iletişim" sağlayan bir araç olarak tanımlamıştı.
BitChat, birkaç katmanlı şifreleme sunuyor ve kullanıcılar geçici olarak çevrimdışıyken bile mesaj alabilmesini sağlayan özellikler içeriyor. Bu da uygulamanın ağ kesintileri veya sansür gibi durumlara rağmen çalışabileceği anlamına geliyor.
Ağ bağlantısı kesilse bile sistem otomatik olarak tekrar bağlanabiliyor.
Kullanıcılar ayrıca, şifre korumalı ve hashtag ile adlandırılabilen grup sohbetleri oluşturabiliyor.