OpenAI ve Anthropic, Amerikan öğretmenler sendikasıyla güvenlik ve gizlilik anlaşmaları görüştüklerini söyledi. Ancak ABD okullarında eğitim teknolojisinin başlıca sağlayıcısı Google, benzer güvenceler sunup sunmayacağını açıklamadı.
Microsoft, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki okullarda yapay zekâya yönelik koruma önlemleri ve gizlilik standartları getiriyor. Ülkenin en büyük ikinci öğretmenler sendikasıyla müzakere edilen bu adım, yapay zekâya ve ekran başında geçirilen süreye yönelik artan tepki ortamında atıldı.
REKLAM
REKLAM
Geçen hafta imzalanan anlaşma (kaynak İngilizce), öğrencilerde “duygusal bağlılık veya bağımlılık yaratmak” üzere tasarlanmış yapay zekâ arkadaşlarının ya da özelliklerinin, ayrıca öğrencileri bir öğrenme görevinin gerektirdiğinden daha uzun süre meşgul tutmak için tasarlanan araçların kullanımını yasaklıyor.
Standartlar hukuken bağlayıcı ve uyumu denetlemek için üçüncü taraf denetimleri öngörüyor.
Kapsamlı anlaşmanın bir parçası olarak Microsoft, öğrencilerin ya da öğretmenlerin verilerini, öğrencilerin korunmasına yardımcı olabilecek bazı dar istisnalar dışında, yapay zekâ sistemlerini eğitmek için kullanmayacağını söylüyor. Toplanan verilerin satılamayacağını, reklam amaçlı ya da ürün geliştirme için kullanılamayacağını da belirtiyor.
Anlaşma ayrıca, şirketin ailelere araçlarının nasıl çalıştığını ve hangi verileri topladığını sade bir dille açıklamasını şart koşan denetim ve şeffaflık hükümlerini de içeriyor.
“Bu standart, çocukların mahremiyeti ve yapay zekâ güvenliği için yüksek bir çıta koyuyor ve bu anlaşmayı ülke genelindeki tüm okul bölgelerine yayacağız” dedi Microsoft başkan yardımcısı ve başkanı Brad Smith yazılı açıklamasında.
Şirket, standartların 1 Kasım'dan itibaren ABD genelindeki Microsoft okul sözleşmelerinde geçerli olacağını açıkladı.
Avrupa sınıflarında yapay zekâya fren mi gerekiyor?
Yapay zekâ halihazırda Avrupa sınıflarına giriyor; gençler de okul ödevlerinin ötesinde giderek daha fazla sohbet robotlarına başvuruyor.
Finlandiya, Almanya, İrlanda, Lüksemburg ve İspanya'daki ortaokullarda erken benimseyenleri inceleyen bir Avrupa Komisyonu çalışması (kaynak İngilizce), öğrencilerin üretken yapay zekâyı zor konuları açıklatmak, becerilerini geliştirmek ve sınavlara hazırlanmak için kullandığını ortaya koydu.
Bu arada Avusturya'da 2026'da yapılan ayrı bir araştırma, 11 ile 17 yaş arasındaki katılımcıların yüzde 60'ının stres, çatışmalar ya da kalp kırıklığı gibi konularda yapay zekâ sohbet robotlarından tavsiye istediğini, yüzde 30'unun ise onlarla kaygılarını ya da duygularını paylaştığını gösterdi.
Bazı Avrupa hükümetleri, daha küçük yaştaki öğrencilerin kullanımına şimdiden sınırlar çiziyor.
Norveç (kaynak İngilizce), bu yıl yaklaşık 6 ile 12 yaş arasındaki çocukların, ders çalışırken genel olarak kendi başlarına üretken yapay zekâ kullanmaması gerektiğini, 13 ila 15 yaş civarındakilerin ise bunu temkinli biçimde denemeye başlayabileceğini açıkladı.
Fransa (kaynak İngilizce), öğrencilerin ilkokul çağında yapay zekâ hakkında bilgi edinmesine izin veriyor ancak üretken yapay zekâyı doğrudan kullanmamaları gerektiğini vurguluyor. Gözetim altındaki sınıf içi kullanıma ise yaklaşık 13–14 yaşından itibaren izin verilebiliyor.
Euronews'ün incelediği bir belge, Avrupa Komisyonu'nun Perşembe günü yayımlanacak bir yasa teklifinde, yapay zekâ sohbet robotları gibi riskli çevrim içi hizmetlere 15 yaş altı çocukların erişiminin yasaklanmasını önereceğini gösteriyor.
Benzer güvenceler için OpenAI ve Anthropic ile de görüşmeler sürüyor
Uzmanlar, ABD'deki anlaşmada yer alan güvenlik hükümlerinin anlamlı olduğunu söylerken, daha güçlü güvencelerin otomatik olarak okullarda daha fazla yapay zekâ kullanımına onay anlamına gelmemesi gerektiği uyarısında bulunuyor.
“Böyle yüksek profilli bir çerçevenin yanlış anlaşılmasından ve okulların, ‘Eğer onlar veri gizliliği ve güvenliği konusunda iyi iş çıkarıyorsa, o zaman bu aracı kullanmalıyız’ diye düşünmesinden endişe ediyorum” dedi, ABD merkezli çevrim içi güvenlik kuruluşu Fairplay'in icra direktörü Josh Golin.
Golin, standartların ancak diğer büyük yapay zekâ şirketleri de katılırsa etkili olacağını söylüyor.
“Google bu çerçeveyi benimsiyor mu? Bu çok büyük bir soru” dedi.
Google, ağustos ayında Gemini destekli araçlarını, 18 yaş altındaki öğrencilerin kullandığı okul hesaplarına genişletmesinin ardından ABD'de eleştiriyle karşılaşmıştı.
Eleştirmenler, söz konusu genişlemeyi, teknoloji devlerinin yapay zekâ ürünlerini okullarda konumlandırmak ve daha genç kullanıcılara ulaşmak için yürüttükleri rekabette bir başka adım olarak nitelendirdi. Google, Classroom'un dünya çapında 150 milyondan fazla öğretmen ve öğrenci tarafından kullanıldığını söylüyor.
ABD'deki öğretmenler sendikası, Microsoft anlaşmasını kamuoyu önünde memnuniyetle karşılayan OpenAI ve Anthropic ile de benzer güvenceler konusunda görüşmeler yürütüyor.
ChatGPT'nin geliştiricisi OpenAI, anlaşmayı “okullarda yapay zekâ güvenliği ve mahremiyeti için önemli bir dönüm noktası” olarak nitelendirdi. Şirket, öğretmenler sendikasıyla bir süredir çalıştığını ve kendi anlaşmasını da kısa süre içinde sonuçlandırmayı beklediğini açıkladı.
Claude'un geliştiricisi Anthropic ise, eğitimde sorumlu yapay zekâ kullanımını teşvik etme çabalarını desteklediğini ve sendika ile güvenlik ve gizlilik standartları üzerinde çalıştığını belirtti.