Uzmanlara göre özellikle hastaneler ve kliniklerde FFP2/FFP3 ya da N95 düzeyinde solunum maskeleri standart hale gelmeli.
Bir grup bilim insanı ve klinisyen, cerrahi maskelerin Covid-19 ve grip benzeri solunum yolu hastalıklarına karşı yeterli koruma sağlamadığını belirterek, Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) maske kullanımına ilişkin rehberlerini acilen güncellemesi çağrısında bulundu.
Uzmanlara göre hastaneler ve kliniklerde, sağlık çalışanları ile hastalar yüz yüze geldiğinde FFP2/FFP3 ya da N95 düzeyinde solunum maskeleri standart hale gelmeli.
DSÖ Genel Direktörü Dr. Tedros Adhanom Ghebreyesus’a gönderilen mektupta, dünya genelinde yaygın olarak kullanılan cerrahi maskelerin havayla taşınan patojenlere karşı yetersiz kaldığı vurgulandı.
The Guardian'ın aktarımına göre mektupta, “Bu maskelerin önceliklendirilmesi ya da kullanılmasına yönelik artık rasyonel bir gerekçe yok. Sağlık çalışanlarının hiçbir yüz koruması olmadan çalışmasına izin verilmesi için ise daha da az gerekçe var,” ifadeleri yer aldı.
'Cerrahi maskeler bu iş için tasarlanmadı'
Mektubun organizatörlerinden, Michigan Üniversitesi Halk Sağlığı Fakültesi’nden Prof. Adam Finkel, cerrahi maskelerin baştan itibaren havadaki virüsleri engellemek için tasarlanmadığını söyledi.
Finkel, bu maskelerin “doktor ve hemşirelerin hastaların açık organlarına hapşırmasını önlemek” amacıyla geliştirildiğini belirtti:
“Cerrahi maske, daktilonun modern bilgisayara oranı neyse odur: Modası geçmiştir.”
Covid-19 pandemisinin en yoğun döneminde, kamuoyu ve sağlık çalışanları tarafından ayda yaklaşık 129 milyar tek kullanımlık maske kullanıldığı, bunların büyük bölümünü cerrahi maskelerin oluşturduğu hatırlatıldı.
Ancak pandemi boyunca biriken bilimsel kanıtların ardından birçok ülkede N95, FFP2 ve FFP3 gibi yüksek filtrasyonlu maskeler daha etkili koruma sağladığı gerekçesiyle önerilmeye başlandı.
Uzmanlar, respiratörlerin standart hale getirilmesinin hem hastalar hem de sağlık çalışanları arasında enfeksiyonları azaltacağını, buna bağlı olarak sağlık sisteminde hastalık izinleri ve tükenmişlik oranlarının düşeceğini de savundu.
Yedi bilim insanı ve klinisyen tarafından yazılan çağrı metni, yaklaşık 50 üst düzey sağlık uzmanı ve araştırmacı ile aralarında klinik açıdan riskli hastaların da bulunduğu 2 binden fazla kişi tarafından desteklendi.
DSÖ: İnceliyoruz
DSÖ küresel ölçekte bağlayıcı kararlar alamasa da imzacı uzmanlar örgütün rehberlerinde yapacağı bir değişikliğin dünya çapında önemli bir etki yaratabileceğini savunuyor. Ayrıca DSÖ'nün tedarik altyapısının, özellikle düşük gelirli ülkelerde daha koruyucu maskelere erişimi artırabileceği, cerrahi maske üretiminin ise zamanla azaltılabileceği ifade ediliyor.
Öte yandan, Prof. Finkel, cerrahi maskelerin “hiç yoktan iyi” olduğunu kabul ediyor. Araştırmalara göre bu maskeler Covid boyutundaki parçacıkların yaklaşık yüzde 40’ını, daha koruyucu olanlar ise yüzde 80 ila 98’ini engelliyor.
Uzmanlar ayrıca DSÖ'nün, Covid-19’un havayla taşınan parçacıklar yoluyla yayıldığını daha net ve açık biçimde kamuoyuna anlatması gerektiğini belirtti.
DSÖ sözcüsü ise mektubun “dikkatle incelendiğini” ve örgütün, sağlık çalışanlarını korumak amacıyla en güncel bilimsel kanıtlara dayalı rehberleri gözden geçirdiğini açıkladı.