Roma'da Rekabet Kurumu, Lime, Bird ve Dott'u ücretsiz sürüş paketlerinin kullanımını engelledikleri gerekçesiyle 2,6 milyon avro cezaya çarptırdı. İtalya hizmeti güvence altına almaya çalışırken Avrupa tamamen yasaklamak istiyor.
Roma'da, elektrikli scooter hizmeti sunan şirketlere ve kiralık e-bisiklet sağlayıcılarına, ABD merkezli Lime ve Bird ile Alman Dott için ilk yaptırım geldi.
REKLAM
REKLAM
Para cezası İtalya Rekabet Kurumu'ndan (Antitrust) geldi ve 2,675 milyon euro tutarında. Rekabet ve Piyasa Kurumu, Kasım 2025'te başlatılan soruşturmanın ardından, şirketlerin "Roma Yerel Toplu Taşıma (TPL) abonelerine ayrılan ücretsiz yolculukların kullanılmasını engellediğini" tespit etti.
Metrebus aboneliğine sahip yurttaşların ücretsiz paketlerden yararlanma hakkı vardı ancak şirketlerin sunduğu yetersiz organizasyon yapıları nedeniyle bu hak fiilen garanti edilmedi; Pass kartları için bekleme süreleri çok uzadı ve hizmetin aktive edilmesi oldukça zahmetli hale geldi.
Antitrust'a göre bir diğer haksız uygulama ise kullanıcı hesaplarının keyfi olarak kapatılması; bu uygulamayı Bird şirketi hayata geçirdi.
İlgili İtalyan makamları bir yandan tüketicilere verimli bir hizmet sunmaya çalışırken, hükümet ise diğer yandan Mayıs ayında yürürlüğe giren yeni kurallarla elektrikli scooterların yollardaki dolaşımını düzenlemeye çalışıyor.
Avrupa'da ise çok sayıda ülke bu araçların karıştığı kazaların yüksek sayısının farkına vardı ve kullanımını sınırlandırmaya ya da tamamen yasaklamaya karar verdi.
İtalya'daki yeni kurallar
Nisan 2026'da Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı elektrikli scooterların trafiğe çıkışı için yeni kurallar açıkladı; bu kurallar 16 Mayıs itibarıyla yürürlükte.
Automobile Club Italia'ya (ACI) göre, söz konusu düzenlemeler, yollarda hızla yayılan bu elektrikli araçların daha kolay teşhis edilebilmesi için gerekli. Zira bu araçlar geçen yıl 3.895 kazaya karıştı; 23 kişi hayatını kaybetti, 3.751 kişi ise yaralandı.
Başlıca yenilikler plaka ve araç sigortası zorunluluğu ile ilgili. Tanımlayıcı plaka, araç sahiplerine verilen, maliyeti sabit 8,66 euro olan bir etiket şeklinde olacak ve araç değişikliği durumunda yeni araca aktarılabilecek.
Plakasız trafiğe çıkanlara 100 ile 400 euro arasında para cezası verilebilecek.
Diğer bazı kurallar ise değişmedi: sürücünün en az 14 yaşında olması ve kask takması zorunlu; dönüş ve fren sinyalleri ile ön ve arka farların kullanımı da mecburi. Azami hız sınırı 20 km/s; yolcu veya eşya taşınması, çekme işlemleri ve şehirlerarası yollarda kullanım yasak.
Yeni kurallar öncelikle kişisel araçları kapsıyor, ancak Lime, Bird ve Dott gibi şirketlerin sunduğu paylaşımlı scooterlara da uygulanıyor; bu şirketler mikromobilite hizmeti sunmak üzere yetkilendirilmiş durumda. Roma'da bu lisans 2023 - 2026 dönemini kapsıyor ve kamu ihalesi yoluyla yenilenebiliyor.
Avrupa'da sıkılaşma: Almanya ve İspanya'dan Brüksel'e
Diğer Avrupa ülkeleri de elektrikli scooterların karıştığı yüksek sayıdaki kazalarla başa çıkmak için yasalarını değiştirdi.
Alman Sigorta Şirketleri Birliği'ne göre, sigortalı scooter sayısı 2023'ten bu yana 5 kattan fazla arttı ve bu araçlar üçüncü kişilere verilen hasarlarla ilgili tazminat taleplerinin yüzde 40'ından sorumlu.
Benzer bir endişe Macaristan'da da mevcut. Ülke, 2025'te elektrikli scooter kaynaklı yaralanmalı kazalarda bir önceki yıla göre yüzde 70 artış gördü ve trafik yasasını değiştirmeye hazırlanıyor.
Almanya, Temmuz ayında, Lime ve Bolt gibi kiralama şirketlerini araçlarının karıştığı kazalardan doğrudan sorumlu tutmayı öngören bir yasa taslağı sundu.
İspanya da elektrikli scooterlara yönelik kuralları sıkılaştırdı; tüm ülkede kask takmayı zorunlu hale getirdi ve asgari yaş sınırını 15'e yükseltti.
Diğer önlemler ise daha radikal. Fransa'da kiralık elektrikli scooterlar, 2023'te yapılan halk oylamasının ardından yasaklandı. Fransa'yı örnek alan Belçika da bu araçları Ocak 2027'den itibaren trafikten çekeceğini açıklarken, bisiklet ve e-bisiklet sayısını artırmayı planlıyor.
Olası hukuki yansımalar
Şimdilik İtalya'da scooterlara yönelik sıkılaşma yalnızca yeni trafik yasasını ilgilendiriyor ve kiralık scooterlara karşı özel önlemler alınmış değil.
Mikromobilite şirketleri için öngörülen yaptırımlar parasal nitelikte. Ancak bu tür uygulamaların müşteriler üzerinde yarattığı güçlü olumsuz etki dikkate alındığında, hukuki yolların gündeme gelmesi ihtimal dışı değil.
"İlgili kullanıcıların uğradıkları zararlar için tazmin edilmesi gerektiğini düşünüyoruz", diye belirtti tüketicilerin korunması için çalışan koordinasyon birimi Codacons yaptığı açıklamada.
"Bu nedenle Codacons, Rekabet Kurumu'nun kararının ardından Antitrust tarafından hukuka aykırı olduğu tespit edilen uygulamalar yüzünden zarar gören tüm Roma Metrebus abonelerinin çıkarlarını korumak üzere Bird, Dott ve Lime'a karşı hangi hukuki adımların atılabileceğini değerlendiriyor."