Bir kadın, geçen yıl işi nedeniyle sık sık seyahat etmek zorunda kaldığı için 15 yaşındaki oğlunun kendisinden uzaktayken de tavsiye alabilmesini istiyordu. Bu amaçla kendi yapay zeka kopyasını oluşturdu.
Yapay zekanın (AI) günlük yaşama giderek daha fazla girmesiyle bazı ebeveynler teknolojiyi çocuk yetiştirmenin parçası haline de getirmeye başladı. Ebeveynlerin çocuklara tavsiye veren yapay zeka kopyalarından, aile içindeki konuşmaları sürekli dinleyen cihazlara kadar uzanan uygulamalar ise teknolojinin ne kadar ileri gitmesi gerektiğine ilişkin yeni soruları beraberinde getiriyor.
Business Insider'ın haberinde yer verilen örneklerden biri, bilişsel sinirbilimci Sarah Baldeo'ya ait.
Baldeo, geçen yıl işi nedeniyle sık sık seyahat etmek zorunda kaldığı için 15 yaşındaki oğlunun kendisinden uzaktayken de tavsiye alabilmesini istiyordu. Bu amaçla kendi yapay zeka kopyasını oluşturdu.
Baldeo, kendisi ile oğlu arasındaki mesajlaşmaların ekran görüntülerinin yanı sıra değerlerini ve aile kurallarını anlatan belgeleri sisteme yükleyerek sohbet botunu kendi kişiliğine benzetmeye çalıştı.
Ardından oğlunu, kendisinden tavsiye almak istediğinde yapay zeka versiyonuna danışmaya teşvik etti.
Ancak 15 yaşındaki çocuk sistemi annesinin beklemediği bir amaç için de kullandı.
Chicago'daki bir kafede arkadaşlarıyla vakit geçirmesine annesini nasıl ikna edebileceğini yapay zekaya sordu. Bot da Baldeo'nun değerlerini ve düşünce biçimini kullanarak çocuğa annesini ikna etmek için kullanabileceği argümanlar sundu.
Baldeo, oğlunun bunu yaptığını öğrendiğinde7 “Aman Tanrım, kendi mantığım kullanılarak manipüle edildim,” diye düşündüğünü söyledi.
Daha sonra oğlunun sistemi kullanma biçimini “gerçekten zekice” bulduğunu belirten Baldeo, yapay zekayı aslında bu amaçla geliştirmediğini ifade etti.
Yapay zeka çocuk yetiştirmenin parçası oluyor
Ebeveynlerin çocuk yetiştirirken yapay zekadan yardım alması yeni bir olgu değil. Ancak teknolojinin yaygınlaşmasıyla kullanım alanları da çeşitleniyor.
Teknoloji sektörünün önde gelen isimlerinden bazıları da yapay zekanın ebeveynlikte kullanılmasını açıkça destekliyor.
OpenAI CEO'su Sam Altman kısa süre önce ebeveynlerin aile takvimlerini ChatGPT'ye bağlayabileceğini ve çocuklar okula giderken arabada onlarla günleri ve ilgi alanları hakkında konuşabilecek kişiselleştirilmiş podcast'ler oluşturabileceğini söylemişti.
Altman daha önce de yeni doğmuş bir bebeği ChatGPT olmadan nasıl yetiştireceğini “hayal edemediğini” söylemiş ve baba olarak yapay zekadan yoğun şekilde yararlandığını belirtmişti.
Çocuğun üzgün olduğunu sesinden anlamaya çalışan yapay zeka
Teknoloji şirketleri de ebeveynlerin yapay zekaya yönelik ilgisini yeni ürünlere dönüştürmeye başladı.
Business Insider'ın görüştüğü bir çift, kullanıcının günlük yaşamındaki konuşmaları sürekli dinleyebilen Omi adlı yapay zeka destekli giyilebilir cihazı ebeveynlikte kullanmayı değerlendiriyor. Habere göre baba cihazı kullanmak isterken anne bu fikre daha şüpheci yaklaşıyor.
Cihazda “Parent Whisperer” adı verilen özel bir özellik de var.
Bu sistem ebeveynlerin çocuklarıyla yaptıkları konuşmaları kaydedip özetleyebiliyor. Ayrıca çocuğun ses tonunu analiz ederek üzgün olabileceğini düşündüğü durumlarda ebeveynleri uyarabildiği öne sürülüyor.
Meta ise “StoryKit” adlı bir yapay zeka uygulaması üzerinde çalışıyor. Sistem çocuklar için kişiselleştirilmiş uyku öncesi hikayeleri otomatik olarak oluşturup sesli şekilde okuyabiliyor.
Halihazırda internette çocukların kendilerinin de karakter olarak dahil edilebildiği kişiselleştirilmiş yapay zeka hikayeleri oluşturan çok sayıda hizmet mevcut.
Uzun vadeli etkileri henüz bilinmiyor
Yapay zekanın ebeveynlikte giderek daha fazla rol üstlenmesi beraberinde önemli tartışmaları da getiriyor.
Bir ebeveynin dijital kopyasının çocuğa tavsiye vermesi veya aile içindeki konuşmaların sürekli olarak yapay zeka tarafından kaydedilip analiz edilmesi; mahremiyet, çocukların teknolojiyle kurduğu ilişki ve ebeveyn-çocuk iletişiminin geleceği konusunda soru işaretleri yaratıyor.
Çocukların tavsiye almak, duygularını anlamlandırmak veya sorun çözmek için giderek daha fazla sohbet botlarına yönelmesinin uzun vadeli sosyal ve bilişsel etkilerine dair henüz yeterli bilimsel veri yok.
Benzer şekilde ebeveynlerin karar verme ve çocuklarıyla iletişim kurma süreçlerinde sürekli yapay zekaya başvurmasının aile ilişkileri üzerindeki uzun vadeli sonuçları da henüz bilinmiyor.